Anadolu medeniyetleri ve coğrafya - Eskikurt, Adnan (My University, 2003)
Anadolu Yarımadası, tarih boyunca farklı doğal ortam özelliklerinin sağladığı imkânlar nispetinde insan topluluklarının meydana getirdiği sayısız medeniyete ev sahipliği yapmıştır. İnsanlık bu süreçte; avcı-toplayıcı yaşantı, yerleşik düzene geçiş ve günümüz modern şehir yerleşmeleri şeklinde üç ayrı aşamadan geçmiştir. Önceleri mevcut şartlar gereğince yaşayan insan, zamanla yeni icat ve buluşlarla hayatını kolaylaştırmıştır. Türlü tabiat değerlerini işleyerek bunlardan faydalanma çabaları belli bir coğrafî potansiyelin de ortaya çıkmasına yol açmıştır. Esasında bu çaba yeni nesillerin devamını garanti altına alabilme mücadelesinden ibarettir. Anadolu Medeniyetleri ve Coğrafya konulu zerinde çalışırken, Anadolu Yarımadası'nın mevcut doğal-beşerî ortam özelliklerini nispeten genel bir değerlendirme yaparak ortaya koymak ve böylelikle tarihî süreçte coğrafî potansiyelin medeniyetlerin gelişimine etkilerini müzakere etmek amacımızı teşkil etmiştir. Üç ana bölümden müteşekkil olan çalışmamızın ilk bölümünde coğrafî potansiyel-medeniyet ilişkisi ele alınmıştır. İkinci bölümde, Anadolu Yarımadası'nın doğal ve beşerî ortam özeliklerinin ana hatları ile ortaya konulmasına gayret edilmiştir. Son bölümde ise, ilk iki bölümde tayin ve tespit edilen esaslar çerçevesinde tarihî süreçte Anadolu medeniyetlerinin kuruluş ve gelişimlerinde coğrafî potansiyelin etkileri müzakere edilmiştir.

Anatolia Peninsula has been a host to innumerable civilizations founded by mankind according to the possibilities supplied by different natural environment specialities along history. The humanity passed three different phases in this period such as; hunter-collector life, transition to sedanter life and todays modern city settlements. Being lived formerly in accordance with the present conditions, the insane made his life easier by new inventions in time. Processing sorts of natural values and efforts aiming profitting from them resulted to come into light an evident geographical potantial also. In fact, this effort is a struggle for making the survival of new generations guaranted. While working on the Ph D. thesis with a subject Anatolian Civilizations and Geography, it was aimed to bring up the present natural-human environmental peculiarities relatively by a general conclusion and thus to negotiate the effects of geographical potantial to the development of civilizations in historical period. In the first section of our work that is consisting of three main parts the relation of geographical potantial-civilization has been held. In the second part, it was tried to bring up the natural and human environmental peculiarities of the Anatolian Peninsula. And in the last part, the effects of geographical potantial in the foundation and development of Anatolian civilizations in historical period has been discussed according to the essantials determined in the first two sections.
Keywords: Coğrafya; Tarih; Türkiye; Uygarlık, Anadolu