Japonya ve Türkiye’de okul öncesi eğitimin tarihsel gelişimi ile Japon ve Türk ailelerin okul öncesi eğitim ile ilgili görüşlerinin karşılaştırılması - Sakai, Aya (My University, 2006)
Türkiye’de okul öncesi eğitimin tarihi Tanzimat dönemine kadar uzansa da, bu eğitimin kabul edilmeye ve yaygınlaşmaya başlaması ancak 1980’lerden sonradır. Okul öncesi eğitimde okullaşma oranının yüksek olduğu ülkelerdeki uygulama ve tecrübelerin Türkiye’deki durum ile kıyaslamalı olarak değerlendirmeye alınması okul öncesi eğitimin Türkiye’de yaygınlaşması ve nitelik açısından istenilen düzeye çıkabilmesi için önemli katkılarda bulunabilir. Bu nedenle bu araştırmada, farklı kültüre ve gelişmişlik düzeyine sahip olan Japonya ile Türkiye’de okul öncesi eğitimin karşılaştırılması; Japon ve Türk annelerin okul öncesi eğitim ile ilgili görüşleri arasında fark olup olmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada Japonya ve Türkiye’deki okul öncesi eğitimin tarihi, temel ilkeleri, amaçları, eğitim programları vb. Türkçe ve Japonca kaynaklardan yararlanılarak karşılaştırılmıştır. Ayrıca Japon ve Türk annelerin okul öncesi eğitim ile ilgili görüşlerini almak için araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan 57 soruluk anket, çocuğu (3-6 yaş) okul öncesi eğitim kurumuna giden 300 Türk ve 300 Japon anneye uygulanmıştır. Anketin soruları 5 başlık altında toplanmaktadır: •Örneklemin demografik özelliklerine ilişkin 10 soru •Örneklemin okul öncesi eğitime verdiği öneme ilişkin 8 soru •Örneklemin okul öncesi eğitim kurumundan beklentilerine ilişkin 6 soru •Örneklemin okul öncesi dönem çocuğunun özbakım becerilerini kazanma yaşına ilişkin görüşlerine yönelik 9 soru •Örneklemin annelik davranış ve tutumlarına ilişkin 24 soru Japon ve Türk annelerin anket sorularına verdikleri cevapların yüzdeleri hesaplanmış, yanıtlar arasında anlamlı ilişki olup olmadığını tespit edebilmek için ki-kare testi kullanılmıştır. Japonya ve Türkiye’de okul öncesi eğitimin gelişimi, genel eğitim sistemindeki yeri, temel ilkeleri, amaçları ve eğitim programları karşılaştırıldığında bazı farklılıklara rağmen temelde benzerlikler bulunmaktadır. Buna rağmen günümüzde Japonya’da okul öncesi eğitim kurumuna gitme oranı yaklaşık % 95 iken bu oran Türkiye’de henüz % 25’ler (5-6 yaş için) civarındadır. Bunun çeşitli nedenlerinden biri, Japonya’da okul öncesi eğitimin önem kazanmasının Türkiye’den 20 sene önce başlaması olabilir. Diğer bir nedeninin, Japonya’nın ekonomik olarak Türkiye’den daha hızla gelişmesi ve buna bağlı olarak eğitime daha çok destek verebilmesi olduğu düşünülebilir. Annelerin okul öncesi eğitim ile ilgili görüşleri karşılaştırıldığında Türk ve Japon anneler arasında farklılıklar ve benzerlikler bulunduğu görülmektedir. Araştırma sonuçları Türk ve Japon annelerin okul öncesi eğitime önem verdiklerini, okul öncesi eğitimi bir bakım kurumu olarak görmediklerini, kendi yapabileceklerinden çok okul öncesi eğitim kurumunun yapabileceklerini inandıklarını göstermektedir, ancak Japon anneler çocuklarının daha uzun süre okul öncesi eğitim kurumlarından yararlanmasının uygun olduğunu düşünmektedirler. Ayrıca okul öncesi eğitimin zorunlu olması konusunda da Japon ve Türk annelerin görüşlerinin farklı olduğu saptanmıştır. Annelerin okul öncesi eğitim kurumundan beklentilerine ilişkin sorulara verilen yanıtlara bakıldığında Türk annelerin, çocuklarının olabildiğince erken yaşta olabildiğince çok bilgi edinmeleri konusunda daha istekli oldukları görülmektedir. Benzer düşüncelere ekonomide hızla gelişmekte olan başka ülkelerde de rastlanmaktadır. Anketin ‘annelik davranış ve tutumları’ başlığı altında yer alan ‘kendinizi nasıl bir anne olarak görüyorsunuz?’ sorusuna hem Türk hem de Japon annelerin büyük bir kısmı ‘demokratik’ yanıtını vermişlerdir. Çocukların özbakım becerilerini kazanma yaşı ile ilgili sorulara verilen yanıtlara bakıldığında, Japon annelerin çocuklara daha erken yaşlarda sorumluluk vermekten, çocukları yanlış yapsa da, beceremese de denemelerinden yana oldukları görülmektedir. Ayrıca Türk annelerin büyük çoğunluğu okul öncesi eğitim kurumunda sıkı disiplin olmasına karşıyken, Japon annelerin yarısına yakını ‘okul öncesi eğitim kurumunda sıkı disiplin olması gerekir’ görüşüne katılmışlardır. Toplum ve aile kurallarını öğrenme, bunlara uyma ve başkalarını rahatsız etmeme Japon kültürü için çok önemlidir; bunu sağlamanın yolu disiplindir ve bu da demokrasinin gereğidir. Türkiye’de ise disiplin denince akıla genellikle ceza gelmektedir. Araştırmanın sonuçlarına genel olarak bakıldığında, kültürel ve ekonomik açılardan farklı özelliklere sahip iki ülke olan Türkiye ve Japonya’daki annelerin okul öncesi dönem çocukları ve bunların eğitimi ile ilgili görüşlerinin; ayrıca iki ülkede okul öncesi eğitimin gelişimi, genel eğitim sistemindeki yeri, temel ilkeleri, amaçları gibi konuların temelde benzer oldukları görülmektedir.

