2021 yılı orman yangınlarıyla mücadele süreci̇ni̇n durumsal kri̇z ileti̇şimi̇ perspekti̇fi̇nden anali̇zi̇ - KAVOĞLU, SAMET (My University, 2023)
İletişim araştırmalarında organizasyonların sürdürülebilirliği açısından kriz iletişiminin önemine sıkça vurgu yapılmakla birlikte bütünlüklü çalışmaların azlığı dikkati çekmektedir. Durumsal Kriz İletişimi Teorisi (DKİT) ise kriz türleri, performans geçmişi ve kriz karşılama stratejileri gibi kriz sürecinin bileşenlerini kapsayıcı biçimde ele alması bakımından farklılaşmaktadır. Araştırmalar incelendiğinde krizlerin özel sektör odaklı tetkik edildiği, özellikle Türkçe literatürde kamu yönetimini merkeze alan çalışmaların olmadığı görülmektedir. Sadece Özdemir ve Aktaş Yamanoğlu'nun (2010) çalışmalarında, kamu otoritesinin spesifik bir uygulama değişikliğinin Türk Eczacıları Birliği (TEB) gibi yarı kamusal hüviyete haiz bir kurum özelinde yarattığı etki ve TEB'in kriz dönemi eylem pratiği sorgulanmıştır. Özel sektör işletmeleri gibi paydaşları bulunan kamu yönetiminin, özellikle demokrasinin gereği olarak vatandaşların oylarıyla seçilen hükümetlerin kriz süreçlerini yönetmesi, kamuları nezdinde itibarını koruyabilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada 2021 yılı yangın sezonunda birden fazla noktada aynı anda başlayan yangınlar üzerinden kamu kurumları ve hükümetin DKİT perspektifinden kriz karşılama stratejilerine odaklanılmıştır. Çalışmada ilk yangının başladığı 28.07.2021 tarihinden, yangınların kontrol altına alındığı 12.08.2021 tarihine kadar geçen süreçte yangının fiziksel etkileri (insani durumlar, meskûn mahal tahribatları, orman ve orman canlılarının durumları vb.) ile itibari etkilerine (muhalif siyasal aktörlerin beyanları, eleştirel medya ve sosyal medya çıktıları) dönük ilgili kamu kurumlarının ve genel olarak hükümetin kriz karşılama stratejileri mercek altına alınmıştır. Siyasetin ve medyanın merkezi tartışma konuları arasına giren yangınlar esnasında ilgili aktör beyanları incelendiğinde süreç içerisinde DKİT’in kriz karşılama stratejilerinden reddetme, suçlayana saldırma, mazeret, gerekçelendirme, merhamet gibi farklı bileşenlerin kullanıldığı tespit edilmiştir. Literatürle uyuşan biçimde özür stratejisinden uzak durulduğu da bulgulanmıştır. Çalışma neticesinde DKİT’in kamu kurumları ve hükümetler açısından da uygulanabilir olduğu ortaya konulmuştur

Although communication scholars typically emphasize the importance of crisis communication for organizational sustainability, the lack of thorough research draws attention. Situational Crisis Communication Theory (SCCT), which differs by considering all aspects of the crisis process at once, including crisis types, performance history, and crisis response techniques. In reviewing the studies, it is noticeable that the crises are primarily examined in the private sector and that there are no studies dealing with public administration, especially in the Turkish literature. Only the studies by Özdemir and Aktaş Yamanoğlu (2010) have questioned the impact of a specific change in public practice on a semi-public institution such as the Turkish Pharmacists Association (TPA) and the crisis-era action practice of TPA. It is crucial that public administration, which has stakeholders such as private sector enterprises, especially governments elected by citizens as a prerequisite for democracy, manage crisis processes and maintain their reputation in the eyes of the public. This study examines public institutions and government crisis response strategies from the SCCT perspective in response to fires that broke out simultaneously in numerous locations during the 2021 fire season. The study examined the crisis response strategies of the government and related public institutions in terms of the physical impact and nominal impact of the fire in the period from 28/07/2021, when the first fire broke out, to 12/08/2021. Various components such as denial, attacking the accused, excuse, justification, and compassion are among the crisis response tactics of the SCCT, as shown by the statements of key actors during the fires, which are among the central topics in politics and the media. In accordance with the literature, it was also found that the strategy of apology was avoided. As a result of the study, it was found that SCCT is appropriate for public organizations and governments.
Keywords: Durumsal Kriz İletişimi Teorisi; kriz iletişimi; halkla ilişkiler; itibar; orman yangınları; Situational Crisis Communication Theory; crisis communication; public relations; reputation; forest fires