Dokuma kumaşlarda ajur sistemlerinin kullanımı (yalancı-lino örneklemeli) - Özdemir, Başak (My University, 2009)
Tekstil teknolojisinde, tasarımlar doğrultusunda geliştirilmiş olan, farklı dokuma teknikleri bulunmaktadır. Buna örnek olarak döner gücü sistemiyle elde edilen ve gözenekli bir yapıya sahip olan Gaze ve Lino kumaşları sayabiliriz. Bu tür kumaşlar döner gücü olarak adlandırılan farklı bir gücü teli kullanımıyla elde edilmektedir. Gücü tiplerine göre oluşan ajurlar da farklılıklar göstermektedir. Ajur sistemiyle elde edilen kumaşların bir çok ülkenin kültüründe yer alması nedeniyle uzun bir geçmişe sahip olduğu bilinmektedir. Döner gücü sistemiyle oluşturulan lino ve gaze kumaşlar, gücü tiplerinin farklı olması nedeniyle klasik gücü sistemiyle oluşturulan gözenekli dokumalardan farklılık taşımaktadırlar. Ajurlu kumaşlar içinde, günümüz teknolojisinde döner gücü sistemi ile üretilen kumaşlar, üretim şartları nedeniyle klasik yöntemle üretilmiş olanlara oranla daha az görülmektedir. Bu sistem özellikle ev tekstili alanında ve daha çok perdelik kumaş imalatında, medikal sektörde sargı bezi imalatında ve ambalaj sektöründe de çuval imalatında kullanılmaktadır. “Ajur” genel anlamıyla kumaşlardaki gözenekli yapıya verilen addır. Bu gözenekli yapının oluşumu üç grupta ele alınmıştır. Tekstil el sanatlarında dokunmuş kumaşlar üzerinde oluşturulan gözenekli yapı olarak el işi ajurlar, örme yöntemiyle oluşturulan örme ajurlar ve dokuma yöntemiyle oluşturulan dokuma ajurlar olarak incelenmiştir. Üzerinde çalışılan konu, klasik dokuma yöntemiyle yapılan ajurlu dokuma grubu içerisinde görülebilecek ajur sistemlerinin en yalını ve basiti etamin olarak ta bilinen “Yalancı Lino”dur. Yapılan bu çalışma üretim aşamasında dokuma ajurların oluşturulmasına dayalı bir araştırmadır. Yalancı Lino sistemiyle hazırlanmış olan ajurlu kumaş dokuma örnekleri 5 farklı tahar sistemi üzerine kurulmuş ve 85 adet armür uygulaması sonucu oluşturulmuştur. Tahar sisteminin 4 çerçeve üzerine kurulmuş olması, ileride Anadolu’da dokuma geleneği olan seçilmiş bölgelerde, yerel dokumacılığı canlandırmak amacıyla kullanılabileceği düşünülmektedir.

In textile technology, there are various weaving techniques that have been developed in correspondance to design process. Gauze and Leno fabrics which have a porous structure can be given as examples. Fabrics of this kind are produced using a special weaving reed known as “rotative reed”. Fabrics produced using hemstitch (ajour) system are known to have an ancient history for they can be seen in various cultures. Leno and gauze fabrics bear certain differences in comperison to those produced using traditional reed system. Among hemstitch fabrics, those produced using contemporary rotative reed technology are relatively rare in comparison to the traditional ones. Due to conditions of production; this system is used very often in home textile especially for drapery production, in medical sector for bandage production and in packaging sector for carryall production. Hemstitch is a term generally used for the porous structured fabrics. There are 3 main production techniques for this porous structure. These are; handmade hemstitches produced by traditional handcraft weaving techniques, knitted hemstitches produced by knitting method, woven hemstitches produced by weaving techniques. The subject of this thesis is the simplest and the easiest of all traditional hemstitch weaving techniques called “Mock Leno” also known as etamine. This study is based on the creation of hemstitches during the production process. Hemstitch woven fabric samples produced using fake leno system are based on 5 different warp permutation systems and created with 85 armüre applications.
Keywords: Dokumalar_Tekstil; Tekstil Eğitimi