Hegemonya kuramı bağlamında medya-iktidar ilişkileri : Türkiye televizyon kanallarında haber yayıncılığı - Ahıska, Ahmet Bahadır (My University, 2021)
ÖZETHegemonya Kuramı Bağlamında Medya-İktidar İlişkileri: Türkiye Televizyon Kanallarında Haber Yayıncılığı isimli bu Doktora tezinin temel sorunsalı, Türkiye Televizyon Kanallarında Haber Yayıncılığının tarihsel süreç boyunca medya-iktidar ilişkileri bağlamında hegemonya tartışmaları ekseninde incelenmesidir.Tez, medya iktidar ilişkilerini temele alarak başlamakta bu konudaki kuramsal yansımalara ağırlık vererek bütüncül ve eleştirel bir perspektif oluşturmaktadır. İzleyen bölümün adı “Antonio Gramsci ve İletişim Çalışmalarında Hegemonya ve Sivil Toplum Tartışmaları” olup hegemonya kuramının tarihsel kökeni ve hegemonya kuramında sivil toplum kavramının yeri Thomas Hobbes, Karl Marx, G. W. Friedrich Hegel, Alexis de Tacqueville ve Antonio Gramsci’deki yaklaşımlara odaklanılarak açıklanmıştır. Gramsci’nin ele aldığı temel tartışmalarda bizim açımızdan özel bir yeri olan kitle iletişim araçlarında rıza üretimi yaklaşımı tezin de en önemli argümanını oluşturmaktadır. Gramsci’deki politik toplum, sivil toplum, dar ve geniş anlamıyla devlet yaklaşımı, geleneksel ve organik aydınlar, egemen ve hegemonik kavramları, karşı hegemonya ve hegemonya kuramında ideoloji bu bölümde tartışılan konulardır. Ayrıca İletişim ve Medya çalışmalarında hegemonya kuramının yeri konusu ele alınmış ve bu bağlamda Kültürel Çalışmalar’dan R. Williams, P. Anderson ve S. Hall’e, ardından Louis Althusser’e, ardından Postmodern yaklaşımlara, Ekonomi Politik yaklaşımlara ve Eleştirel Çalışmalara yer verilmiştir. Medya İktidar İlişkilerini Çözümlemede Hegemonya Kuramının Yeri Ve Önemi başlıklı bir sonraki bölüm ile tarih boyunca iletişim süreçlerinde iktidarın konumuna, 19. yüzyıldan günümüze medya iktidar ilişkilerine, bu bağlamda medyada yaşanan sorunlara, infotaintment sorunsalına, reklam konusuna, hegemonik söylemi sürdürme beklentisine, muhalif söylemin ne olduğuna bakılmıştır. Tezin bir diğer bölümü ise Hegemonya Kuramı Bağlamında Türkiye’de Televizyon Yayıncılığı ve Haberler üzerinedir. Bu bölümde Kamu ve Özel televizyon yayıncılığı ayrı ayrı ele alınmıştır. Kamu ve Özel Televizyon yayıncılığında iktidarla ilişkiler konusuna, yayın politikaları ve ilkelerin ne olduğuna ve en son da özel televizyon yayıncılığı ile yaşanan sorunlara odaklanılmıştır. Hegemonya Kuramı Bağlamında Haber Yayıncılığı Üzerine Yapılan Görüşmeler adlı ve konulu son bölüm bir alan araştırması olup Türkiye’de çalışan 9 medya profesyoneli ile Yarı Yapılandırılmış Görüşme tekniği kullanılarak yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Kamu ve özel televizyon kanallarında çalışan habercilerin görüşmelerde dile getirdiği çarpıcı konular, teknik olarak sorular altında gruplandırılmış ve ardından bu görüşmelere dayanarak çıkarım ve analizler yapılmıştır. Analizler Gramsci’nin yıllar önce üzerinde durduğu konuların bugün birçok yönüyle geçerli olduğu noktasında odaklanmaktadır ve bunlar tezin temel savlarını doğrular niteliktedir. Gramsci, hegemonya kuramında, kitle iletişim araçlarının iktidarı elinde bulunduranlar tarafından, kendi kültürleri, felsefeleri ve etik değerlerini yaymak, mevcut konumlarını ve güçlerini koruyup daha da güçlendirmek için kullanıldığını belirtmektedir. Günümüzde televizyon haberlerinde yansıtılan ya da temsil edilen gerçeklik için de benzer şeyler söylenebilir. Çünkü televizyon haberleri tercih edilirken, elenirken, görsel malzemelerle bir film gibi kurgulanıp oluşturulurken ve en son yayınlanırken medya-iktidar ilişkileri çerçevesinde seçilmekte, ancak ve ancak buna uygun olanlar yayınlanmaktadır. Bu çalışmanın önemi günümüzdeki medya ve iktidar ilişkilerini, habercilerin güncel durumu üzerinden daha somut analizlerle yapmış olmasından ve bunu geniş ve güncel bir kuramsal literatüre dayandırmış olmasından gelmektedir.

