Servet-i Fünûn şiir ve mensur şiirinde hayal-hakikat - Eroğlu, Münevver (My University, 2021)
Hayal ve hakikat kavramları, insanların hayatı anlamlandırmasında ve şekillendirmesinde etkili olduğu gibi sanat yapıtlarının niteliği ve estetik zenginliği üzerinde de etkili olan kavramlardır. Her eser, yaratıcısının hayal dünyasının birer yansımasıdır. Sanatçılar, hayallerinin zenginliği ve etkisi altında oldukları hakikatlerin sınırları ölçüsünde kendilerini ortaya koyabilmektedirler. Sanatkârların hayal ve hakikate ilişkin bakış açılarının incelenmesi, hem onların yaşamlarının daha iyi anlaşılabilmesi hem de eserlerinin mahiyetlerinin ortaya konması açılarından önemlidir.Türk edebiyatında seçkin bir yeri olan Servet-i Fünûn sanatçılarının hayal ve hakikat kavramlarını eserlerinde sıklıkla işledikleri görülür. Hatta bu sanatçılar, bireysel yaşamlarında da bu hayal ve hakikat çatışmasını bizzat yaşamışlardır. Bu bakımlardan hayal-hakikat çatışması, Servet-i Fünûn dönemi Türk edebiyatında önemli bir konu olarak yer bulur. Pek çok edebî türde ve pek çok edebî devirde hayal ve hakikat kavramları işlenegelmiştir. Bu çalışmada ise Servet-i Fünûn dönemi sanatçılarının şiirleri ve mensur şiirlerinden konuyla ilgili eserler değerlendirilmiş, sanatçıların hayal ve hakikate bakış açıları dikkate alınarak bu algılarının eserlerindeki akisleri irdelenmiştir.

The concepts of imagination and truth are effective in how people make sense of life and shape it, as well as on the quality and aesthetic richness of artworks. Each work is a reflection of the imagination of its creator. Artists are able to reveal themselves within the limits of the richness of their dreams and the truths they are under the influence of. The examination of artists’ perspectives on imagination and truth is important both in terms of better understanding of their lives and in terms of revealing the nature of their works.It is seen that Servet-i Fünûn artists, who have a distinguished place in Turkish literature, often process the concepts of imagination and truth in their works. In fact, these artists have experienced this conflict of imagination and truth in their individual lives. In this regard, the conflict between imagination and truth takes place as an important topic in the Turkish literature of the Servet-i Fünûn period. In many literary genres and in many literary periods, the concepts of imagination and truth have been studied. In this study, works related to the subject from the poems and prose poems of the artists of the Servet-i Fünûn period were evaluated, and the reflections of these perceptions in their works were examined by taking their perspectives of the artists into imagination and reality into consideration.
Keywords: hakikat; hayal; History and criticism; imagination; mensur şiir; poetry; prose poetry; Servet-i Fünûn Edebiyatı; Servet-i Fünûn literature; şiir; Tarih ve eleştiri; truth; Turkish literature; Türk edebiyatı