Hizmet sözleşmesi yapma zorunluluğu - Elibol, Mustafa (My University, 2010)
Sayfa No. KISALTMALAR…. …………………………………………………………….. iii 1. GİRİŞ…………………………………………………………………………. 1 2. HĐZMET SÖZLESMESĐ VE ÖZELLĐKLERĐ…….. ……………………... 3 2.1. Hizmet Sözlesmesi Kavramı…………………………………………... 3 2.2. Hizmet Sözlesmesinin Öğeleri………………………………………... 5 2.2.1. İs Görme Öğesi………………………………………………... 5 2.2.2. Ücret Öğesi……………………………………………………. 6 2.2.3. Tabiiyet (Bağımlılık) Öğesi…………………………………… 7 2.3. Hizmet Akdinin Özellikleri…………………………………………… 8 2.3.1. Kisisel Đliski Kurma Özelliği………………………………….. 8 2.3.2. İki Tarafa Borç Doğuran Sözlesme Özelliği………………….. 9 2.3.3. Süreklilik Gösteren Sözlesme Olması………………………… 9 2.3.4. Özel Hukuk Akdi Olması……………………………………...10 3. HİZMET SÖZLESMESĐNĐN KURULMASI……………………………....12 3.1. Hizmet Sözlesmesi Yapma Özgürlüğü… ……………………………...12 3.2. Rızai Beyan……………………………………………………………. 13 3.2.1. Rızai Beyanın Nitelikleri……………………………………… 14 3.2.2. Hizmet Sözlesmesi Bakımından İradeyi Sakatlayan Haller…... 14 3.2.2.1. Hata……………………………………………………. 14 3.2.2.2. Hile……………………………………………………. 15 3.2.2.3. İkrah (Korkutma)……………………………………… 16 3.3. Hizmet Sözlesmesi Yapma Yasakları…………………………………. 17 3.3.1. Yas Küçüklüğünden Doğan Yasaklar…………………………. 17 3.3.2. Cinsiyet Dolayısıyla Getirilen Yasaklar………………………. 19 3.3.3. Sağlık Durumu Nedeniyle Getirilen Yasaklar………………… 21 3.3.4. Yabancılık Durumu Nedeniyle Getirilen Yasaklar……………. 22 3.3.5. Toplu Đs Akdinden Doğan Yasaklar…………………………... 24 4. HİZMET SÖZLESMESİNİN RIZAİ BİR SÖZLESME OLMASININ BİR İSTİSNASI: HİZMET SÖZLESMESİ YAPMA ZORUNLULUĞU.. 25 4.1. Özürlü ve Eski Hükümlü Çalıstırma Zorunluluğu…………………….. 25 4.1.1. Çalıstırma Zorunluluğu Bakımından “Özürlü” ve “Eski Hükümlü” Tanımları……………………………………. 25 ii Sayfa No. 4.1.2. İş Kanununda Düzenlenen Özürlü ve Eski Hükümlü Çalıstırma Oranları……………………………………………. 27 4.1.3. Özürlü ve Eski Hükümlü Çalıstırma Yükümlülüğü Bulunan İşyerleri………………………………………………………... 29 4.1.4. Yükümlülüğe Uymayan Đsyerlerine Uygulanan Yaptırım…….. 31 4.2. Maluliyeti Ortadan Kalkan Đsçilerin Tekrar Đse Alınma Zorunluluğu… 32 4.3. Askerlik veya Kanuni Ödev Dolayısıyla Đsten Ayrılan İşçilerin Tekrar İşe Alınması…………………………………………………… 35 4.4. Topluca İşten Çıkarılmıs Olan İsçilerle Tekrar Hizmet Sözlesmesi Yapma Zorunluluğu…………………………………………………… 38 4.4.1. Toplu Đsçi Çıkarmaya Giren Haller…………………………… 38 4.4.2. Toplu Đsten Çıkarma Sebepleri………………………………... 40 4.4.3. Toplu Đsçi Çıkarmada Hesaba Katılmayacak Đsçiler………….. 41 4.4.4. Toplu Đsçi Çıkarmanın Bildirileceği Yerler ve Bildirme Süreleri……………………………………………… 42 4.4.5. Bildirimden Sonra Yapılan Đsyeri Sendika Temsilcileri ile Đsveren Arasındaki Görüsme………………………………. 43 4.4.6. Toplu Đsten Çıkarmada Đsverenin Đsçilere Karsı Olan Sorumlulukları………………………………………………… 44 4.5. Hastalık Dolayısıyla İsten Çıkarılan Gazetecilerle Yeniden Hizmet Sözlesmesi Yapma Zorunluluğu……………………………… 46 4.6. Sendika Yöneticiliği Nedeniyle Đsten Ayrılan Đsçileri Tekrar Đse Alma Zorunluluğu…………………………………………………. 47 4.6.1. Sendika Yöneticiliği Kavramı………………………………… 47 4.6.2. Sendika Yöneticiliği Güvencesinden Faydalanacak Kisiler…... 50 4.6.3. Sendika Yöneticiliği Güvencesinden Faydalanmanın Sartları... 51 4.6.3.1. Çalısmakta Olduğu İsyerinden Kendi Arzusu ile Ayrılmıs Olması………………………………………..52 4.6.3.2. Sendika Yöneticilik Görevinin Kanunda Gösterilen Hallerle Son Bulması………………………………….. 53 4.6.3.3. Sendika Yöneticilerinin Görevleri ile İlgili Fiillerinden Ötürü Hüküm Giymemis Olmaları……………………. 53 4.6.3.4. Yöneticilik Görevi Sona Eren Đsçinin Belli Süre Đçerisinde İsverene Basvurması……………………….. 54 4.6.4. Tekrar İşe Almamanın Hukuki Yaptırımı……………………... 54 4.7. Đsyeri Hekimi Çalıstırma ve Đsyeri Sağlık Birimi Olusturma Zorunluluğu……………………………………………………………. 59 4.8. İş Güvenliği Uzmanı Çalıstırma Yükümlülüğü……………………….. 69 5. SONUÇ............................................................................................................... 75 KAYNAKÇA…………………………………………………………………….. 76
Keywords: Çalışma Psikolojisi; Hizmet Sözleşmeleri; İş Hukuku; İşe Alım; İşten Ayrılma