Türkiye’deki serbest bölgelerde ihracata yönelik üretimin rekabet avantajları - İnan, Derya (My University, 2007)
TÜRKİYE’DEKİ SERBEST BÖLGELERDE İHRACATA YÖNELİK ÜRETİMİN REKABET AVANTAJLARI Günümüzün globalleşen dünyasında ayakta kalmak isteyen ülkeler rekabetçi güçlerini geliştirmek zorundadırlar. Bu yüzden ülkeler dünya ticaretinden daha çok pay almak için rekabetçi güçlerini oluşturmak istemektedirler.Bu noktada serbest bölgeler bir ekonomi aracı olarak ortaya çıkmıştır. Serbest bölgelerin tarihi, tarihte oldukça eskiye dayanmaktadır ve ülkemizde 3218 sayılı kanun ile 1985 yılında kurulmaya başlanmıştır.Bu yasayla serbest bölge yatırımcıları 6 şubat 2004 tarihinde geçerli olan 5084 sayılı yasaya kadar bir çok avantaj sağlamışlardır. Avrupa birliğine uyum çalışmaları ile ortaya çıkan bu yasa yatırım ve istihdam teşviklerindeki değişiklikler hakkındadır. Bu yeni düzenlemeler ile 6 şubat öncesinde ruhsat alan firmalar, faaliyet ruhsatı süresince gelir ve kurumlar vergisinden muaftırlar. Bunun yanında 31 aralık 2008 e kadar çalışanların ödemeleri de gelir vergisinden muaftır. 6 şubattan sonra faaliyet ruhsatı üretim alanlarıyla ilgili olan firmalar gelir ve kurumlar vergisinde muaf tutulmuşlardır. Ancak faaliyet ruhsatı üretim alanlarının dışında olan firmaların artık hiçbir vergi avantajı olmamaktadır. Son zamanlarda çıkan yasa yüzünden bazı yatırımlar şirketler tarafından askıya alınmıştır. Ancak üretim alanları ile ilgili çalışan firmaların hala avantajları olduğundan yatırımlarını askıya almak için bir sebepleri yoktur.Yatırımların askıya alınmasını sona erdirmek ve yeni yatırımları teşvik etmek için gelir ve kurumlar vergisi stopajı avantajı sağlanabilir.Örnek olarak: $1500 altında GSMH ı olan illeri destekleyen 5084 sayılı kanun ile stopaj, sigorta primleri ve enerji harcamaları konularında teşvikler gelmiştir. Bu teşvikler serbest bölgelere uygulanabilir. Bu sayede istihdam ve üretim artışı sağlanabilir. THE COMPETITIVE ADVANTAGES OF PRODUCTION FOR EXPORT IN THE FREE ZONES IN TURKEY The countries that want to stand on today’s globalizationing world, have to improve their competitive forces. So the countries want to constitute their competitive forces to take more share from the world trade. to At this point the free trade zones occured as an economical solution. The free zones date back to early periods of history and start to establish with the law 3218 in 1985 at our country. With this law free trade zone investors had so many advantages until the law 5084 that becomes valid in 6 february 2004. this law which comes out with the activities of accommodation to europen union, is about the changes of promoting investments and emploment. With this new arrangements the companies that had licence before 6 february, are exempted from the income and company tax during their activity licence duration,Besides this, they are exempted from the income tax that pays for employees too until 31 december 2008. After 6 february the companies that have activity licence about their production business, are being exempted from income and company taxes. But the companies that have activity licence about the other businesses except production, did not have any advantages for taxes anymore. Because of the law that comes out recently some investments are suspended by the companies. But the companies that work about their production business, do not have any reasons to suspend the investments because of they still have advantages. İncome and company taxes stoppage advantage can be given to the companies, to end the suspension of the investments and to promote the new investments. For example: there are promotions that comes with the law 5084 and supports the cities that have GNP(gross national product ) under $1500, about stoppage, insurance payments and energy expenses. These promotions can be apply for the free zones. By this way employment and production increase can be occure.
Keywords: Ekonomi; Rekabet_Üretim; Serbest Bölge_İhracat