Although preschool education in Turkey was started during the Tanzimat Period, it is the late 1980’s when it started to be accepted and spread. To compare Turkey and a country where preschool education is more popular and has more experience in preschool education might help Turkey to reach higher levels in terms of its popularity and quality. The purposes of this research, therefore, are to compare Turkey and Japan which has different culture and is at the different level of development, and to find differences in opinions on preschool education between Japanese mothers and Turkish mothers. In this research, preschool education’s history, basic principles, aims and programs in Japan and Turkey were compared using literature published both in Japanese and Turkish. A questionnaire that has 57 questions was also prepared by the author and used to investigate 300 Japanese and 300 Turkish mother’s opinions on preschool education who have preschool children (3-6 years). The questions in the questionnaire were classified into 5 categories: •10 questions about demographic peculiarity •8 questions about importance of preschool education •6 questions about expectation from preschool •9 questions about the age at which a preschool child gains a self-care skill •24 questions about behavior and attitude as a mother The percentages of the answers of Japanese and Turkish mothers to the above questions were calculated, Chi-square test was applied in order to find any similarities between two countries. Although some difference was found when comparing the progress, position in general education system, basic principles, aims and programs of Japanese and Turkish preschool education, they are basically similar. In spite of this, nowadays preschool attendance is 95 % in Japan and approximately 25 % (5-6 years) in Turkey. One of the reasons for this situation is the importance of preschool education in Japan was realized 20 years earlier than in Turkey. When comparing Turkish and Japanese mother’s opinions about preschool education, both difference and similarity were found. Both Japanese and Turkish mothers have the opinion that preschool is important and is not only a day-care center of children. They also believe can do more for their children than they can do alone. On the other hand, Japanese mothers prefer their children to go to preschool for a longer period. Besides, Japanese and Turkish mothers have different opinions about whether preschool education should be compulsory or not. Concerning the mother’s expectation from preschool, Turkish mothers expect that children should get knowledge as much and soon as possible. This situation can be found in other countries which show rapid progress in economy. In the category of ‘behavior and attitude as a mother’, to the question ‘what kind of mother do you think you look like?’ most of Turkish and Japanese mothers answered ‘democratic’. To the question about the age that a preschool child gains a self-care skill, Japanese mothers give responsibility to children at an earlier age and prefer children to try themselves even if they make a mistake and do not succeed. While most of Turkish mothers are against tight disciplines in preschool, almost half of Japanese mothers agree. It is important to learn rules of society and family, to obey those rules and not to disturb other people in Japanese culture. In that sense, discipline is necessary and also a condition for democracy. In Turkey, discipline is conceived as punishment. In general, as a result of this research, in the opinions of mothers of Turkey and Japan which have different characteristics in culture and economy, as well as in the progress of preschool education, position in basic education system, basic principles, aims and programs, two countries are basically similar.
Keywords: Eğitim_Okul Öncesi; Japonya_Eğitim_Türkiye