Erken dönem sınıf II bölüm I olgularda rıcketts tipi servikal headgear kullanımının, ortopedik ve ortodontik etkilerinin, sefalometrik olarak değerlendirilmesi - Ülger, Gürsu (My University, 2001)
Bu çalışmada, prepeak gelişim-büyüme dönemindeki, maksiller prognatizme bağlı iskeletsel Sınıf II, bölüm 1 olguların, tedavisinde kullanılan Ricketts tipi servikal headgear uygulamaları incelenmiştir. Araştırmamızda, Ricketts tipi servikal headgear ile Ricketts tipi servikal headgear/ alt utulity ark kombinasyonunun ortopedik uygulamalarının, maksilladaki iskeletsel (ortopedik) ve dişsel (ortodontik), mandibuladaki iskeletsel (ortopedik) ve dişsel (ortodontik) yapılarda meydana getirdiği değişiklikler sefalometrik olarak değerlendirilmiştir. Değerlendirme sırasında normal gelişim-büyüme sürecinin, bu yapılarda oluşturacağı değişiklikleri elimine edebilmek amacı ile hiçbir uygulama yapılmaksızın izlenen aynı özelliklere sahip kontrol grubu seçilmiştir. Kontrol grubu ile tedavi grubları ayrı ayrı karşılaştırılarak, tedavi sonrası oluşacak değişikliklerin, sefalometrik olarak daha gerçekci incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca alt dental arkta servikal headgear ile birlikte kullanılan utility ark uygulamasının, mandibula rotasyonuna ve alt dentisyona etkiside, hem kontrol hem de servikal headgear kullanılan gruplarla ayrı ayrı karşılaştırılarak sefalometrik olarak değerlendirilmiştir. Servikal headgear grubu 12 birey, servikal headgear/ alt utility ark grubu 12 birey ve kontrol grubu 12 birey olmak üzere çalışma grubu, toplam 36 bireyden oluşturulmuştur. Bu bireylerden tedavi öncesi ve sonrası, kontrol öncesi ve sonrası alınan sefalometrik filmler, araştırmamızın gerecini oluşturmaktadır. Olguların seçiminde bireylerin, prepeak gelişim-büyüme döneminde olması, maksiller protruzyona bağlı iskeletsel Sınıf II bölüm 1 malokluzyona sahip olması, vertikal yön büyüme kriterlerinin normal veya yüksek değerler göstermesine, mandibulada fazla miktarda yer darlığının bulunmamasına dikkat edilmiştir. Bu seçimler tedavi ve kontrol öncesi alınan el-bilek ve sefalometrik filmlerin değerlendirilmesi ile yapılmıştır. Tedavi ve kontrol süresi boyunca meydana gelen değişiklikleri belirlemek amacı ile Lateral sefalometrik filmler üzerinde, 32 referans noktası belirlenmiştir. Bu noktalar esas alınarak 25 açısal, 31 doğrusal ölçüm yapılmıştır. Ölçümler maksiller iskeletsel ve dişsel, mandibular iskeletsel ve dişsel ve çeneler arası ölçümler olarak gruplara ayrılarak değerlendirilmiştir. SHG, SHG/ LU tedavi grublarındaki bireylerin, tedavi öncesi ve tedavi sonrası ölçülen değerleri ve kontrol grubundaki bireylerinde kontrol öncesi ve kontrol sonrası ölçülen değerlerinin grup içi karşılaştırılmasında Wilcoxon testi kullanılmıştır. İki tedavi ve bir kontrol grubu olmak üzere üç grubun, gruplar arası karşılaştırılmaları için, Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Çalışmamızın sonucunda elde ettiğimiz bulguların ışığı altında, ortopedik SHG uygulamasının, maksillada oluşturduğu ortopedik ve ortodontik değişiklikler vasıtasıyla, maksiller protruzyona bağlı Sınıf II bölüm 1 iskeletsel malokluzyonların düzeltilmesinde oldukça etkili olduğu saptanmıştır. İskeletsel yapılardaki ortopedik etkiler değerlendirildiğinde, her iki tedavi grubunda da, maksiller iskeletsel yapı saat yönünde, palatal düzlem'in ön bölgesi de aşağı yönde rotasyon yapmıştır. Seçilen çalışma grubu, sefalometrik olarak saptanan normal veya high angle olgulardan oluşturulduğu halde, SGH'ın sanıldığının aksine mandibulada aşağı-geriye rotasyona sebeb olmadığı, hem ön yüz yüksekliği parametrelerinde hem de arka yüz parametrelerinde artışa neden olduğu, dolayısıyla paralel artış gösteren ön ve arka yüz yüksekliklerinin de etkisiyle mandibular rotasyonu gösteren ölçümlerin