Hadis tarihinde mehdî konusu, literatürü ve rivayetleri - Barlas, Kenan (My University, 2022)
Kıyametten önce Hz. Peygamber’in soyundan gelen bir şahsiyetin hüküm sahibi olup zulüm ile dolan yeryüzüne adâleti hâkim kılacağı inancı İslâm kaynaklarında yer alan konulardandır. Müslümanların mehdi inancı temelde Hz. Peygamber’den nakledilen hadislere dayanmaktadır. Bu hadisler ilk dönemlerden itibaren günümüze gelinceye kadar her devirde güncelliğini korumuş ve farklı yönleriyle tartışılmıştır. Rivayet kitaplarında yer alan bu hadisler hicrî V. (XI) asır ve sonrasında birçok müstakil çalışmaya da konu olmuştur. Modern döneme gelindiğinde ise mehdi hakkında lehte ve aleyhte birçok çalışmanın kaleme alındığı tespit edilmiştir. Araştırmanın nde mehdi ile alakalı literatür üç ana başlık altında incelenmiştir. Birinci başlık ilk beş asırda rivayetleri müstakil başlık altında nakleden müellifler ve eserleri, ikinci başlık V-X (XI-XVI) asırları arasında konu ile alakalı müstakil eser kaleme alan müellifler ve eserleri, son başlık altında ise X. (XVI) asırdan günümüze kadar yazılan eserler incelenmiştir. Mehdi hadisleri birçok âlim tarafından incelenmiş, bunlardan bir kısmı bunları sahih kabul edip nakletmiş, bir kısmı da mütevâtir olduğu sonucuna varmıştır. Zayıf ve uydurma pek çok rivâyet de vardır. Bu araştırmada mehdi konusunun literatürü yanında Ehl-i sünnet âlimleri tarafından mehdi konusunda delil olarak kullanılan 18 rivâyet incelenmiş, inceleme neticesinde bunların 12 tanesinin sahih/ hasen 6’sının da zayıf olduğu tespit edilmiştir.

The belief that a person descended from the Prophet's lineage will eventually rule before the Day of Judgment and bring justice to the world, which is bubbled up with oppression, is one of the subjects in Islamic sources. Muslims' belief in al-Mahdi is essentually based on the hadiths transmitted from the Prophet. These hadiths have kept their freshness in every period from the first periods to the present day and have been discussed upon from different aspects. These hadiths, which were included in the narration books of the first five centuries, have also been the subject of many independent studies in the fifth (XI) century and afterwards. When it comes to the modern period, it has been determined that many studies have been done about al-Mahdi, both for and against. In the first part of the research, the literature related to the Mahdi has been examined under three main headings. The first title is the authors and their works who conveyed the narrations under the separate title in the first five centuries, the second title is the authors and their works, who wrote independent works on the subject between the V-X (XI-XVI) centuries and under the last title, the works written from the X. (XVI) century to the present are examined. The hadiths of al-Mahdi have been studied by many scholars, some accepted them as authentic and transmitted them, while others concluded that they are mutawatir. There are also numerous narrations of the weak and fabricated sorts. In this research, in addition to the literature on al-Mahdi, 18 narrations used as evidence by Ahl al-Sunnah scholars concerning al-Mahdi have been examined, and as a result of the analysis, it has been determined that 12 of them are sound/ hassan and 6 of them were weak
Keywords: Hadis; Hadith; History; Islam; İslam; Mahdi; Mahdi Literature; Mehdî; Mehdî Literatürü; Narrations; Rivayetleri Hadith; Tarih