İletişim sorunsalı açısından tasarım ve edebiyat - Aslan, Sema (My University, 2006)
İletişim Sorunsalı Açısından Tasarım ve Edebiyat” başlıklı çalışmanın odağını, Türk edebiyatının yazı dilleriyle fark yaratan iki yazarı ve onların eserleri oluşturuyor: Latife Tekin ve Mehmed Uzun, “Sevgili Arsız Ölüm” ve “Abdalın Bir Günü” isimli eserleriyle çalışma boyunca yol gösterici oldu. Söz konusu eserler, çalışmaya, özellikle temsil ettikleri yapı nedeniyle dahil edildiler. Türk edebiyat dünyası Latife Tekin’i yoksulluğun yazarı; Mehmed Uzun’u ise Kürt yazar olarak tanımlar. Biz, bu çalışma ile, bu iki yapıyı temsil eden yazarların yazma güçlerinin nelere kadir olduğunu araştırdık. Daha açık bir ifadeyle, Latife Tekin yoksulları yazarak, yoksullarla zenginler arasındaki mesafeyi kısaltabildi mi? Ya da Mehmed Uzun, Kürtleri anlatarak Kürt kimliğinin siyasi ve edebi dünyadaki yeriyle ilgili bir değişime ön ayak olabildi mi? Edebiyatın bir kitle iletişim aracı olduğu gerçeğinden yola çıkarak, Latife Tekin ve Mehmed Uzun’un eserlerinin yarattığı sanatsal ve politik yansımaları araştırırken edebiyatın aynı zamanda bir tür tasarım olduğu bilgisine de başvuruldu. Hayat tasarımımızın en önemli araçlarından biridir ve hatta kendisi de bir tasarımdır. İçinden geldikleri yapılar bir yana, hem Tekin hem de Uzun, kullandıkları dilsel yapı nedeniyle ilgiye değer. Her ikisi de ilk kitaplarını 1980’li yıllarda yayımlayan yazarların pek çok ortak noktası var: Edebiyat dünyasının uzağında olan Tekin ve Uzun, özellikle ‘söyleyiş’ten etkilenerek yazıyor. Tekin, yoksulların iktidarı tanımayan, ironi ve doğaüstü varlıkların (cinler, periler) yarattığı korkudan beslenen dillerini; Uzun ise dengbêjlerin söyleyiş geleneklerini yazılı dile aktarmıştır. Çalışmamız, bu aktarımın sunduğu olanakları, dilin aktarımı ile hem yazarların hem de okurların yaşamlarında meydana gelen kırılmaları saptamayı hedefledi. DESIGN AND LITERATURE THROUGH THE LENS OF COMMUNICATION PROBLEM My work, titled “Design and Literature Through The Lens of Communication Problem” focuses on books by Latife Tekin and Mehmed Uzun: “Sevgili Arsız Ölüm” (Dear Shameless Death) and “Abdalın Bir Günü” (A Day of the Wiseman). These works were especially chosen for the structure they have reprensented. Turkish literature scene defines Latife Tekin as ‘the author of poverty’ and Uzun as a ‘Kurdish writer’. I tried to analyse the power of these two authors. Could Tekin shorten the way between the poor and the rich? Or could Uzun lead a change for Kurdish identity’s place in the political and literary world? My starting point was the fact that literature was a mass communication medium. While searching Tekin and Uzun’s works, I applied to the information that literature was also a kind of design. It’s one of the most important tools of our life design. The social and ethnic structures they come from aside, both Tekin and Uzun deserve attention for their language structure. They both had their books published in the ‘80’s and have many things in common: Their main inspiration is ‘saying’. Tekin uses the language of the poor people who are fed with the irony and the fear of evil spirits and don’t know the word ‘power’ in her books. And Uzun quoted the ‘saying’ traditions of local narrators of the Southeastern Turkey. My work aims fixing the results of these narrations in authors’ and readers’ lives.
Keywords: İletişim_Edebiyat; İletişim_Tasarım