Makro ekonomik göstergelerin banka karlılığı ve sermaye/ aktif getirisi üzerindeki etkisinin yapay sinir ağları ile test edilmesi - Şerbetli, Alp (My University, 2008)
Bankalar işlevlerini yerine getirirken; likidite riski, faaliyet riski, kredi riski, faiz oranı riski ve kur riski gibi çeşitli risklere maruz kalmakta, tüm bu risklerin yanında iflas riski de yaşayan bankalar hizmetlerini yerine getirirken maruz kaldığı bu risklerin karşılığı olarak bir gelir elde etmektedir. Elde ettikleri bu gelir, kar/ zarar olarak bir sonuç ortaya çıkarmaktadır. Aktif Getiri ve

sermaye karlılık oranları sonucu, ortaya çıkan karın ne olduğu belirlenir ve yeterli görülüp görülmemesine göre bir planlama yapılır. Bankaların karlılık oranlarını koruyabilmeleri için etkilendikleri riskleri etkin yönetebilmeli ve riskleri dikkate alarak fiyatlamada bulunmaları gerekmektedir. Çalışmanın öncelikli odaklandığı konu, banka karılığı ve makro ekonomik veriler arasındaki ilişkinin boyutudur. Makro ekonomik değişkenlerin banka karlılığını etkilediği aşikardır. Bu ilişkinin boyutu ve karlılığı istatistiksel olarak en iyi açıklayabilen noktayı bulmak çalışmanın başlıca amacıdır. Daha önce yapılmış olan çalışmalarda banka karlılığını etkileyen içsel faktörlere (yönetimin kalitesi, motivasyonel faktörler, finansal rasyolar vb.) literatürde geniş bir şekilde yer verilmektedir. Çalışmanın diğer bir amacı; finansal sistemin en önemli dinamiği hale gelmiş olan bankacılık sektörünün karlılığının, makro ekonomik gelişme ve beklentilerle ne derece etkileşim içinde olduğunu ve karlılığı belirleyen en önemli faktörleri incelemektir. Bu sebeple araştırmada daha önce belirlenmiş olan makro ekonomik değişkenlerin, bankacılık karlılığını temsil ettiği düşünülen net kar, sermaye getirisi ve aktif getiri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Çalışmada, makro ekonomik faktörlerin bankalarının karlılığına olan etkilerini incelerken, veri seti, kriz öncesi ve kriz sonrası olarak iki bölüme ayrılmıştır. 2001 Krizinin etkilerini ortadan kaldırmak amacıyla 2000 Q4- 2001 Q4 verileri analizden çıkarılmıştır. Philips-Perron ve ADF testleri uygulanmış ve Yapay Sinir Ağları metodolojisi kullanılarak sonuçlar ortaya konmuştur. ABSTRACT Having exercised their function on the economy, banks expose to many risk faktors at the same time which are liqudity risk, operational risk, credit risk, interest rate risk and exchange risk etc. While exercise their function, bearing such risk faktors may lead to bankruptcy , on the other hand, banks derive revenue trading off these risks. Previously this investigation focused on the topic; relationship between bank profit and macro economic indicators. By nature, macro economic indicators is directly related to banks’ profits . Yet, determining the level of relationship between banks profit and macroeconomic indicators and finding out the best demonstrative point statistically is the mainly purpose of this study. There are many studies comprising internal factors (management quality, motivational factors and financial ratios etc.) available with the literature. Other purpose of this study is to show how much interaction occurs between macro economic developments and expectations and their relation to profitability of banks. Therefore, among macroeconomic factors, best determining indicators on banks’ profits, return on equity and return on assets, is sought. While analysing impact of macro economic factors to banks profitability, the data set was splitted into two sections. To eliminate 2001 crisis implacations to the study, the variables between 2000 Q4- 2001 Q4 were excluded. Philips-Perron and ADF tests were exercised and Artificial Neural Networks methodology were performed for displaying results.
Keywords: Ekonomik Göstergeler; Finans; Yapay Sinir Ağları; Yatırım Yönetimi