Okul öncesi öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutumları ve empati düzeyleri ile sınıflarındaki çocukların farklılıklara saygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi - Akkaya, Ayşenur (My University, 2025)
Okul öncesi dönem, insan hayatının temellerinin atıldığı uzun bir süreci kapsamaktadır. Bu dönemde çocukların iletişim kurdukları, rol model aldıkları öğretmen ve ebeveynlerinin tutum ve davranışları ile çocuklara sunulan çevre olanakları önem arz etmektedir. Değişen ve gelişen dünya şartlarında toplumsal hayatın ayrılmaz bir parçası olarak farklı kültür ve özelliklere sahip bireyler ile iletişim halinde olmaktayız. Gelecek toplumlara insan yetiştirme görevini edinen öğretmenlerin mesleklerini icra ederken sahip oldukları kapsayıcılık ve empati tutumu ile yetişmekte olan çocukların farklılıkları kabul düzeyleri bu çalışmanın başlangıç noktasını oluşturmaktadır. Araştırma, okul öncesi eğitim kurumlarında görev alan öğretmenlerin kapsayıcı eğitime yönelik tutumları ve empati düzeylerinin, sınıflarındaki çocukların farklılıklara saygı düzeyine olan etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma nicel tarama türlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ilinde 2024 – 2025 eğitim öğretim yılında bağımsız anaokullarında ve anasınıflarında görev yapan 66 okul öncesi öğretmeni ve 60 – 72 aylık 340 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak; araştırmacı tarafından hazırlanan “Kişisel Bilgi Formu”, Şimşek (2019) tarafından geliştirilen “Kapsayıcı Eğitimde Öğretmen Tutum Ölçeği”, Uyar ve Kadan (2023) tarafından Türkçe’ye uyarlanan “Öğretmen Empati Ölçeği” ve Ekmişoğlu (2007) tarafından geliştirilen “ Farklılıklara Saygı Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde okul öncesi öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutumları, öğrencilerine yönelik empati düzeyleri ve çocukların farklılıklara saygı düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için korelasyon analizi yapılmıştır. Kapsayıcı Eğitimde Öğretmen Tutum Ölçeği ve alt boyutlarından elde edilen puanların demografik değişkenlere göre, Öğretmen Empati Ölçeği ve alt boyutlarından elde edilen puanların demografik değişkenlere göre, Farklılıklara Saygı Ölçeği ve alt boyutlarından elde edilen puanların demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığına karar vermek için bağımsız grup t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) yapılmıştır. Araştırma sonucunda ise okul öncesi öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutumları ve öğrencilerine yönelik empati düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki bulunurken, öğretmenlerin kapsayıcı eğitime yönelik tutum ve empati düzeylerinin sınıflarındaki çocukların farklılıklara saygı düzeyini yordamadığı tespit edilmiştir. Araştırma sonucuna göre öğretmenlere ve araştırmacılara öneriler verilmiştir.

The preschool period encompasses a long process during which the foundations of human life are laid. During this period, the attitudes and behaviors of teachers and parents, with whom children communicate and from whom they learn, as well as the environmental opportunities offered to children, are of great importance. In a changing and developing world, we are in constant communication with individuals from different cultures and backgrounds, who are an integral part of social life. The starting point of this study is the inclusiveness and empathy that teachers, who are tasked with educating future generations, demonstrate in their profession, and the level of acceptance of differences among children. The research was conducted to examine the effect of preschool teachers' level of empathy and their attitudes toward inclusive education on the level of respect for differences among children in their classrooms. The research model is a correlational survey model from among quantitative survey models. The study group consists of 66 preschool teachers working in independent kindergartens and nursery schools in Istanbul during the 2024–2025 academic year and 340 students aged 60–72 months. The data collection tools used were the “Personal Information Form” prepared by the researcher, the “Teacher Attitude Scale in Inclusive Education” developed by Şimşek (2019), the “Teacher Empathy Scale” adapted into Turkish by Uyar and Kadan (2023), and the Respect for Differences Scale developed by Ekmişoğlu (2007). In the analysis of the data, a correlation analysis was performed to determine the relationship between preschool teachers' attitudes toward inclusive education, their levels of empathy toward their students, and children's levels of respect for differences. The scores obtained from the Teacher Attitude Scale for Inclusive Education and its sub-dimensions were analyzed according to demographic variables. Teacher Empathy Scale and its sub-dimensions were analyzed according to demographic, To determine whether the scores obtained from the Respect for Diversity Scale and its subscales differ according to demographic variables, an independent groups t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were conducted. The results of the study revealed a statistically significant and positive relationship between preschool teachers' attitudes toward inclusive education and their empathy levels toward their students, while it was determined that teachers' attitudes toward inclusive education and empathy levels did not predict the level of respect for differences among the children in their classes. Recommendations were made to teachers and researchers based on the research results.
Examining the relationship between preschool teachers' attitudes towards inclusive education and their levels of empathy, and the children's levels of respect for diversity in their classrooms
Keywords: Empathy; Empati; Farklılıklara Saygı Preschool Education; Inclusive Education; Kapsayıcı Eğitim; Okul Öncesi Eğitim; Respect for Differences