Lise öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı - Karabacak, Firuze (My University, 2019)
ÖZETLise Öğrencilerinin Sağlık OkuryazarlığıÖğrencinin Adı: Firuze Karabacak Danışman: Doç. Dr. Ayşe Ergün lık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim DalıAmaç: Bu çalışma lise öğrencilerinde sağlık okuryazarlığı düzeyini belirlemek amacıyla yapıldı.Method: Bu tanımlayıcı araştırmanın evrenini 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Ankara Çankaya ilçesindeki 3 okulda öğrenim gören (N=1672) lise öğrencileri oluşturdu. Araştırma anadolu lisesi 272, mesleki ve teknik anadolu lisesi 165, sosyal bilimler lisesi 394 olmak üzere toplam 821 öğrenci ile tamamlandı. Veriler tanıtıcı özellikler formu, Ergenlerde Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (ESOÖ) ile toplandı.Bulgular: Öğrencilerin yaş ortalaması 16,06±1,11’di. Cinsiyet dağılımı %57 kadın, %43 erkekti. Öğrencilerin %35,8’inin anne eğitim durumu, %48,4’ünün baba eğitim durumu üniversite düzeyindeydi. Yüzde 53,4’ü sağlık durumunu “iyi” olarak değerlendirdi. Öğrencilerin ESOÖ-alt boyut puan ortalamaları öz yeterlilik için 32,95±5,67; erişim alt boyutu için 31,13±6,02, anlama alt boyutu için 32,85±5,84, okuma alt boyutu için 19,86±4,48, kullanma alt boyutu için 17,13±4,44, değerlendirme alt boyutu için 15,67±3,41, algılama alt boyutu için 11,24±2,89 bulundu.Sonuç: Lise öğrencilerini sağlık okuryazarlığı konusunda bilinçlendirmek için eğitimlerin düzenlenmesi önerilmektedir.Ergen, sağlık okuryazarlığı, lise öğrencileriIII.İÇİNDEKİLERI.BEYANiII.TEŞEKKÜRiiIII.İÇİNDEKİLERiiiIV.KISALTMALARvV.ŞEKİL ve TABLO LİSTESİvi1. ÖZET12. SUMMARY23. GİRİŞ ve AMAÇ34. GENEL BİLGİLER54.1. Sağlık Okuryazarlığı54.2. Sağlık Okuryazarlığı Düzeyleri64.3. Sağlık Okuryazarlığı Ölçüm Araçları74.3.1. Yetişkinlerde Fonksiyonel Sağlık Okuryazarlığı Testi (Test of Functional Health Literacy in Adults) (TOFHLA)74.3.2. Yetişkinlerde Okuryazarlığının Hızlı Tahmini (Rapid Estimate of Adult Literacy in Medicine) (REALM)74.3.3. En Yeni Yaşamsal Bulgu Testi (The Newest Vital Sign -NVS)84.4. Ergenlere Özel Geliştirilen Ölçekler84.4.1. Ergenlerde Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği(Health Literacy Measure for Adolescents (HELMA)84.4.2. Ergenlerde Sağlık Okuryazarlığını Değerlendirme Ölçeği (Health Literacy Assessment Scale for Adolescents (HAS-A)94.4.3. Medya Sağlık Okuryazarlığı(Media Health Literacy (MHL)94.4.4. e-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği(The eHealth Literacy Scalee(HEALS)94.5. Sağlık Okuryazarlığını Etkileyen Faktörler94.6. Ergenlerde Sağlık Okuryazarlığı134.7. Sağlık Okuryazarlığının Önemi145. GEREÇ ve YÖNTEM165.1. Araştırmanın Şekli165.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer Ve Zaman165.3. Araştırmanın Evren Ve Örneklemi165.4. Araştırmanın Hipotezleri165.5. Araştırma Verilerinin Toplanması165.6. Araştırmanın Veri Toplama Araçları165.7. Araştırmanın Etik Yönü195.8. Araştırmanın Sınırlılıkları195.9. Veri analizi196. BULGULAR216.1. Öğrencilerin Tanıtıcı Özelliklerine İlişkin Bulgular216.2.Öğrencilerin Tanıtıcı Özelliklerine Göre Okuryazarlık Düzeylerinin Karşılaştırılması257. TARTIŞMA348. SONUÇ ve ÖNERİLER399. KAYNAKLAR4110. EKLER4611. ÖZGEÇMİŞ59

