Saçaklızade'nin Risâletü't-Tenzîhât adlı eserinin tahkiki ve ilâhiyat konularının tahlili - Albayrak, Kamil Ruhi (My University, 2020)
ÖZETSAÇAKLIZÂDE’NİN RİSÂLETÜ’T-TENZÎHÂT ADLI ESERİ’NİN TAHKÎKİ VE İLAHİYAT KONULARININ TAHLİLİSaçaklızâde, XVII. yüzyılın ikinci yarısı ile XVIII. yüzyılın ilk yarısında yaşamış Hanefî-Mâtürîdî bir Osmanlı bilgindir. Son çeyrek asra kadar ilim dünyasında hayatı, eserleri ve görüşleri hakkında biyografi eserlerindeki sınırlı bazı bilgilerinden başka herhangi bir bilgi mevcut değildi. Yazarın başta İstanbul kütüphaneleri olmak üzere eski Osmanlı coğrafyasındaki kütüphanelerde pek çok eserinin nüshaları bulunmaktadır. Son yıllarda Saçaklızâde’nin bu eserlerinin ona yakını tahkikli olarak basılmış, yazar ve görüşleri üzerine ilmi çalışmalar yapılmıştır. Bu gelişmeler neticesinde yazarın hayatı ve görüşleri hakkındaki bilgiler çoğalıp yayılmaya başlamıştır. Bu aklızâde’nin çoğunluğu yazma halinde bulunan eserleri incelenerek yazarın ilahiyat konusundaki görüşlerinin tahlili yapılmış ve yazara ait Allah Teâlâ’nın sıfatları ile ilgili Risâletü’t-tenzîhât adlı eserinin kütüphanelerde bulunan nüshaları elde edilerek eser tanıtılmış ve tahkiki tamamlanmıştır. Öte yandan bu çalışma ile yazarın hayatı, eserleri ve görüşleri konusunda bazı yeni bilgilere ve tespitlere ulaşılmıştır.

ABSTRACTTHE CRİTİC OF SACHAQLÎZÂDA'S RİSÂLETÜ'T-TENZÎHÂT AND ANALİSİS OF İTS THEOLOGİCAL SUBJECTSSachaqlizâda who lived in the second half of the seventeenth century and the first half of the eighteenth century is an Ottoman Mâturîdî-Hanafî scholar. Until the last quarter-century, there was no other information about his life, his works and his opinions in the world of science, except some limited knowledge in biographical books. There are many copies of his books in libraries in the old Ottoman area, especially in Istanbul. In recent years, approximately ten books of Sachaqlızâda have been published with editorial criteria, and scientific studies have been conducted on the author and his opinions. As a result of these studies, knowledge about his life and view has started to increase and spread. With this Ph.D. dissertation Sachaqlızâda's books most of which are manuscripts, have been examined and the opinions of the author on theology are analyzed. Copies of his book titled Risâla al-tanzîhât which is related to God’s attributes, have been obtained from the libraries and the book have been introduced and the critical edition (tahqîq) of it have been completed. On the other hand, with this study, some new information and determinations about the life, works, and opinions of the author have been obtained.
Keywords: Attribute; Islam; İlahiyat; İslam; Risâletü’t-tenzîhât; Sachaqlizâde; Saçaklızâde; Sıfat Theology