Toplumsal belgeci fotoğrafa eleştirel bir yaklaşım - Çaka, Başak (My University, 2003)
Toplumsal belgeci fotoğraf, haber fotoğrafçılığı ve belgesel fotoğraftan, ele alınan konuların çözümüne yönelik olduğu için önemli bir çizgiyle ayrılmaktadır. Günümüzde bu üç kavram hala birbirine karıştırılmakta, medyada yer alan sosyal içerikli haber fotoğraflarına ya da konularını uzun bir zaman dilimine yayan belgesel projelere toplumsal belgeci niteliği verilmektedir. Oysa ki, fotoğrafın doğasından gelen tanıklık öğesi, tüm fotoğrafların bir sosyal belgesel olduğunu göstermez. Tanıklığın temeli ilk çağlara dayanır, tanıklıkları ve deneyimleriyle ilk aracı yaratan ilkel insan ayrıca ilk sanatçıdır. Fakat ilkel topluluklar, sanatı, doğaya karşı kendilerini güçlü kılmak amacıyla kullanarak onu bir büyü olarak görürler. Sınıflı toplumlarda ise sanatçının misyonu değişmiş, sanatçıdan insanlığı yine insanlığa anlatan, ideal anlamda eleştirel bir göz olması beklenmiştir. Ancak sanat kavramı, zamanın ruhuna göre uç değişiklikler gösterdiği için geçmiş toplumların yaşamını anlamlandırma sürecinde, gösterileni temsil eden bir görüntü olarak özellikle imgelerin tanıklığından yararlanmak gerekmektedir. İmgelerin çözümlenmesinde kullanılan yöntemler ise özü biçimlere ayırarak, yapının oluşum sürecini incelerler ama imgeyi, gerektiği tarihsel bağlama oturtmakta yetersiz kalırlar. Bu yüzden gerçeğin ve çekim anından itibaren geçmişin taşıyıcısı fotoğraflar, bir toplumun geçmişi hakkında önemli ipuçları verebilirler. Özellikle, sosyal zıtlıkların gösterilmesi ve bir çözüme kavuşturulmasını amaçlayan toplumsal belgeci fotoğrafçılar, sosyolojiden yararlanarak ele aldıkları konuları derinlemesine inceler ve öncellikli bir estetik amaç gütmeden bir görsel tarih yazıcı gibi çalışırlar. The documentary photography is separated visibly from photojournalism and documentary photography as it is focused on the solution of the subjects dealt with. Today these three consepts are still being mixed. Documentary projects which treat news photographies containing social aspects in a slice of long time are considered as social documentaries.. However, the testimonial element which arises from the nature of photography does not proove that all photographs are social documentary. Testimony goes back to primitive ages. The primative human being who creates the first tool with its testimony and experience is also the first artist. However, primitive societies, use the art to strengthen themselves against the nature and consider it as a magic. In classified societies on the other hand, the mission of the artist is changed. The artist is expected to explain being human to human beings, in ideal form as an critisizing eye. However, the concept of art, as it shows extreme changes according to the spirit of time during the explanation period of the life of former societies, is an image symbolizing the shown. On the other hand, especially the methods used for the analysis of images separates the kernel into shapes, examines the formation period of the structure but is incapable in making the necessary historical connection . Therefore, from the moment of reality and shot, the photographs which are the carriers of past, can give important clues about the past of a society. Especially, showing the social paradoxes and society documentary photographers who aim a solution, investigate deeply the topics they are focused in by benefitting from sociology and work like a visual historic writer without any aesthetic goal.
Keywords: Fotoğrafçılık; Güzel ve dekoratif sanatlar; İletişim