İşsizlik sigortası kapsam ve yardımları - Özkaraca, Ercüment (My University, 2002)
İşsizlik, gelişmişlik seviyeleri ne olursa olsun, tüm dünya ülkelerinin karşı karşıya bulunduğu sosyo-ekonomik sorunların başında gelmektedir. Gelir ve ücret düzeylerinin düşük olduğu ülkemizde bu sorun daha da önem kazanmaktadır. Bu nedenle, işsizliğin önlenmesi ve işsiz kalan kişilere ekonomik güvence sağlanması toplumsal barışın vazgeçilmez bir unsuru olarak ortaya çıkmaktadır. Çalışmamızın konusunu da, işsizliğin tazminine ilişkin yöntemlerden olan işsizlik sigortasının kapsam ve yardımları oluşturmaktadır. İşsizlik sigortası ülkemizde, 1999 yılında 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile kurulabilmiştir. Kanunun kapsamı belirlenirken iş kanunları yerine esas olarak Sosyal Sigortalar Kanununun kapsamının temel alınması isabetli olmuştur. İşsizlik sigortasından, SSK.m.2'de belirtilen sigortalıların yanında, aynı Kanunun geçici 20.maddesinde açıklanan sandıklara tabi sigortalılar (geçici 20. madde kapsamında olmakla birlikte memur veya sözleşmeli statüde bulunanlar hariç) ve mütekabiliyet esasına dayalı olarak yapılan anlaşmalara göre çalışan yabancı işçiler faydalanabilmektedir. Kanunun kapsamına giren sigortalıların işsizlik sigortasından faydalanmaları bazı koşullara bağlanmıştır. İlk olarak, sigortalının hizmet akdi, Kanunda sınırlı olarak sayılan nedenlerle sona ermiş olmalıdır. İkinci olarak, işsizlik sigortasından faydalanmak isteyen sigortalının sosyal güvenlik kuruluşlarından gelir veya aylık almaması gerekmektedir. İşsizlik sigortasından faydalanmak için aranan diğer koşullar ise, belirli süre çalışıp işsizlik sigortası primi ödemek ve Kanunda öngörülen süre içinde Türkiye İş Kurumu'na başvurmaktır. Yukarıda belirttiğimiz koşulları yerine getiren sigortalı işsizlere yapılacak yardımlar ve sağlanacak hizmetler, Kanunda, işsizlik ödeneği verilmesi, hastalık ve analık sigortası primlerinin ödenmesi, yeni bir iş bulma ve meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi verilmesi biçiminde belirlenmiştir. Unemployment, is one of the leading socioeconomic problems of every country, doesn't matter which civilization level it has reached. This problem becomes even more important in our country where level of fees and incomes is low. This is the reason why avoiding unemployment and providing economic security with unemployed people appears to be one of the unavoidable elements for community peace. The subject of the author's work consists of, one of the methods of compensating, consequences of unemployment, that is the scope of unemployment insurance and the aids it entails. Unemployment insurance is established in Turkey, in 1999, by Unemployment Insurance Act, numbered 4447. It has been an appropriate step to consider Social Securities Act instead of Labour Act as a base, when determining the scope of this Act. In addition to those counted in the Social Securities Act, article 2, the ones who are subject to the security foundations stated in the temporary article 20 of the same act (although, in the scope of the temporary article 20, civile servants or those under contractual status, are excluded) and the foreigner laborers who are working subject to the reciprocal treaties can benefit from this Act. The insured employees in scope of the Act, can benefit from this Act subject to some provisions. First of all the Labor contract of the insured must have ceased according to one of the reasons, restricted, in the Act. Secondly, the insured, who wants to benefit from Unemployment Insurance Act, must not be obtaining any income or salary from any of the Social Security Foundations. The other provisions that must be born in order to benefit from Unemployment Insurance Act are to work for a determined time and pay premiums and to apply to Turkey Labor Foundation within in the period of time that is stated by the Act. The aids and services to be allocated to those who have born the provisions stated above, are determined in the Act as follows: payment of unemployment fee, payment of health and maternity insurance premiums, finding a new job and improving/ providing job skills and providing training education.
Keywords: İşsizlik; Sosyal Güvenlik