Mâtürîdî'de insan tasavvuru - Demir, Osman Nuri (My University, 2019)
MÂTÜRÎDÎ’DE İNSAN TASAVVURUMâtürîdî’de İnsan Tasavvuru ismini taşıyan bu tezde İslâm düşünce geleneğinin en önemli simalarından ve Ehl-i Sünnet’in kurucu isimlerinden biri olan İmam Mâtürîdî’nin (ö. 333/ 944) insan tasavvuru konu edilmektedir. Bu konunun kapsamlı bir şekilde ele alınabilmesi amacıyla “İnsan nedir ve niçin vardır? İnsanoğlu nasıl bir varlık yapısına sahiptir? İnsan türünün yaratılmasıyla âlemin mevcut şekliyle vücûda getirilişi arasında bir bağ var mıdır? İnsanın Tanrı’ya, içinde varlık kazandığı âleme ve evreni paylaştığı diğer canlılara karşı konumu ve sınırı nedir? Onun, Tanrı ve evrenle ilişkisi ne şekilde ve hangi boyuttadır? İnsanın insaniyetini gerçekleştirmesini sağlayan ana esaslar nelerdir? İnsana verilen en yüce nimet ve onun sahip olduğu en değerli yetenek hangisidir? İyi ve ideal insan kimdir? Her insan, ideal insan olabilir mi? Ölüm nedir? İnsan niçin ölmektedir? İnsanı ölümden sonra nasıl bir varoluş beklemektedir?” şeklinde sıralanabilecek pek çok sorunun cevabı araştırılmıştır. Bu yapılırken Mâtürîdî’nin bakış açısı ve onun insan düşüncesinde öne çıkardığı yönler esas alınarak Mâtürîdî’nin insan tasavvuru bütüncül bir şekilde ortaya konulmaya çalışılmıştır.

THE CONCEPTION OF HUMAN IN MĀTURĪDĪIn this thesis, which bears the name of Human Conception in Māturīdī, the subject of Human Conception for Imam Māturīdī, (d. 333/ 999) who is one of the most important figures of the Islamic thought tradition and one of the founding names of Ahl al-Sunnah, has been studied. In order to address this issue comprehensively, “What is human and why he is existed? What kind of being does man have? Is there a link between the creation of the human species and the creation of the world/ universe in its present form? What is the position and limit of man against God, the realm in which he gains existence, and other creatures with whom he shares the universe? In what way and in what dimension is his relationship with God and the universe? What are the main principles that enable man to realize his humanity? What is the greatest blessing given to man and the most valuable talent he has? Who is a good and ideal person? Can any human be the ideal person? What is death? Why does man die? The answers to many questions that can be listed such as; “What kind of existence does one expect after death? Have been investigated. While this was done, it was tried to put forward the human conception of Māturīdī in a holistic way on the basis of his point of view and the aspects he put forward in human thought.
Keywords: Akıl; Caliphate of Man; Death; Doctrines; Doktrinler; Eternal Life; Fıtrat; Fitrah; History; Human Conception; Human Nature; Intellect; Islam; İnsan (İslam); İnsan Tasavvuru; İnsanın Halifeliği; İnsanî Doğa; İslam; Kalām; Kelâm; Man (Islam); Māturīdī; Maturidi, Muhammad ibn Muhammad, d. 944 or 5; Maturidiler; Maturidiyah; Maturilik; Mâtürîdî; Mâtürîdîler; Ölüm; Proposition; Responsibility; Sonsuz Hayat; Sorumluluk; Tarih; Teklif