II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİ İSTANBUL’UNDA ŞİÎ KİMLİĞİ_x000D_ VE HÜSEYNİYE İNŞA GİRİŞİMİ - YILDIZ, GÜLLÜ (My University, 2021)
İstanbul’daki varlıkları hayli eski olan İranlılar, 19. asrın ikinci yarısından itibaren ticari ve kültürel açılardan güçlü bir topluluk olarak karşımıza çıkmaktadır. Topluluğun eğitim, sağlık gibi alanlarda kurumsallaşması, dinî yaşantılarını da etkilemiş ve din/mezhep temelli bir toplumsal kimlik inşa sürecini de beraberinde getirmiştir. Muharrem ayının ilk on günü gerçekleştirilen Azadarî merasimlerinin halka açık icra edilmeye başlaması, Şiî kimliğin en görünür hususiyetlerinden biridir. Bu çalışma İstanbul’daki İranlı Şiî topluluğun, Hüseyniye Tekkesi adını verdiği bir “Azadarî mabedi” inşa etme girişimi ayrıntılarıyla ele alınmaktadır. 1296/1879 yılının sonunda bir encümen kurulması ve gerekli finansmanın sağlanması için yardım sandığı oluşturulmasıyla başlayan bu girişim, arşiv belgelerinin yanı sıra topluluğa ait süreli yayınlardan ve hatırat, seyahatname türü eserlerden takip edilmektir. Bu girişimin ve diğer kurumsallaşma çabalarının bir yandan Şiîlerin dinî kimlik inşası açısından anlamı, öbür taraftan da Sultan II. Abdülhamid’in dinî politikasına mütekabiliyeti değerlendirilmektir. Ayrıca dönemin İran sefiri Muînülmülk Hacı Mirza Muhsin Han’ın Sultan II. Abdülhamid’e yakınlığının bu çabaları nasıl etkilediğine de değinilmektir.

Having a long history of presence in Istanbul, Iranians have appeared as a _x000D_ strong community commercially and culturally from the second half of the _x000D_ $19^{th}$ century onwards. Institutionalization of the Iranian community in _x000D_ diverse fields like education and health effected on their religious life and _x000D_ brought out the construction process of a social identity simply based on the religion/sect. One of the most visible features of the Shi‘ī identity was the _x000D_ beginning to perform “Azādārī ceremonies” that take place publicly during _x000D_ the first ten days of the month of Muharram. This study deals in detail with _x000D_ the attempt of the Iranian community in Istanbul to build a “Takya _x000D_ Ḥosayniya”; “a temple for Azādārī”. This attempt that begins with the _x000D_ foundation of a council and aid fund for finance at the end of the year _x000D_ 1296/1879, is examined through the periodicals, memoires and travelogues _x000D_ published by the Iranian community in addition to the Ottoman archival _x000D_ documents. It aims to evaluate the meaning of this and other attempts of the _x000D_ Iranian community for the construction of a religious identity on the one _x000D_ hand and hand its accordance with Sultan Abdulhamid II’s religious policy _x000D_ on the other. Also it discusses the influence of the relationship between the _x000D_ Sultan and the Iranian ambassador of the time; Mu‘īn al-Mulk on this _x000D_ attempt.
The Shi‘ī Identity and an Attempt to Construct Ḥosayniya in Istanbul during Abdulhamid II Era