Ooferektomize sıçan modelinde levonorgestrel salgılayan intrauterin aracın östrojen replasman tedavisi sonrası endometrium üzerine olan etkilerinin ışık mikroskopisi ve transmisyon elektron mikroskopisi düzeyinde araştırılması - Api, Murat (My University, 2001)
OOFEREKTOMİZE SIÇAN MODELİNDE LEVONORGESTREL SALGILAYAN İNTRAUTERİN ARACIN ÖSTROJEN REPLASMAN TEDAVİSİ SONRASI ENDOMETRİUM ÜZERİNE OLAN ETKİLERİNİN IŞIK MİKROSKOPİSİ VE TRANSMİSYON ELEKTRON MİKROSKOPİSİ DÜZEYİNDE ARAŞTIRILMASI Postmenopozal dönemdeki kadınlar gerekli östrojen yerine koyma tedavisi görürken endometriumlarını korumak için progesteron kullanmaktadırlar. Kullanılan bu progesteronların değişik sistemik yan etkileri mevcuttur. Bu yan etkileri en aza indirebilmek için gestagenlerin rahim içi araç yoluyla verilmesi iyi bir seçenek olarak düşünülmektedir. Ancak bu yöntemin endometrium üzerindeki etkinliği yeterince araştırılmamış bir konudur. Bu amaçla ooferektomize sıçan modelinde gestagenlerin sistemik yan etkilerinden kaçınmak için lokal intrauterin uygulamanın endometriuma olan etkileri, ışık ve transmisyon elektron mikroskopi düzeyinde araştırıldı. Yirmidört sıçan altışarlı eşit gruplara bölündü. Birinci gruba operasyonla rahim içi levonorgestrel salgılayan araç yerleştirildi ve bir ay süreyle östrojen replasman tedavisi uygulandı. İkinci gruba operasyonla rahim içi levonorgestrel salgılayan araç yerleştirildi ve bir ay süreyle plasebo tedavisi uygulandı. Üçüncü gruba operasyonla salgısı olmayan rahim içi araç yerleştirildi ve bir ay süreyle östrojen replasman tedavisi uygulandı. Dördüncü gruba operasyonla salgısı olmayan rahim içi araç yerleştirildi ve bir ay süreyle plasebo replasman tedavisi uygulandı. Tüm sıçanların bir ay sonraki ikinci operasyonlarında endometrial doku örnekleri ışık ve elektron mikroskopi takibi için ve sağ femur kemikleri mineral dansitesi ölçümü için alındı. Elde edilen bulgular istatistiksel olarak değerlendirildi. Tüm sıçanların endometriumlarında görülen morfolojik bulgular 11 değişik histopatolojik başlık altında toplandı. Lökosit infiltrasyonu en sık birinci grupta görülürken ödem ve epitelde vakuolleşme en sık ikinci grupta, keratinize skuamöz metaplazi ve myometrial hiperplazi üçüncü grupta ve atrofi bulguları dördüncü grupta izlendi. Transmisyon elektron mikroskopisinde de paralel bulgular elde edildi. Kemik mineral yoğunlukları istatistiksel olarak anlamsız düzeyde değişiklikler gösterdi. Sadece östrojen tedavisi uygulanan üçüncü grupta görülen keratinize skuamöz metaplazi ve myometrial hiperplazi bulguları sıçanlarda östrojenin tek başına olumsuz etkisi olarak yorumlandı. Bu etkinin birinci grupta lokal gestajen etkisi ile önlendiği gözlendi. Işık mikroskopisi ve elektron mikroskopisi düzeyinde yapılan bu incelemeler sonucunda; postmenopozal rahmi alınmamış kadınların gestagenlerin sistemik yan etkilerinden korunmak ve endometriumlarında etkin ve güvenilir korumayı sağlamak için sistemik estrojen replasman tedavisi alırken lokal etkili levonorgestel salgılayan rahim içi araç takılarak daha güvenli ve yararlı bir hormon replasman tedavisi almaları sağlanabileceği görüşüne varıldı.

LIGHT AND TRANSMISSION ELECTRON MICROSCOPICAL INVESTIGATIONS ON THE EFFECT OF LEVONORGESTREL RELEASING INTRAUTERINE DEVICE ON THE ENDOMETRIUM OF OVARIECTOMIZED RATS UNDER ESTROGEN REPLACEMENT THERAPY Postmenapausal women should use progesteron in order to protect their endometrium, while taking estrogen replacement therapy. The progesterons in use have variable systemic adverse effects. In order to minimize these adverse effects the local use of gestagens by the help of intrauterine device seems to be a logical option. Nevertheless the efficacy of these usage is not properly investigated. For this purpose, the endometrial effects of local intrauterine use in the ovariectomized rats -in order to get away from the systemic adverse effects- have been investigated at the light and transmission electron microscopic levels. Twenty-four rats have been subdivided into four groups containing six rats in each. In the first group an intrauterine device -releasing levonorgestrel- has been applicated by an operation and estrogen replacement therapy has been given for a period of one month. In the second group, an intrauterine device-releasing levonorgestrel- has been applicated by an operation and placebo treatment has been given for a period of one month. In the third group, an intrauterine device -releasing nothing- has been applicated by an operation and estrogen replecament therapy has been given for one month long. In the fourth group, an intrauterine device -releasing nothing- has been applicated by an operation and placebo treatment has been given for one month long. At the end of one month by the second operation, endometrial tissue samples have been collected for light and transmission electron microscopic investigation and right femurs have been extracted for bone mineral densitometric measurements. The revealed data have been statistically analysed. All morphologic findings in the endometrial samples of all groups have been grouped under eleven different histopathological criteria. The leukocyte infiltration has been seen at most in the first group whereas edema and vacuolisation in the epithelium have been observed most commonly in the second group, keratinized squamous metaplasia and myometrial hyperplasia most commonly in the third group and atrophy most commonly in the fourth group. The parallel findings have been revealed also in the transmission electron microscopical investigation. The bone mineral densities have been evaluated as having no statistically significant variabilities. Light and electron microscopical investigations suggest that it is possible to supply a safe and benificial hormone replacement therapy to postmenopausal non-hysterectomized women; taking systemic esterogen replacement therapy by the use of locally active levonorgestrel releasing intrauterine device in order to protect them from the systemic adverse effects of gestagens and to supply the efficient and safe protection in their endometrium.
Keywords: Histoloji; Tıp-embriyoloji