İstanbul ili Ümraniye ilçesi Alemdağ Ormanları’nda yetişen mantar florası üzerine araştırmalar - Balcı, Özlem (My University, 2004)
İSTANBUL İLİ ÜMRANİYE İLÇESİ ALEMDAĞ ORMANLARI'NDA YETİŞEN YENEBİLEN MANTAR FLORASI ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR Makromantarlar denildiğinde, akla ilk önce zehirli mantarlar, daha sonra yenilebilir mantarlar gelir. Ancak bu canlıların doğadaki pozisyonları göz önüne alındığında, onları asıl önemli kılan, ölü veya canlı organik maddeleri parçalamaları ve böylece karbon azot devrinin sürdürülmesinde önemli bir rol oynamalarıdır. Türkiye'de, gerek iklim farlılıkları gerekse ağaç türlerinin zenginliği, mantar florasının da cins ve türleri bakımından çeşitli ve zengin olmasını sağlamaktadır. Türkiye'de çeşitli yörelerde yetişen, zehirli ve yenilebilen mantarların, halk sağlığını ilgilendirmesinin yanı sıra, halk için ekonomik anlamda da bir değer taşıdığı anlaşılmaktadır. Bu çalışmada, İstanbul ili Ümraniye ilçesi Alemdağ Ormanlarında yetişen yenilebilen mantar florasını araştırılmıştır. Çalışmamızda kullanılan mantar örnekleri, 2003 Eylül ayından 2004 Haziran ayına kadar değişik tarihlerde yapılan araştırma gezileri ile, özellikle yaz sonu, yaz başı ve sonbahar aylarında toplandı. Arazi çalışmaları sırasında toplanan mantarların yetiştiği ortam ve substratı, büyüme özellikleri, toplandığı tarih, yetiştiği ortamdaki yüksek yapılı bitkilerle olan ilişkisi kaydedildi. Arazi ve laboratuvar çalışmalarıyla elde edilen verilerin ilgili literatürlerden faydalanılarak karşılaştırılması sonucu toplanan mantar örneklerinin tür seviyesinde teşhisi yapıldı. Araştırmamız sonucunda, Alemdağ Ormanlarında gelişen çok çeşitli mantarlar arasında yenilebilen 12 adet mantar tespit edilmiştir. Örneklerin 1 adedi Ascomycota bölümünden Helvella locunosa'dır. 11 Adedi ise Basidiomycota mensubu olan Auricularia auricular-judae, Agaricus bitorquis, Agaricus silvaticus, Agaricus silvaticus var. pallidus, Leucopaxillus gentianeus, Marasmius cohaerens, Pholiota squarrosa, Megacollybia platyphlla, Melanoleuca strictipes, Bovista plumbea, Pleurotus ostreatus'dır. Dolayısıyla Basidiomycota mensubu yenen mantarları bu bölgede daha fazla geliştiği saptanmıştır. Ayrıca bazı mantarlar için literatürde yenme değeri fazla gösterilmezken, halk arasında bunların sevilerek yendiği gözlemlenmiştir. Haziran / 2004ÖZLEM BALCI

RESEARCHES ON EDIBLE MUSHROOM FLORA OF THE ALEMDAG FORESTS IN UMRANIYE DISTRICT, ISTANBUL The first thing the word macro fungus brings to mind is the poisonous mushrooms, while the second being edible mushrooms. However, regarding the position of these organisms in nature, their most important aspects is that they break down dead or living organic substances, and thus play an important role in the maintenance of carbon-nitrogen cycle. In Turkey both and the climate varieties and richness of tree species, enable the mushroom flora to grow abundantly and rich in variety. It is obvious that, poisonous and edible mushrooms, which grow in various regions of Turkey, comprise an economical value for the people in addition to their being an important public health issue. In this study, a research has been made on the edible mushroom flora of the Alemdag Forests in Umraniye District, Istanbul. The mushroom samples we used in the study have been picked at research expeditions made in various dates from September 2003 to June 2004, especially around late summer, early summer, and autumn. The mushrooms picked during the field research have been recorded in terms of their environment and substrata, their growth characteristics, the time of their being picked up, and their relations to the higher plants in their surroundings. Benefiting from the related scientific literature, comparisons have been made in the data obtained from field and laboratory studies, and thus the mushroom samples have been classified. As a result of our research, 12 species of edible mushrooms have been identified among the huge variety of mushrooms found in Alemdag Forests. One of the examples is Helvella locunosa from Ascomycota family. The other 11 are Auricularia auricular-judae, Agaricus bitorquis, Agaricus silvaticus, Agaricus silvaticus var. pallidus, Leucopaxillus gentianeus, Marasmius cohaerens, Pholiota squarrosa, Megacollybia platyphlla, Melanoleuca strictipes, Bovista plumbea, Pleurotus ostreatus, all of which are members of Basidiomycota. So, edible mushrooms of Basidiomycota family are proven to thrive in this region. Moreover, some mushrooms that are not accepted to have a high edibility value in the literature are observed to be popularly consumed by the people. Haziran / 2004ÖZLEM BALCI
Keywords: Biyoloji; Mantar