Beyazperde’de fotoğrafik izdüşümler - Engin, Ajda Alçın (My University, 2007)
“Beyazperde’de Fotografik İzdüşümler” adlı tez çalışması iki görsel sanat; “fotoğraf” ve “sinema”nın arasındaki benzerlikleri ve karşıtlıkları, fotoğrafın sinema filmlerinde kullanımını ve fotoğrafçıları anlatan belgesel filmleri konu almaktadır. Fotoğraf da sinema da aynı teknolojik kökene sahip, sanatsal alan içinde aynı türden tartışmalara maruz kalmış olan, teknik bir aygıt yardımıyla sanatsal görüntüler üretilebilen; ancak gerek üretim süreçleri, gerek sonuç ürünleri, gerekse paylaşım ortamları bakımından birbirinden farklılık gösteren iki ayrı tekniktir. Tezin Giriş bölümünde fotoğrafların nesne ve kavram olarak sinemada kullanımı örneklerle ele alınmıştır. Ele alınan örneklerde fotoğraf ögesinin konu ve dekorun bir ayrıntısı olmak dışında, sahip olduğu kavramsal nitelikler ve çağrışım gücü nedeniyle anlatıma ve genel atmosfere doğrudan katkı koyan temel bir unsur olduğu üzerinde durulmuştur. Tezin Birinci Bölümünde; fotoğrafın icadı ve teknik gelişimi sinemanın keşfine kadar geçirdiği evreler anlatılmıştır. Bu etkileşimli teknik gelişim süreci sonucunda fotoğraf ve sinema arasında oluşan ilişki ve karşıtlıklar ile sanatsal boyutları üzerine yapılan tartışmalar ele alınmıştır. İki ayrı disiplinde ürünler veren sanatçıların bu sanat dallarına yönelik duyguları aktarılmıştır. Durağan görüntü olarak fotoğraf ve hareketli görüntü olarak sinemanın ‘gerçeklik, zaman, anlam, ve duygu’ açısından farlılıklar gösterdiğinden bahsedilir. Sinemada fotografik görselliğin ön plana çıktığı film örnekleri ile fotoğraf ve sinema alanında yapıtlar veren sanatçılar bu bölümde bahsedilen diğer konulardır. Tez çalışmasının İkinci Bölümünde: Fotoğrafın direkt olarak bir söylem içerdiği filmler belli başlıklar altında kategorize edilerek bu kavramların fotoğraflar yoluyla nasıl aktarıldığı incelenmiştir. Sinema filmleri fotoğrafı kullanarak birçok kavramı ve olguyu ne şekilde aktarmıştır. Gerçekliğin sorgulanması, bellek / anı oluşturması, savaş ve etik, fetiş olgusu, fotoğrafın ya da fotoğraf makinesinin röntgenleme aracı olarak somut kullanımı, zamanın ve değişimin sorgulanması, fotoğrafçının bir karakter olarak kimliği, dışavurum olgusu gibi soyut kavramlar fotoğrafın somut kullanımıyla filmin temasını oluşturmuştur. Bu kavramlar başlıklar altında incelenmiş, her bir başlık altında çeşitli filmlerden örnekler verilmiştir. Çalışmanın Üçüncü Bölümünde: Fotoğraf sanatçılarını, fotoğraf tarihi ve sanatını konu alan belgesel filmler araştırılarak, filmlerin konuları hakkında bilgi verilmiştir. Sonuç olarak fotoğraf ve sinema sanatlarının görsel kayıt sanatları olmaları ve teknik olarak biri diğerinin zorunlu sonucu olması dışında birçok farklılıklar gösterdiği görülmüştür. Sinema filmleri için fotoğraf vazgeçilmez bir unsurdur. İster filmin temasını belirlesin, ister arka planda dekorun bir tamamlayıcısı olsun fotoğrafsız bir film seyirciyi dışarıda bırakmış demektir. Fotoğrafın günümüzde yaygınlaşmasıyla birlikte fotoğraf sanatçıları ve tarihini konu alan belgesel filmler hızla artmaktadır.

The thesis named “Photographic Projection on the Whitescreen” is about two visual art forms : “photography” and “cinematography”, about their similarities and contradictions, concept of photography used in cinema, and documentary films telling the lives and visions of the photographers. Both photography and cinema had derived from the same technological origin, exposed to similar kind of arguments in the field of art, able to produce pictures of art with the help of a technical equipment; however both are completely different mediums according to their production processes, final products and their sharing medium. In Introduction part of the thesis, photography which were used both as a subject and as a concept matter in cinema is handled with examples. In these examples it is stated that photographic element is not only the part of the theme and a detail in a scene, but it is also an important element that put some direct contribution to the meaning and general mood, as it has some conceptual characteristics and connotation power. In Part – I; invention of photography and its technical development phases were described until cinema arised. What handled in this chapter is the relationship and contradictions between photography and cinema with their technical interaction, and the arguments about their artistic potentials. The feelings of the artists about these techniques who use both medium are mentioned in this section. It is mentioned that both photography -as a still image- and cinema -as a moving image- have some differences according to the matter of ‘reality, time, meaning and sense’. Other subjects held in this chapter are the movies with spectacular photographic vision, and the cinematographer-photographers. In Part – II; movies which use photography as a direct pronunciation were categorised under some concepts and examined how these concepts were formed by the help of photographs. How cinema transfer alot of concepts and facts using photography ?. Sme abstract concepts such as questioning reality, forming memories, war and ethics, fetish, using photographs and camera to voyeur other people and their privacy, questioning change of time and vary in time, identity of a photographer, expression of the feelings were sometimes be the main theme of some movies. These concepts were examined under some categories and various films were given as an example for each categories. In Part – III, some documentary films were searched, listed and described which were about photographers, history of the photography and photography as an art form. To finalize, it is given that both photography and cinema has some major differences except their being an art of visual recording, and movie being a compulsory technical by-product of photography. Photography is an indispensable element for cinematography. A movie without a photographic element cannot be imagined. Besides, movies about photographes and history of photography is increasing rapidly as photography becomes widespread.
Keywords: Fotoğrafçılık; Sinema