Beş faktör kişilik modeli ve örgütsel muhalefet arasındaki ilişki üzerine bir araştırma - Ötken, Ayşe Begüm; Cenkci, Tuna (Öneri Dergisi, 2013)
Özet Örgüt içerisindeki ya da örgüt ile ilgili anlaşmazlıkların ve karşıt fikirlerin sözlü ifadesi [1] olarak tanımlanan örgütsel muhalefet, daha çok bireysel bir davranış olarak görülmektedir. Bu nedenledir ki, özellikle, kişilik özellikleri ile muhalefet arasındaki ilişkinin araştırılması konuya önemli bakış açısı sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı örgütsel muhalefete bireysel açıdan yaklaşmak ve beş faktör kişilik modeli ile muhalefet arasındaki ilişkiyi incelemektir. İstanbul’da çeşitli sektörlerde (tekstil, bankacılık, otomotiv, vb.) faaliyet gösteren örgütlerde görev yapan 350 beyaz yakalı çalışandan alınan veriler doğrultusunda sorumlu ve düzenli kişilerin hem yapıcı hem de sorgulayıcı açık muhalefette bulunduğu, dışadönüklüğün yapıcı açık muhalefeti açıkladığı anlaşılmıştır. Öte yandan, uyumluluk ve yaratıcılık kişilik özelliklerinin sorgulayıcı açık muhalefeti negatif yönde açıkladığı bulgulanmıştır. Buna ek olarak, duygusal dengenin hem dışsal hem de gizli muhalefeti negatif yönde açıkladığı görülmüştür. Abstract Organizational dissent, defined as the expression of disagreement or contradictory opinions within organizations [1], is seen mostly an individual behavior. Thus, investigating the relationship between personality and organizational dissent can bring an important perspective to the subject. The purpose of this study is to approach organizational dissent from an individual perspective and investigate the relationship between the Big Five personality model and organizational dissent. 350 white collar employees working in different sectors (such as textile, banking, automobile) in Istanbul participated to the study. The results indicated that responsibility and tidiness predicted both constructive and questioning articulated dissent while extraversion explained the variance in constructive articulated dissent. On the other hand, agreeableness and creativity have explained the variance in questioning articulated dissent in the negative direction. In addition, emotional stability explained the variance in displaced and latent dissent in the negative direction.
Keywords: Çalışan Muhalefeti, Örgütsel Muhalefet Beş Faktör Kişilik Modeli; Employee Dissent, Organizational Dissent, Big Five Personality Model