Birinci basamak hizmetlerinde çocuk takibi ve tarama hizmetlerini etkileyen faktörler - Tiryakioğlu, Azize (My University, 2020)
Amaç: Çalışmanın amacı, İstanbul'un bir ilçesinde birinci basamak sağlık hizmetlerinde çocuk tarama, izlem pratiklerin ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesidir. Gereç Yöntem: Çalışma kesitsel olup, Mayıs-Temmuz 2019 tarihleri ​​arasında aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanlarına yüz yüze görüşmeyle uygulanan, demografik bilgiler, çocuğun psikososyal gelişimini destekleme PGD), aile eğitimi ve danışmanlığı (AED), psikososyal risk faktörlerine yönelik tarama (PRFT), aile odaklı bütüncül sağlık sistemi yaklaşımı (AOBSY), gelişimsel tarama uygulama becerileri (GTUB) bölümlerini içeren bir anket ile toplanmıştır. AED, PRFT, AOBSY, GTUB bölümleri için skor hesaplanmıştır. Skordaki artış, yüksek performansı ifade etmektedir (p <0.05 anlamlılık seviyesi). Bulgular: Toplam 245 sağlık çalışanına ulaşıldı, % 75.5'i kadın (ortalama yaş: 39.77 ± 8.94), % 48.2'si aile hekimi, % 66.9'u ÇPGD eğitimi almıştır. Kadın hekimlerin AED (p: 0,000) ve PRFT (p: 0,009) skorları erkeklere göre daha yüksektir. ÇPGD eğitimi alan katılımcıların AED'den aldıkları puan almayanlara göre anlamlı olarak daha yüksektir (p: 0.008). Eğitimi alıp almamalarına göre diğer üç bölümün puanları arasında fark yoktur. AED, PRFT, AOBSY, GTUB bölüm skorlarında coğrafi konum, birinci basamakta çalışma süresi, haftada görülen 0-6 yaş hasta sayısı, mesleğe göre anlamlı bir fark bulunmamıştır. AED, PRFT, AOBSY, GTUB skorları birbirleriyle koreledir (p: 0,000). Sonuç: ÇPGD eğitimi alan katılımcıların almayanlara göre AED skoru anlamlı ölçüde yüksektir. AED, PRFT, AOBSY, GTUB skorları birbirleriyle koreledir. Bu bulgulara dayanarak, ÇPGD programının PRFT, AOBSY, GTUB açısından geliştirilmesine önem verilmesi önerilebilir.

Objective: Purpose of this study is evaluation of child screening, monitoring practices and affecting factors in primary care services in a district of Istanbul. Material and methods: Cross-sectional study was conducted with family physicians and health workers, between May and July 2019. Data was collected with a survey included questions about demographics, program for promoting child’s psychosocial development (PPCPD), anticipatory guidance-family education (AGFE), assesment of family psychosocial risk factors (AFPR), family-oriented holistic approach (FOHA), developmental screening application skills (DSAS) applied by face-to-face interview. Performance score were calculated for AGFE, AFPR, FOHA, DSAS. Increase in score indicates high performance levels of each area. Results: In total 245 health care workers were participated, 75,5% was female (avg age:39,77±8,94), 48,2% were family physicians, 66,9% received training of PPCPD. Female physicians had higher score of AGFE (p:0,000) and AFPR (p:0,009) than males. Participants who received training of PPCPD get higher scores from AGFE than those did not (p:0,008). There was no difference in scores of other three parts according to whether they received the training or not. There is no difference between scores of each part according to geographical location, years in primary care practise, number of 0–6 year-old patients seen per week or in between family physicians and health workers. AGFE, AFPR, FOHA, DSAS scores were correlated each other (p:0,000). Conclusion: Participants who received training of PPCPD get significantly higher performance level only for AGFE than those who did not. AGFE, AFPR, FOHA, DSAS performance level were found to be correlated each other. Based on that findings, it could be recommended to give importance to improvements of PPCPD in the terms of AFPR, FOHA, DSAS to improve performance level of all.
Keywords: aile hekimliği Child health; birinci basamak; child development; çocuk gelişimi; Çocuk sağlığı; family medicine; Halk sağlığı; Health; primary care; psikososyal gelişim; psychosocial development; Public health; Sağlık