Abbâsîler ve Fâtımîler Döneminde Yahudilerin Cemaat Mahkemeleri - (:unkn) unknown (My University, 2008)
Hz. Muhammed döneminde başlayan, Hulefâ-yi Râşidîn ile hızlanıp Emevîler döneminde zirveye ulaşan fetihlerle, o dönem dünyasının büyük bir bölümü Müslümanların hakimiyetine girmişti. Bu fetihlerle kökeni İslâm öncesi dönemlerdeki sürgünlere dayanan Yahudi cemaatlerinin çoğu da İslâm idaresine girmiş oldu. Daha önce iki farklı devletin (Bizans ve Sâsânî) hakimiyetinde bulunan toprakların tek bir hakimiyet altına alınması ile Yahudi cemaatleri de tek bir hakimiyete, yani Rabbânî (Ortodoks), bir diğer deyişle Talmud Yahudiliğinin hakimiyetine girmiş oldu. İslâm hakimiyetine giren gayr-ı müslimler, "zimme" adı verilen "teminât"la hukukî bir statü kazanmıştır. Cizye karşılığında bu statüyü kazanan zimmilere can ve mal emniyeti, din ve vicdan hürriyeti ile dil ve kültür özerkliği yanında kendi hukuklarını uygulama hakkı da verilirdi. İslam dünyasında kendi mahallelerinde bet din adı verilen kurumun liderliğinde ve sinagog etrafında yoğunlaşan Yahudi cemaatleri "devlet içinde devlet" hatta ondan da öte bir statüye sahip olmuşlardır. İslâmî dönemde Yahudiler adlî meselelerini herhangi bir İslâm mahkemesine götürebilme imkânına sahip olmakla birlikte, meselelerine kendi mahkemelerinde çözüm bulmaları esas kabul edilmişti. Bu araştırmada Yahudilere tanınan adlî özerklik ve bunun İslâm tarihinin klâsik dönemi kabul edilen Abbasî ve Fâtımîler dönemindeki durumu ele alınmıştır. Bu bağlamda Yahudilerin cemaat mahkemeleri (bet dinler), mahkemelerin yapılanması, bu mahkemelerde takip edilen hukuksal süreç ile başta kırbaç ve herem olmak üzere suçlulara verdikleri cezalar mahkeme kayıtları, kurumlar arası yazışmalar, din adamlarının (geonim) cemaatlere yazdıkları hukukî görüşler (responsa) ile cemaat görevlilerinin uygulamaları esas alınarak ortaya konmaya çalışılmıştır.

With the Muslim conquests, which started during the lifetime of the Prophet Muhammad and accelerated during the rule of rightly guided caliphs, considerable parts of the world were incorporated into the abode of Islam. And this expansion had reached its peak during the Umayyad State. It was by means of these conquests that most of the Jewish community, whose origins lie in the exiles in the pre-Islamic period, came to be under the dominion of Islam. With the expansion of Islam as one single authority into a region that was formerly ruled by many different states (Byzantium, Sasanids), the Jewish communities began to accept the domination of Rabbinic, in other words, the Talmudic Judaism. According to Islamic law and Muslim practices, the relationship between the Muslim states and non-Muslims was regulated by a pact called "dhimma". They had to pay a poll tax called "jizya", by means of which they were given not only a guarantee for their lives but also for freedom of religion, social, cultural and economic matters. During the Abbasid and Fatimid periods, the Jews lived in their own district, which centered around beth dins and synagogues. Their community position in those times could be regarded as "a state within the state or even beyond the state." The Jews could have privilege to bring their case to Islamic courts, if they did not prefer to bring it to their communal court during the Islamic rules. But, the essential rule or regulation was that the right to have an autonomous structure and resolve their cases in their own courts. In this paper, judicial autonomy which was endowed with the Jewish community and its situation during the period of Abbasids and Fatimids, which was accepted classical period of Islamic history were investigated. In this context, Jewish community courts (beth dins) were presented based on the structures of the courts, legal progression in these courts and also punishments mainly for flogging and herem, court records, correspondences between the community offices, letters (responsa) from the head of academies (geonim) to the communities and its members.
The Law-Courts of the Jewish Communities in the Abbasid and Fatimid Periods
Keywords: Hukuk; Din Bilimi