Large Albanian question and Macedonia - Sağır, Celil (My University, 1999)
1990'lı yıllarda Arnavutluk, Kosova ve Makedonya'da yaşananlar Balkanlarda geniş bir Arnavut sorununun varlığını açıkça göstermiştir. 1997'de Arnavutluk'ta çıkan banker isyanı yarımadanın istikrarına ciddi tehditler oluşturmuştur. Arnavutların bağımsızlık için mücadele ettiği Kosova'da ise 1989'dan beri ciddi sorunlar yaşanmaktadır. Makedonya geniş Arnavut sorununun üçüncü ayağını oluşturmaktadır. Makedonya'nın Balkanların istikrarı ve geleceği açısından önemi münasebetiyle bu çalışma sorunun bu ülkedeki kısmı üzerinde yoğunlaşmaktadır. Makedonya Arnavutları, Makedonlar ile eşit statüyü, Arnavut dilinin resmi kullanımını; bütün seviyelerde Arnavut dilinde eğitimi, kamu sektöründe eşit temsili ve yerel yönetimler için daha geniş bir özerkliği talep etmektedirler. Ancak bazıları ise Makedonya'nın batısında özerk bir Arnavut bölgesi talep etmektedir. 1990'lı yıllarda yaşanana olaylar ve olumsuz ekonomik şartlar sorunun radikalleşmesi için zemin yaratmıştır. İktidardaki koalisyonun etnik politikası, Cumhurbaşkanı Kiro Gligorov'un emekliliği ve Arnavutlar ile Makedonlar arasındaki ilişkiler sorunun geleceği konusundaki iç etkenlerdir. Ancak en önemli iç etken Arnavutların Makedonların yaklaşık 4 katına eşit olan nüfus artış hızıdır. Eğer bu artış hızı devam ederse- göstergeler bu yöndedir- Arnavutlar 20 yıl içinde Makedonları nüfus olarak dengeleyeceklerdir. Bu durum ise hem Üsküp hem de Balkanlar için ciddi sorunların baş göstermesi anlamına gelmektedir. Diğer yandan, Arnavutluk ve Kosova, sorunun geleceği konusundaki doğal dış etmenlerdir. Bilhassa bağımsız bir Kosava kaçınılmaz bir şekilde Makedonya'daki Arnavutların iştahlarını kabartacaktır. Ancak şu nokta unutulmamalıdır ki hiçbir ülke Makedonya'nın egemenliğini koruma konusunda ABD'den daha istekli değildir.

The crisis of 1990's in Albania, Kosovo and Macedonia have clearly revealed a large Albanian question in Balkans. The uprisings of 1997 in Albania created serious threats to stability of Balkans. Kosovo where Albanians have been struggling for independence since 1989, is the other centre of question. Macedonia is the third centre of the question. This work especially focuses on Macedonia due to its importance for Balkans. Albanians want to have equal status with Macedonians; to use Albanian language in official business; to have education in Albanian at all levels; equal representation of Albanians in public sectors; and greater autonomy for local government. But some wants an autonomous Albanian region in the west of Macedonia. Incidents and negative economical conditions paved the way for radicalisation of the question. The ethnic policy of ruling coalition, retirement of President Kiro Gligorov, and relations between Albanians and Macedonians are important internal factors on the future of question. But the most important internal factor is high birth rate of Albanians which is almost four times of Macedonians. If the birth rate goes on- it seems so - Albanians will balance Macedonians in 20 years. This indicates vital problems for both Skopje and the Balkans. On the other hand, Albania and Kosovo are naturally external factors on the future of the question. Especially, an independent Kosovo will inevitably whet appetite of Albanians in Macedonia. But it should not be forgotten that no country is more eager to preserve Macedonia's sovereignty than the US.
Keywords: Balkanlar- siyasi Durum; Kültürler arasındaki temaslar; Toplumsal değişim