SUMMARYHealth Literacy Of High School StudentsStudent’s name: Firuze KarabacakSupervisor: Doç. Dr. Ayşe Ergün Department: Department of Public Health Nursing, Faculty of Health SciencesAim: This study was designed in order to determine the levels of health literacy on high school students.Method: The population of this cross-sectional study consisted of high school students (N=1672) studying in Çankaya district of Ankara in the three schools year of 2018-2019. The study was completed with a total of 821 students including 272 students from anatolian high school, 165 students from vocational and technical high school, and 394 students from social sciences high schools. The data were collected via Identifier Information Form, Health Literacy Measure for Adolescents. Results: The mean age of the students was 16,06 ± 1,11. Gender distribution was 57% female and 43% male. 35,8% of the students had mother education level and 48,4% had father education level. 53,4 percent considered “good” health status. The mean scores of subscale scores of the students were 32,95 ± 5,67 for self-efficacy; 31,13 ± 6,02 for the access sub-dimension, 32,85 ± 5,84 for the understanding sub-dimension, 19,86 ± 4,48 for the reading sub-dimension, 17,13 ± 4,44 for the use sub-dimension, 15 for the evaluation sub-dimension 15,67 ± 3,41, and 11,24 ± 2,89 for the detection subscale.Conclusion: It is suggested that trainings are organized to raise the awareness of high school students about health literacy.Adolescent, health literacy, high school studentsIII.İÇİNDEKİLERI.BEYANiII.TEŞEKKÜRiiIII.İÇİNDEKİLERiiiIV.KISALTMALARvV.ŞEKİL ve TABLO LİSTESİvi1. ÖZET12. SUMMARY23. GİRİŞ ve AMAÇ34. GENEL BİLGİLER54.1. Sağlık Okuryazarlığı54.2. Sağlık Okuryazarlığı Düzeyleri64.3. Sağlık Okuryazarlığı Ölçüm Araçları74.3.1. Yetişkinlerde Fonksiyonel Sağlık Okuryazarlığı Testi (Test of Functional Health Literacy in Adults) (TOFHLA)74.3.2. Yetişkinlerde Okuryazarlığının Hızlı Tahmini (Rapid Estimate of Adult Literacy in Medicine) (REALM)74.3.3. En Yeni Yaşamsal Bulgu Testi (The Newest Vital Sign -NVS)84.4. Ergenlere Özel Geliştirilen Ölçekler84.4.1. Ergenlerde Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği(Health Literacy Measure for Adolescents (HELMA)84.4.2. Ergenlerde Sağlık Okuryazarlığını Değerlendirme Ölçeği (Health Literacy Assessment Scale for Adolescents (HAS-A)94.4.3. Medya Sağlık Okuryazarlığı(Media Health Literacy (MHL)94.4.4. e-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği(The eHealth Literacy Scalee(HEALS)94.5. Sağlık Okuryazarlığını Etkileyen Faktörler94.6. Ergenlerde Sağlık Okuryazarlığı134.7. Sağlık Okuryazarlığının Önemi145. GEREÇ ve YÖNTEM165.1. Araştırmanın Şekli165.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer Ve Zaman165.3. Araştırmanın Evren Ve Örneklemi165.4. Araştırmanın Hipotezleri165.5. Araştırma Verilerinin Toplanması165.6. Araştırmanın Veri Toplama Araçları165.7. Araştırmanın Etik Yönü195.8. Araştırmanın Sınırlılıkları195.9. Veri analizi196. BULGULAR216.1. Öğrencilerin Tanıtıcı Özelliklerine İlişkin Bulgular216.2.Öğrencilerin Tanıtıcı Özelliklerine Göre Okuryazarlık Düzeylerinin Karşılaştırılması257. TARTIŞMA348. SONUÇ ve ÖNERİLER399. KAYNAKLAR4110. EKLER4611. ÖZGEÇMİŞ59
Keywords: Ergen; Halk sağlığı hemşireliği; health literacy; Hemşirelik; high school students; lise öğrencileri Adolescent; Nursing; Public health nursing; sağlık okuryazarlığı