Deniz hukukunda taşıma işleri organizatörünün taşıyan sıfatı - Sefer, Nezire (My University, 2024)
Geleneksel sıfatında müvekkilinin bir temsilcisi olarak eşya taşıma işini organize eden “taşıma işleri organizatörü” nün taşıma alanında konteyner devriminin yaşanması ve multimodal taşımaların gelişmesiyle birlikte bu hukuki sıfatı köklü bir değişime uğramıştır. Bu değişimle birlikte taşıma işleri organizatörünün organizatörlük sözleşmesi kapsamında üstlenebileceği yükümlülüklerde artarak çeşitlenmiştir. Bu kapsamda taşıma işleri organizatörleri, müvekkillerine ambalajlama, depolama, konsolidasyon gibi çeşitli lojistik hizmetler sunmaya ve hatta bizzat eşya taşıma taahhüdünde bulunmaya başlamışlardır. Yaşanan bu gelişmeler sonucunda taşıma işleri organizatörünün modern anlamda hukuki sıfatı, temsilciden asıla dönüşmüştür. Nitekim günümüzde TİO’lar artık daha çok asıl sıfatında bir “taşıyan” olarak hareket eden bir hukuki süje haline gelmiştir. Bu durum ise uygulamada taşıma işleri organizatörlüğüne ilişkin en önemli uyuşmazlıkların çıktığı sorunu meydan getirmiştir: Somut bir uyuşmazlıkta taşıma işleri organizatörünün hukuki sıfatının temsilci mi yoksa taşıyan mı olduğu ve bunun hangi kriterlere göre tespit edileceği. Bu sorunun çözümünü ortaya koyabilmek amacıyla “Deniz Hukukunda Taşıma İşleri Organizatörünün Taşıyan Sıfatı” başlıklı bu çalışmada, ilk bölümde taşıma işleri organizatörü kavramı, unsurları ve benzer mesleki faaliyet gösteren kişilerden ayrılan yönleri; ikinci bölümde taşıma işleri organizatörlüğü sözleşmesi kapsamında taşıma işleri organizatörünün kazanabileceği hukuki sıfatlar; üçüncü bölümde ise taşıma işleri organizatörünün taşıyan sıfatı, bu sıfatı kazandığı haller ve bu sıfatı kazanmasının hukuki sonuçlarının neler olabileceği, öğretideki tartışmalar, görüşler, Yargıtay kararları ve yeri geldikçe mukayeseli hukuka değinerek Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde incelenmeye çalışılmıştır.

Traditional legal role of the “freight forwarder”, who organizes the transport of the goods as a agent of his principal, has changed radically due to the container revolution and the development of multimodal transportation in transportation sector. In this context, they have started to offer their customers logistical services such as packaging, storage and consolidation, and even undertaking the carriage of goods themselves. As a result of these developments, the modern legal role of the freight forwarder has changed from agent to principal. In fact, today the freight forwader’s have begun to act more as carriers in their principal role. This situation has led to the problem that in practice the most important disputes arise over the freight forwarding: In a specific dispute, whether the legal role of the transportation organizer is agent or carrier and according to which criteria this will be determined. In order to show the solution to this problem, this study, entitled The Carrier Role of Freight Forwarder in Maritime Law, deals in the first part with the concept of freight forwarder, its elements and the aspects that distinguish it from persons who carry out similar professional activities; in the second part with the legal roles that the freight forwarder can acquire within the framework of the freight forwarding contract; the third part attempts to examine the carrier role of the freight forwader, the situations in which he acquires this role and the legal consequences of the acquisition of this role within the framework of the Turkish Commercial Code, drawing on the discussions, opions in the doctrine, Supreme Court decisions and comparative law where appropriate.
Keywords: Akdi Taşıyan; Carrier; Contracting Carrier; Deniz hukuku; Eşya Taşımayı Üstlenme; Fixed Charge; Freight Forwarder; Groupage; Kesin Ücret; Maritime law; Taşıma İşleri Organizatörü; Taşıyan; Toplama Yük; Türkiye; Undertaking The Carriage of Goods