Tanzimat’ın Bosna Hersek’te uygulanması ve neticeleri (1839-1875) - Ak, Emine (My University, 2010)
TANZİMAT’IN BOSNA HERSEK’TE UYGULANMASI VE NETİCELERİ (1839-1875) Çalışmamızda, Osmanlı Devleti’nin serhad eyaletlerinden biri olan Bosna’da, Tanzimat reformlarının uygulanması ve neticeleri idarî ve malî (vergi ve toprak sistemi) ve demografik açılardan açıklanmaya çalışılmıştır. Cevdet Paşa’nın Bosna-Hersek Müfettişliği sırasında (1863-64) eyalette gerçekleştirilen askeri reform ile vilayet sisteminin Bosna’da uygulanması da (1865) araştırmamız dahilindedir. Ayrıca, Tanzimat devrinde eyaletin nüfus yapısı, döneme ait resmi nüfus sayımları bağlamında incelenmiştir. Bosna Eyaleti’nde Tanzimatın uygulanması, imparatorluğun diğer eyaletlerine göre daha geç bir tarih olan 1850’de ve farklı bir süreç neticesinde gerçekleşmiştir. Bunun nedenleri arasında eyaletin coğrafi konumu itibarıyla imparatorluğun batı sınırında yer alıyor olmasından kaynaklanan özel durumu ve bu durumun eyaletin sosyal ve iktisadi yapısında yarattığı farklılıklar vardır. Osmanlı merkezi idaresinin Bosna Eyaleti’nde reformların uygulanmasına atfettiği önemi ve eyalete özel uygulamalarını ortaya çıkarmaya gayret ettik. Bu aynı zamanda merkezi otoritenin reformları uygulama konusunda karşılaştığı güçlükleri ve göstermiş olduğu kararlılığı anlamak açısından da önem taşımaktadır.

APPLICATION OF TANZIMAT IN BOSNIA HERCEGOVINA AND ITS OUTCOMES (1839-1875) This study, aims to explain the application of Tanzimat reforms in Bosnia-Hercegovina and its outcomes from the dimensions of administrative, financial (tax and land system) and demographic aspects. At the same time, it covers the military reform made during the Cevdet Paşa’s mission in Bosnia Hercegovina (1863-64) and the application of the vilayet system (1865) as well. Besides, we explored the population structure of Bosnia in terms of the empire’s official population figures in that period. Compared to the other provinces of the empire, Tanzimat’s application in Bosnia could merely be accomplished in 1850 through a different lines of development. The reasons behind it were eyalet’s special position and its results in socio-economic structure of eyalet due to its geographic standpoint on the western frontier zone of the Ottoman Empire. We have tried to explain the importance given by the central authority to the application of reforms in Bosnia and the use of different methods of application as well. Doing in this way, it will help to understand the difficulties faced in the reform process by the central authority and the limits of its decisiveness to pursue them as well.
Keywords: Bosna Hersek; Yakınçağ