Görselliğin iktidar olma sürecinde sosyal medyanın rolü : Instagram üzerine bir araştırma - Tezgeç, Mehmet Serhan (My University, 2022)
Sosyal medyanın yeni bir iletişim kanalı olarak bireylerin hayatlarındaki yerini almasından sonra, görsellik kavramı daha da bir ön planda ve görünür biçimde iletişim süreçlerinde kendisine yer bulur hale gelmiştir. Görsel ağırlıklı paylaşım yapmaya izin veren ve bireylerin görsel üretmesine, düzenlemesine aynı anda olanak sağlayan Instagram ise bu bağlamda ayrıca önem kazanmıştır. Çevrimiçi ortamda gerçekleştirilen etkileşimlerin görsellik bağlamındaki dönüşümü, gündelik yaşamda görsellerin kaplamaya başladığı alanın genişlemesi gibi konular araştırmaların gündemine girmeye başlamıştır. Özellikle akıllı telefon ve internet birlikteliğinden sonra yakınsama kültürü ile konuyu ele alan çalışmalarda bir artış yaşanmıştır. Bu bağlamda, bu çalışmada da yakınsama kültürü ile uyumlu bir araç olan Instagram’ın bireylerin gündelik yaşamlarındaki iletişim süreçlerini görsellik üzerinden ne şekilde değiştirip dönüştürdüğü ele alınmıştır. İletişim süreçlerini etkileyen faktörün yakınsama kültürü olduğu düşünülmüş, bu doğrultuda da ilgili literatür taranmıştır. Bu doğrultuda oluşturulan hipotezleri test etmek amacıyla nicel bir araştırma tasarlanmış ve gerekli analizlerden geçirildikten sonra bu anketin bir ölçek halini alması sağlanmıştır. Bu konudaki çalışmaların yerli literatür kapsamında son derece sınırlı olması ve yabancı literatür kapsamındaki çalışmaların da yalnızca iletişim hususlarını ele almaları veya Instagram’dan ziyade akıllı telefonlara odaklanmaları bu çalışmanın önemini ve farklılığını ortaya koymaktadır. Çalışmanın bir cihaz veya teknolojinin doğrudan yaratacağı sonuçlardan ziyade deterministik bir çizgiden uzakta süreçlere odaklanma çabası da bir diğer ayrıştırıcı nokta olmaktadır. Araştırma bulguları analizler sonucunda açığa çıkan üç faktör etrafında incelenmiş olup, iletişim süreçlerinde Instagram’ın görsellik bağlamında bir etkisi olduğu sonucuna varılırken; bunun arkasında yatan sebep olarak öngörülen yakınsama kültürünün bu durum ile olan ilişkisi ise elde edilen veriler doğrultusunda kanıtlanamamıştır. Literatürde eksikliği göze çarpan paylaşımların takibi konusunda ise yine kullanıcılar üzerinde iletişim süreçlerinde Instagram etkisi gözlenmiş olup, bu durumun yakınsama kültürü ile bağı olduğu konusunda bir veriye ulaşılamamıştır.

After social media has taken its place in the lives of individuals as a new communication channel, the concept of visuality has become more prominent and visible in communication processes. Instagram, which allows visual-oriented sharing ant allows individuals to produce and edit images at the same time, has gained particular importance in this context. Issues such as the transformation of online interactions in the context of visuality and the expansion of the space occupied by visuals in daily life have started to enter the agenda of research. Especially after the combination of smartphones and the internet, there has been an increase in the number of studies dealing with convergence culture. In this context, this study examines how Instagram, a tool compatible with convergence culture, has changed and transformed the communication processes of individuals in their daily lives through visuality. It is considered that the factor affecting communication processes is convergence culture, and the relevant literature has been reviewed in this direction. In order to test the hypotheses formed in this direction, a quantitative research was designed and after the necessary analyzes, this questionnaire was transformed into a scale. The fact that the studies on this subject are extremely limited within the scope of domestic literature and that the studies within the scope of foreign literature only address communication issues or focus on smartphones rather than Instagram reveals the importance and difference of this study. The study's effort to focus on processes away from a deterministic line rather than the direct consequences of a device or technology is another distinctive point. The findings of the research were analyzed around three factors that emerged as a result of the analysis, and while it was concluded that Instagram has an impact on communication processes in the context of visuality, the relationship between this situation and the convergence culture, which is predicted as the reason behind this, could not be proven in line with the data obtained. Regarding the follow-up of posts, which is notable for its lack in the literature, Instagram effect on users in communication processes was observed, but this situation could not be linked to the convergence culture.
Keywords: aracılı iletişim Instagram; Araştırma; Çevrimiçi sosyal ağlar; görsel iletişim; görsel kültür; görsellik; Instagram; Interpersonal communication; Kişilerarası iletişim; mediated communication; Online social networks; Research; Social aspects; Social media; Sosyal medya; Sosyal yönleri; visual communication; visual culture; visuality