Prostat kanseri̇nde kli̇ni̇k lokali̇ze hastalik evresi̇nde preoperati̇f ga-68 psma pet/bt gerekli̇ mi̇di̇r? - ÖNEŞ, TUNÇ; ÖZGÜR, GÜNAL; TİNAY, İLKER (My University, 2020)
PROSTAT KANSERİNDE KLİNİK LOKALİZE HASTALIK EVRESİNDE PREOPERATİF GA-68 PSMA PET/BT GEREKLİ MİDİR?Günal Özgür, Bahadır Şahin, Fevzi Batuhan Topbaş, Mehmet Çetin, Tunç Öneş, İlker TinayAMAÇ:Günümüzde prostat kanseri hastalarında evreleme amaçlı yapılan görüntülemelerde Ga-68 PSMA pozitron emisyon tomografisi / bilgisayarlı tomografi (Ga-68 PSMA PET/BT) giderek artan oranda tercih edilmektedir ancak bu görüntüleme yöntemi yüksek maliyete sahiptir. Bu çalışmada, klinik lokalize hastalık evresindeki prostat kanseri hastalarında radikal prostatektomi (RP) öncesi evreleme amacıyla çekilen Ga-68 PSMA PET/BT görüntülemesinin hasta grubumuzdaki sonuçlarını paylaşmayı amaçladık. MATERYAL METOT: Mart 2016 – Ağustos 2020 tarihleri arasında prostat kanseri nedeniyle RP yapılan ve ameliyat öncesi Ga-68 PSMA PET/BT görüntülemesi yapılan 39 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastalardaki Ga-68 PSMA PET/BT görüntüleme endikasyonları; yüksek veya çok yüksek riskli hastalık varlığı, evreleme amaçlı çekilen Tüm Vücut Kemik Sintigrafisi veya Manyetik Rezonans Görüntüleme/Bilgisayarlı Tomografi görüntülerinde kemik ya da lenf nodu metastazı açısından şüpheli lezyon saptanması olarak belirlendi. Ameliyat öncesi Briganti nomogramında skoru %5’in altında olan hastalara lenfadenektomi işlemi uygulanmadı. Hastalarda yaş, preoperatif PSA değeri, biyopsi ve patolojik Gleason derece grupları (GDG), Ga-68 PSMA PET/BT’de lenf nodu tutulumu/seminal vezikül tutulumu ve patoloji örneklerindeki lenf nodu/seminal vezikül tutulumu bulguları incelendi. BULGULAR:Çalışmaya dahil edilen 39 hastanın yaş ortalaması 65,92 (+/- 4,6) idi. Hastaların operasyon öncesi PSA değerleri ortanca değeri 14,6 (2,5-83) ng/dl idi. Hastaların prostat biyopsi ve RP patolojilerine göre GDG kategorileri tablo 1’de verilmiştir. Preoperatif yapılan Ga-68 PSMA PET/BT görüntülemesinde 39 hastanın 5’inde (%12,8) patolojik lenf nodu tutulumu saptanırken, 1 (%2,5) hastada da seminal vezikül tutulumu rapor edildi.Ga-68 PSMA PET/BT görüntülemesinde lenf nodu tutulumu saptanmayan ve GDG 1 ve 2 olan 11 hastada Briganti nomogramına göre lenf nodu tutulumu riski %5 ‘ten az olması nedeniyle lenf nodu diseksiyonu (LND) yapılmadı. Genişletilmiş LND yapılan 28 hastada patoloji örneklerinde ortanca 14 (8-31) adet lenf nodu saptandı. Genişletilmiş LND yapılan 28 hastanın 7’sinde (%25) metastatik lenf nodu tespit edildi. Preoperatif çekilen Ga-68 PSMA PET/BT’de lenf nodu tutulumu tespit edilen 5 hastanın 2’sinde metastatik lenf nodu tespit edilirken 3 hastada ise patolojik örneklerde metastatik lenf nodu saptanmadı. Ga-68 PSMA PET/BT’de preoperatif lenf nodu tutulumu saptanmayan ancak Briganti nomogramına göre lenf nodu tutulumu riski %5 ‘ten yüksek saptanan ve genişletilmiş LND yapılan 23 hastanın ise 5’inde (%21,7) metastatik lenf nodu tespit edildi. PSMA’da tutulum izlenmeyip patolojik lenf nodu metastazı saptanan 5 hastadan 4’ü yüksek risk grubundaki hastalardı. Preoperatif yapılan Ga-68 PSMA PET/BT görüntülemesinde 39 hastanın 1’inde (%2,5) seminal vezikül tutulumu izlendi. RP patolojilerinde bu hasta dahil olmak üzere toplamda 10 hastada (%25,6) seminal vezikül invazyonu saptandı. SONUÇ :Klinik lokalize hastalık evresindeki prostat kanseri hastalarında radikal prostatektomi (RP) öncesi evreleme amacıyla çekilen Ga-68 PSMA PET/BT görüntülemesi evreleme açısından sınırlı bilgi vermektedir. Ga-68 PSMA PET/BT’de lenf nodu tutulumu saptanmamış olsa da patolojik tümör pozitif lenf nodlarının olabileceği göz önünde bulundurularak, yüksek risk grubundaki hastalara ve Briganti nomogramında yüksek tutulum riski olan hastalara genişletilmiş lenf nodu diseksiyonu yapılması onkolojik açıdan uygulanması gerekli yaklaşımdır. Anahtar Kelimeler : prostat kanseri; lenf nodu; prostat spesifik membran antijen; radikal prostatektomi Tablo 1. Prostat biyopsisi ve Radikal Prostatektomi Patolojilerine göre Gleason Grade Grup bilgileri Grade Grup Prostat Biyopsi % Radikal Prostatektomi % 1 10(4*) 25,6 8 20,5 2 6(1*) 15,4 10 25,6 3 4(1*) 10,3 6 15,4 4 13(3*) 33,3 5 12,8 5 6 15,4 10 25,6 * RP patolojisinde gleason grade grup yükselmesi saptanan hasta sayısı
Keywords: Tıp; Sağlık Bilimleri; Cerrahi Tıp Bilimleri; Üroloji; Medicine; Health Sciences; Surgery Medicine Sciences; Urology; Klinik Tıp (MED); Klinik Tıp; ÜROLOJİ VE NEFROLOJİ; CERRAHİ; Clinical Medicine (MED); CLINICAL MEDICINE; UROLOGY & NEPHROLOGY; SURGERY; Nephrology; Surgery