İktisadî hesaplama tartışması ve HAYEK - Madenci, Hakkı Can (My University, 2009)
Friedrich von Hayek 20. yüzyıldaki ana akım politik sağın en etkili düşünürlerinden biriydi. Teknik iktisat alanındaki çalışmaları Hayek’e 1974’te bir Nobel kazandırmıştı. Hayek’in daha geniş ölçüde tanınan ve kabul gören fikirlerini savunması, dostu ve akıl hocası Ludwig von Mises’le birlikte sosyalist bir iktisadî düzene yönelik olarak ileri sürdüğü eleştirel argümanlarından itibaren başlamıştır. Hayek’in bu konudaki çalışmaları onu sonraları iktisat biliminden liberal kapitalist toplumu ve karmaşık nitelikli doğal yapıları incelediği araştırmalara yöneltecekti. Bunun sonucu da iktisat, siyaset, hukuk ve genel felsefe gibi alanları kapsayan geniş bir düşünce sistemi olacaktı. Hesaplama Tartışması Avusturya İktisadı’nın 20. yüzyılda kendisini Neo-Klasik gelenekten tamamıyla ayırmasında ve Hayek’in görüşlerini geliştirmesinde bir başlangıç noktası teşkil ettiğinden, öncelikle tartışmayı ele aldık. Tartışmanın ana hatlarıyla özetini vermeden önce hem sosyalist görüşlerin hem de Avusturya İktisadı’nın doğuşuna ilişkin bir giriş yapmayı uygun gördük. Tartışmaya katılan tüm kişilerin görüşlerine tezde yer vermedik. Bunun nedeni, tartışmanın gidişatında liberal görüşler arasında Mises ve Hayek’in, sosyalist iktisatçılar arasında da Taylor ve Lange’nin görüşlerinin belirleyici ve önemli olduğunu düşünmemizdir. Özeti izleyen iki bölümde Hayek’in fikirlerinin gelişimini inceleyip eleştirisini yaptık. Hayek’in fikirlerinin tamamını bir bölümde incelemek yerine, bunların bir kısmını eleştiri yaptığımız bölümde ele aldık. Son bölümde Avusturya İktisadı’nın günümüzde vardığı noktayı ve Hayek’in 80’li yıllarda siyasetle ilişkisini ortaya koyduk, ardından Hayek’in eleştirisinden hareketle onun liberalizmine alternatif bir yaklaşımı John Gray’in görüşlerine dayanarak özetledik.

Friedrich von Hayek was one of the most influential thinkers of the 20th century mainstream political right. His work in the field of technical economics won him a Nobel Prize in 1974. Hayek’s voicing his more widely recognized and accepted views started with his critical arguments, along with his friend and mentor Ludwig von Mises, against a socialist economic order. His work in this field would later lead him from economics to the study of the liberal capitalist society and complex natural structures. The outcome of this process would be a wide system of thought covering areas such as economics, politics, law and general philosophy. As the Calculation Debate constitutes a starting point for Austrian Economics to separate itself from the Neo-classical tradition and Hayek’s developing his own ideas, we first viewed the debate. We felt it convenient, before giving a summary of the main points of the debate, to present an introduction to the emergence of both socialist and the Austrian tradition. We did not discuss all the views involved in the debate. This is because, we think, in the course of the debate, Mises and Hayek’s arguments among the liberal views and Taylor and Lange’s arguments among the socialist views are more distinctive and worth considering. In the following two sections we examined the development of Hayek’s ideas and criticized them. Instead of reviewing the complete set of Hayek’s ideas in one section, we discussed some of them in the second section in which we criticized his views. In the last section we pointed the final position Austrian Economics reached today and Hayek’s relationship with politics in the 80s. We then moved on with his critique to an outline of an alternative approach, based on John Gray’s views, to Hayek’s liberalism.
Keywords: Ekonomi; Liberalizm