A multicriterial model for evaluating bank performance according to basic management objectives - Mercan, Muhammet (My University, 1999)
The basic purpose of stakeholders of a bank (i.e. shareholders, regulatory institutions, creditors etc. ) is to evaluate the bank's performance. As owners of bank, shareholders want bank management to maximize earnings. Regulatory authorities attempt to control risks especially systemic risk to be able to improve the safety of the banking industry. Whereas creditors consider financial well-being and debt repayment ability of the bank as crucial. Besides, bank management entails considering competing and conflicting objectives such as maximization of returns and minimization of risks associated with alternative portfolio combinations. Therefore, all interested agents investigate how well the bank performs from their points of view. The aim of this study is to develop a new methodology to analyze the performance of commercial banks by using their year-end financial statements. The intention is to propose a multi-criterial performance evaluation model that includes three alternative basic objectives of a bank management (i.e. long-term profitability, short-term profitability, risk minimization). For each objective a set of ratios are determined and these ratios are clustered according to a specific method that uses structural information for grouping banks. Then, discriminant analysis is employed to validate the results of clustering method. In addition, by means of DEA (Data Envelopment Analysis), performance scores of banks are measured. For DEA scores banks' performance are evaluated and using some statistical tools, inter group differences for clusters are examined. Findings from the comparison of the groups are checked by using Q-Pareto Ranking Method.

Bankayla ilgisi olan çıkar gruplarının (hisse senedi sahipleri, bankayı denetleme vazifesi olan kurumlar, borç verenler gibi) hepsinin temel amacı bankanın performansını değerlendirebilmektir. Örneğin, bankanın hisse senedini ellerinde tutanlar, bankanın sahipleri olarak karlarını ençoklamak isterken, denetleyici otoriteler bankanın taşıdığı riskleri kontrol etmeyi, özellikle de olası bir sistemik riski önleyip sektörün güvenliğini gelittirmeyi hedeflemektedirler. Öte yandan bankaya borç verenler kurumun borçlarını ödeyebilme gücü ile ilgiliyken, banka yönetimi getiriyi ençoklamak ve riski enazlamak seçenekleri arasındaki optimal dengeyi kurabilmek icin uğrasmaktadır. Görülüyor ki, değitik gruplar kendi perspektiflerinden ve amaçlarından yola çıkarak bankanın performansını sürekli arattırmak zorundadır. Bu çalışmanın amacı finansal tablolar kullanılarak Türkiye'deki ticari bankaların performansını değerlendirebilmek için yeni bir yöntem gelittirmektir. Bu amaçtan yola çıkarak banka yönetiminin, kısa ve uzun dönem karlılık ve riski azaltma olmak üzere üç temel hedefi göz önüne alınarak bir çok kriterli performans değerlendirme modeli önerilmittir. Bahsedilen model çerçevesinde ilk önce her amaç için değitik finansal oranlar türetilmittir. Seçilen oranlar dikkate alınarak bankaları gruplamak için temel yapısal bilgileri kullanan özel bir method yardımıyla ticari bankalar değisik gruplara ayrılmıştır. Ardından Cluster Analizinin sonucları bir batka gruplama metodu olan Ayrıştırma Analizi'yle kontrol edilmittir. Veri Zarflama Yöntemi (DEA) adı verilen ve değitik finansal göstergeleri tek bir performans skoruna indirgeyen matematiksel yöntem vasıtasıyla bankaların performansları ölçülmüttür. Daha sonra üç değitik yönetim hedefi için, elde edilen grupların genel performansları arasında farklılık olup olmadığı arattırılmıştır. Bu arattırmanın neticesini kuvvetlendirebilmek icin bir batka sıralama metodolijisi olan Q-Pareto yardımıyla grupların genel performansları tekrar karşılattırılmıştır.
Keywords: BANKA YÖNETİMİ; FİNANS; Muhasebe; Yönetim ve yardımcı hizmetler