Silahdar Fındıklılı Mehmed Ağa Nusretname tahlil ve metin (1106- 1133/ 1695- 1721) - Topal, Mehmet (My University, 2001)
Nusretnâme, XVII. Yüzyılın son yılları ve XVIII. Yüzyılın ilk çeyreği için kıymetli bir eserdir. Silâhdar Fındıklılı Mehmed Ağa tarafından kaleme alınan bu eser, müellifin Zeyl-i Fezleke adını verdiği Silâhdar Tarihi adıyla meşhur eserinin devamı niteliğindedir. II. Mustafa`nın döneminin olaylarını yazmakla görevlendirdiği Mehmed Ağa, eserini 22 Cemaziyelahir 1106 (7 Şubat 1695)'dan itibaren başlatmıştır. Yine II. Mustafa`nın isteği üzerine eserine Nusretnâme ismini vermiş ve olayları eserine kronolojik olarak, yıl yıl aktarmıştır. Müellifin gördüklerini aktardığı ve saray hizmetinde olduğu 1106-1115 (1695-1703) seneleri hadiselerinin bulunduğu birinci kısım, bundan sonra yazdıklarına göre daha kıymetlidir. Zira II. Mustafa'nın saltanat yıllarını kapsayan bu bölümde meydana gelen olayların bizzat tanığı olmuş ve padişahla olan yakınlığı dolayısıyla bazen de karışmak durumunda kalmıştır. Eserde verilen bilgiler yazarın dikkatli bir insan olması münasebetiyle oldukça zengindir. Sefer öncesi hazırlıkların, düzenlenen merasimlerin, devlet adamlarının ve sultanın kıyafetlerinin, sefer sırasında takip edilen güzergâhın ve savaşların aşamalarının bütün ayrıntılarıyla verildiği görülmektedir. Müellifin sık sık padişahın devlet adamları ile yaptığı konuşmaları aktarması, atama ve görevden alınmalara, tabiat hadiselerine, yangınlara, teşkilat tarihimiz açısından önemli olan yeni düzenlemelere yer vermesi eserin kıymetini bir kat daha arttırmaktadır. Eserin 1116-1133 (1704-1721) yıllarını kapsayan ikinci kısmında Mehmed Ağa artık saray hizmetinde olmadığı için olayların dışında kalmış ve bu kısımlar

niteliğinde kaleme alınmıştır. Nusretnâme genel olarak döneminin konuşma diliyle yazılmıştır. Böyle olmakla beraber bazen de özellikle seçilmiş ağdalı ifâdeler kullanılmıştır. Bu çalışma ile Nusretnâme`nin tespit edilen en eski nüshası esas alınarak yeni harflere çevirildi ve diğer nüshalarla da karşılaştırma yapılarak nüsha farkları ortaya çıkarıldı. Mehmed Ağa`nın hayatı ve eserleri tanıtıldıktan sonra Nusretnâme`nin özellikleri, kaynakları ve tesirleri incelendi. SUMMARY Nusretname is a precious work about the ends of 17th century and the first quarter of 18th. This book, written out by Silahdar Mehmed Aga has characteristics of a continuation for the famous book which was titled Zeyl-i Fezleke by the author and became famous with the name Silahdar Tarihi. Mehmed Ağa, beeing charged by Mustafa II with writing out the events of his period, started his work from the date Fabruary 7, 1695 (22 Cemaziyelahir 1106). Again, according to the will of Mustafa II, he gave his work the name Nusretname and wrote out the events chronologically, year by year. The first chapter in which the observations of the author and the events of years from 1106 to 1115- the duration of his service in the palace - are told, is more valuable than his later records. Because, he witnessed on his own the events of the those years of Mustafa II's sultanate and because of his closeness to the Sultan, sometimes was obliged to take an active part in the events. The informations he gave in the book are rather extensive because of the Author's attention. It is observed in the book that, preperations and ceremonies before the campaigns, the clothes of Sultan and the statesmen, the routes during the campaign and the stages of the wars are informed in details. It increases the value of the book that, the Author frequently quotes the speeches of the Sultan with the statesmen and discusses the assignments, the dismissals, the natural events, the fires and the new important arrangement in our institutional history. In the second chapter of the book which covers the years from 1116 to 1133 (1704-1721) Mehmed Ağa became outside of the events as he was not anymore in the service of the palace and these parts of the book were written as summary. Nusretname was generally written in the daily language of its period. However specially chosen ornate and involuted expressions were sometimes used. In our this study, Nusretname was transcribed by utilizing the oldest copy ever known and the differences are established by comparising between other copies. After the life and the books of Mehmed Ağa are introduced, the characteristics, the sources and the influences of Nusretname on other works are studied.
Keywords: TARİH - YENİÇAĞ