Yabancılık unsuru içeren taşınmazlara ilişkin sözleşmelere uygulanacak hukuk - Çınar, Kazım (My University, 2016)
Milletlerarası ticaret, turizm, zorunlu göç, yurtdışı eğitim ve iş, uluslararası kuruluşlar ve daha pek çok sebepten ötürü artık çok sayıda yabancılık unsuru içeren hukuki ilişkiye girmekteyiz. Yabancılık unsuru içeren bu hukuki işlem ve ilişkilerde uygulanacak hukuku tespit amacıyla kanunlar ihtilafı kuralları ihdas edilmektedir. Türk hukuku açısından bu işlevi gören 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK), dünya üzerindeki genel uygulamaya paralel olarak, 25. maddesi ile taşınmazlara ilişkin sözleşmeleri taşınmazın bulunduğu yer hukukuna tabi tutmuş, herhangi bir hukuk seçimine ya da başka bir bağlama noktasına değer vermemiştir. Bununla birlikte taşınmazlara ilişkin sözleşmeler kavramının içeriğinin iyi irdelenmesi gerekmektedir. Nitekim Türk hukukunda böyle bir kavramla karşılaşılmamaktadır. Bu çerçevede öncelikle Türk hukukunda taşınmaz kavramı incelenecek, sonrasında ise taşınmaza ilişkin sözleşmeler kavramının kapsamı konusu üzerinde durulacaktır. Öte yandan kanun koyucunun mutlak olarak uyguladığı taşınmaz yeri hukuku (lex rei sitae) prensibi eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirilecektir. Zira özellikle taşınmazın kullanımına ilişkin sözleşmeler de madde kapsamına alındığı için maddenin çok geniş bir uygulama alanı olduğu söylenebilir. Avrupa Birliği Roma 1 Tüzüğü başta olmak üzere karşılaştırmalı hukukun olaya yaklaşımı yumuşama eğilimi göstermektedir. Yine bazı sözleşme tiplerinin MÖHUK m.25 kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği üzerinde durulmuştur. Zira çalışmada üzerinde durulan sözleşme tipleri uygulamada sık karşılaşılan önemli sözleşmelerdir. ınmaz, taşınmazlara ilişkin sözleşmeler, taşınmazın aynına ilişkin sözleşmeler, taşınmazın kullanımına ilişkin sözleşmeler, uygulanacak hukuk, taşınmazın bulunduğu yer hukuku, lex rei sitae.

We have highly intense relationships having an international character because of international trade, tourism, compulsory migration, international education and business, international organizations and so on. Rules of conflict of laws are regulated in order to determine the applicable law for the legal relations and transactions including an international character. Private International and Procedural Law of 2007, No 5718 meets this function in Turkish law and the contracts regarding immovable property is subject to the law of place of immovable completely in accordance with the Article 25 of the PIL which in turn means choice of law or any other connecting rule may not be applicable. However, the scope of the said article should be examined efficiently. In this context, first, the meaning of immovable in Turkish law and then the scope of the contracts regarding immovable property are examined in this paper. On the other hand the lex rei sitae principle as the connecting rule is evaluated with a critical approach. For the scope of the said article is vast with the applicable law for use of immovable. However comparative law rules including European Union’s Rome I Regulation tend to soften on the lex rei sitae principle as will be specifically considered. In the last part of the paper some contract types will be analyzed in terms of Article 25 of the PIL because they are commonly made use in practice. Immovable, real estate, contracts regarding immovable property, contracts regarding rights in rem on immovable, contracts regarding use of immovable, applicable law, the law of place of real estate, lex rei sitae, lex situs
Keywords: Hukuk ve mevzuat; Taşınmazlar; Türkiye; Yabancılık unsuru