Adiaphoric aggression : hidden forms of aggression in organizations - Çitli, İhsan İlker (My University, 2023)
Çalışanların saldırgan davranışlarının örgütler üzerinde yıkıcı etkileri olabilir. Bu nedenle, örgütlerde bu tip davranışları engellemek için etik kodlar ve düzenlemeler geliştirilmiştir. Öte yandan çalışanlar da kendi konumlarını korumak için etik kodların kapsamı dışında kalan ve başkaları tarafından kolayca anlaşılamayacak gizli saldırganlık biçimlerini kullanabilmektedirler. Bu çalışmada bu tip gizli saldırganlıkların araştırılması hedeflenmiştir. Bu amaçla: (1) gizli saldırganlık biçimlerini içeren yeni bir kavramsal çerçeve önerilmiş, (2) kavramsal çerçeveye uygun ölçme aracı geliştirilmiş ve (3) saldırganlığın öncülleri araştırılmıştır. Geliştirilen kavramsal çerçevede saldırganlık, etik bir bakış açısıyla adiyaforik ve etik dışı saldırganlık olarak sınıflandırılmıştır. Bu yönüyle literatürdeki diğer saldırganlık sınıflamalarından farklılaşmaktadır. Önerilen kavramsal çerçeveyi ve öncülleri test etmek için toplam 679 kişinin katılımıyla dört ön ve bir ana çalışma yürütülmüştür. İlk araştırmada 22 çalışandan nitel yöntem ile veri toplanmış ve içerik analizi yapılarak saldırgan davranış türleri ve frekansları belirlenmiştir. İkinci araştırmada nicel yöntemle 88 sosyal bilimcinin ilk araştırmadan elde edilen saldırgan davranışalar ile geliştirilen çerçeve arasındaki uyum hakkındaki görüşleri incelenmiştir. Üçüncü ve dördüncü ön araştırmalar Adiyaforik ve Etik Dışı Saldırganlık Ölçeğinin (AEDSÖ) ilk versiyonunu geliştirmek amacıyla yürütülmüştür. Son olarak, 500 kişilik örneklem ile ana nicel araştırma yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular; (1) AEDSÖ’nün geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu, (2) toksik liderlik ile iş taleplerinin, çalışan saldırganlığını arttırdığını ve (3) bu ana etkilere örgütsel adaletsizlik ile olumsuz duygulanımın aracılık ettiğini göstermiştir. Sonuç olarak bu çalışmanın çalışanlar arasındaki gizli saldırganlık türlerinin ve öncellerinin özgün bir bakışla incelenmesi bakımından literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Aggressive behaviors among employees may have devastating effects on the organizations. Thus, thorough ethical codes and regulations have been developed to prevent aggressive behaviors. Employees, on the other hand, may use hidden forms of aggression which are not easily understood by others or not mentioned in ethical codes to protect their position. The present study was aimed to investigate these hidden aggressions. For this purpose: (1) a new framework including hidden forms of aggression was drawn up, (2) an aggression scale, congruent with the framework, was developed, and (3) antecedents of aggression were investigated. Newly developed aggression framework differs from other aggression frameworks by using an ethical perspective for classifying aggression. In the framework, aggressive behaviors were classified as adiaphoric and unethical aggressive behaviors. To test the developed framework and proposed antecedents’ effects, four preliminary and one main study were conducted with the participation of 679 individuals in total. Initial research was conducted with qualitative content analysis method. 22 employees were interviewed, and aggressive behaviors mentioned by them were analyzed. Second quantitative research was conducted to see 88 practitioners’ opinions about the congruency between aggressive behaviors and the developed framework. The third and fourth preliminary research were conducted to develop the initial version of Adiaphoric and Unethical Aggression Scale (AUAS). Lastly, main quantitative research was carried out with a sample of 500 employees. The findings indicated that: (1) AUAS is a valid and reliable measurement tool, (2) level of leader toxicity and job demands has an increasing affect on the employee aggression, and (3) these main effects are mediated by organizational injustice and negative affect. Present study contributes to the organizational aggression literature by investigating the hidden forms of aggression from an ethical perspective.
Keywords: Adiyaforik saldırganlık; Aggressiveness (Psychology); Aggressiveness in Organizations; Attitudes; Çalışan saldırganlığı; Çalışanlar; Employee aggression; Employees; Etik dışı saldırganlık; Örgütlerde saldırganlık Adiaphoric aggression; Saldırganlık (Psikoloji); Saldırganlık, Örgütlerde; Şiddet; Tutumlar; Unethical Aggression; Violence; Workplace aggression