The main research area of this doctoral thesis, titled “Media-Power Relations in the Context of Hegemony Theory: News Broadcasting in Turkish Television Channels”, is the study of news broadcasting in Turkish television channels on the axis of hegemony discussions in the context of media-power relations throughout the historical process.While the thesis starts on the basis of media power relations, it creates a holistic and critical perspective by focusing on theoretical reflections on this issue. The following section is called “Antonio Gramsci and Discussions on Hegemony and Civil Society in Communication Studies” and the historical origin of the theory of hegemony and the place of the concept of civil society in the theory of hegemony are explained by focusing on the approaches of Thomas Hobbes, Karl Marx, G. W. Friedrich Hegel, Alexis de Tacqueville and Antonio Gramsci. Consent generation approach in mass media, which has a special place for us in Gramsci's main discussions, constitutes the most important argument of the thesis. Political society in Gramsci, civil society, state approach in its narrow and broad sense, traditional and organic intellectuals, concepts of sovereign and hegemonic, counter-hegemony and ideology in hegemony theory are the topics discussed in this section. In addition, the place of hegemony theory in Communication and Media studies was discussed and in this context, R. Williams, P. Anderson and S. Hall from Cultural Studies, then Louis Althusser, then Postmodern approaches, Political Economy approaches and Critical Studies were included. With the next chapter titled The Role and Importance of Hegemony Theory in Analyzing Media Power Relations, the position of power in communication processes throughout history, media power relations from the 19th century to the present, the problems experienced in the media in this context, the problem of infotaintment, the issue of advertising, the expectation of maintaining hegemonic discourse, the opposing discourse. Another part of the thesis is on Television Broadcasting and News in Turkey in the Context of Hegemony Theory. In this section, Public and Private television broadcasting are handled separately. It focuses on the issue of relations with the government in public and private television broadcasting, what the broadcasting policies and principles are, and finally the problems experienced with private television broadcasting. The last section, titled Interviews on News Broadcasting in the Context of Hegemony Theory is a field study and was conducted face-to-face with 9 media professionals working in Turkey by using the Semi-Structured Question Technique. The striking issues raised by the journalists working in public and private television channels were technically grouped under questions, and then inferences and analyzes were made based on these interviews. The analyzes focus on the point that the issues Gramsci focused on years ago are valid in many aspects today, and these confirm the main arguments of the thesis. Gramsci, in his theory of hegemony, states that the mass media are used by those in power to spread their own cultures, philosophies and ethical values, to preserve and further strengthen their current positions and powers. Similar things can be said for the reality projected or represented in television news today. Because when television news is preferred, screened, fictionalized and created like a movie with visual materials, and finally broadcast, it is selected within the framework of media-power relations, and only those that are suitable for this are broadcast. The importance of this study comes from the fact that it has made today's media and power relations with more concrete analyzes on the current situation of journalists and based this on a wide and up-to-date theoretical literature.
Keywords: Civil Society; Gramsci; Hegemony; Hegemonya; Ideology; İdeoloji Media; İktidar; Kitle iletişim araçları; Mass media; Medya; Political aspects; Power; Sivil Toplum; Siyasal açıdan; Television broadcasting; Televizyon yayıncılığı; Turkey; Türkiye