XVI. asır Osmanlı- Gürcistan İlişkileri - Gümüş, Nebi (My University, 2000)
Üç krallık ve biri bağımsız olmak üzere çok sayıda beylikden oluşan Gürcistan ile Osmanlı Devleti'nin kurduğu siyasi ilişkilerin ele alındığı tez bir giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Girişte Gürcistan'ın kısaca tarihçesi ve XVI. Asra kadar Osmanlı Devleti ile Gürcistan arasındaki dolaylı ilişkiler üzerinde durulmaktadır. Birinci bölümde İmereti Krallığı ile kurulan ilişkiler ele alınmıştır. Osmanlı Devleti'nin ilişki kurduğu ilk Gürcü devleti İmereti olmuştur. Yavuz Sultan Selim Trabzon'da sancakbeyi iken İmereti'nin başkenti Kutais'e bir sefer düzenlemiş ve burası Osmanlı hakimiyetine girmiştir. Zamanla ortaya çıkan problemler ve bunların zorunlu kıldığı Sohoista ve Murcaheti gibi savaşlar ile sonraki dönemlerde kurulan ilişkiler incelenmiştir. İkinci bölümde Samshe Atabeyliği ile kurulan ilişkiler ele alınmıştır. Samshe coğrafi olarak Osmanlı Devleti'ne en yakın Gürcü bölgesidir. Osmanlı Devleti burayla kurduğu ilişkilerde kalıcı sonuçlar almış XVI. Asır sonunda burası tamamen Osmanlı hakimiyetine girdiği gibi ciddi anlamda bir İslamlaşma da olmuştur. Osmanlı hakimiyetini kabul eden diğer Gürcü bölgeleri daha sonra bağımsızlık yoluna girebilmişler fakat, Samshe'de Osmanlı hakimiyeti asırlarca sürmüştür. Samshe'de atabeylik ortadan kaldırılmış ve tamamen ilhak edilerek burada Osmanlı idari sistemi kurulmuştur. Tarihi Gürcistan'ın merkezi niteliğindeki Kartli, tarihi ve coğrafi konumu itibariyle diğer Gürcü devletlerine göre daha büyük bir öneme sahiptir. Hatta denilebilir ki. Kartli en önemli Gürcü devletidir. Osmanlı Devleti Kartli krallığı ve merkezi Tiflis'i bu dönemde hakimiyeti altına almış, burada kendi idari sistemini kurmuştur. Dördüncü bölümde ise Gürcistan'ın doğu bölgesinde bulunan Kaheti krallığı ile kurulan ilişkilere yer verilmiştir.

This thesis dealing with the polical affairs set up between Georia formed by three kindoms, and many Beylik-s among them one was independent, consists of one introduction and four chapters. In the Introduction, it was tried to study on brief history of Georgia and indirect relationships between Ottoman Impire and Georgia up to XVI.the Century. In the First Chapter, it deals with the relationships with the kingdom of Imeriti. This Imeriti was the first georgian state Ottomans had contacts with. As Yavuz Sultan Selim was a sancakbey in Trabzon, he made a champaign over Kutais, the capital of Imeriti, and this place became under ottoman hegomony. Furthermore, the problems occured in time and some battles done because of these problems such as Sohoista and Murcaheti as well as the relationships set up in later times are also studied. In the Second Chapter, the relationships with Samshe Atabeylik are under the subject. Samshe was geographically the nearest Georgian territory to Ottomans than others. Ottomans had very decisive results by setting up relationships with this area, and by the end of XVI.the Century this area became underthe ottoman rules as well as some certain islamization was occured there. The other Georgian territories could be independent; Ottoman ruling only in Samshe lasted many centuries. The atabeylik in Samshe were abolished and made there a system of Ottoman administration entegreted within Ottoman Empire. Kartli as having role as heart in the historical Georgia had got more imqortan role than the other georgian states in respect with the historical and geographycal stuations of itself. Even it can said that Kartli was the most important Georgian state. Ottomans had taken over the ruling of the Kartli and its center, Tiflis at thatperiod, and established there its own administration In the Fourth and the Last Chapter, the relations with the Kindom of Kaheti, in the Eastern- Georgia is taken as a matter.
Keywords: Osmanlı İmparatorluğu-Dış İlişkiler-Gürcistan