stabil kaldığı, bunun sonucu olarakta mandibulanın aşağı-geriye rotasyon göstermediği bulunmuştur. Dişsel yapılardaki ortodontik etkiler değerlendirildiğinde, her iki tedavi grubunda da, Servikal headgear uygulaması ile üst daimi birinci büyük azı dişlerinde 1mm' den az ekstrüzyon, mesiale eğilme ve distalizasyon bulunmuştur. SHG/ LU grubunda ise alt dentisyona utility ark uygulamasının, alt keser dişlerin intrüzyonuna ve linguale eğilimine neden olurken, alt büyük azı dişlerinde de ekstrüzyona neden olmaksızın distale eğilimlerine neden olduğu bulunmuştur. Alt utility arkın, mandibulanın rotasyonel cevabını etkilemediği görülmüştür. Sonuç olarak, maksiller prognatizme bağlı iskeletsel Sınıf II, bölüm 1 olgularda, Ricketts tipi servikal headgear uygulaması, mandibulada saat yönünde aşağı-geri rotasyon oluşturmaksızın, dikey yüz boyutlarında artışa neden olarak tedavi etkinliğini göstermiştir.

ORTHOPEADIC AND ORTHODONTIC CEPHALOMETRIC EVALUATION OF RICKETTS TYPE CERVICAL HEADGEAR APPLICATION IN EARLY PERİOD OF CLASS II DIVISION 1 MALOCCLUSİON In the present study we evaluated the effects of Ricketts type cervical headgear application with and without lower utility arches, in two groups of growing patients with Class II division 1 malocclusion caused by prognatic maxilla. Maxillary skeletal (orthopeadic) and dental (orthodontic), mandibular skeletal (orthopeadic) and dental (orthodontic) treatment effects of these two different cervical headgear applications were evaluated on the cephalometric radiographs. To eliminate the effects of growth and development on this craniofacial structures, a control group having the same patient selection criteria with the two treatment groups was followed for the same period of time and results of the treatment groups were compared with this matched untreated control group. The study material consisted of 72 lateral cephalometric films that have been taken before and after treatment and control periods from a total of 36 patients. In one group (n=12), the patients were treated with a cervical headgear alone, whereas in the second group (n=12), the patients were treated with a cervical headgear and lower utility arch combination. In the third group(n=12), the patients were untreated. No other appliances were used during this period. Lower utility arch was used as described in the bioprogressive technique. 31 Linear and 25 angular cephalometric measurements were made from the pretreatment and posttreatment records. Maxillary and mandibular dental and skeletal treatment responses were compared with an analysis of Wilcoxon and Mann- Whitney U test. Ortopedic cervical headgear usage produced Class II correction through maxillary ortopedic and orthodontic changes. Treatment groups showed significant reduction in maxillary protrusion and anterior descent of the palatal plane. Rates of increase in measures of anterior face height had higher values in the treatment groups than in control group. Treatment groups also exhibited a statistically significant rate of increase on ramus height (posterior face height). Because of this effects mandibular plane orientation relatively unchanged. The cervical headgear treatment caused upper molar extrusion less than 1mm compared to normal eruptions. There were absence of an opening rotation of mandible in both treatment groups. The cervical headgear treatment caused upper molar extrusion less than 1mm compared to normal eruptions. In both treatment groups, the cervical headgear was produced upper molar distalization and upper molar tipped mesially. The lower utility arch produced lower incisor intrusion and lower molar tipped distally without extrusion. The lower utility arch did not appear to influence mandibular rotational response.
Keywords: Diş hekimliği; ORTODONTİ