Azerbaycan'da iç denetimin gelişimi ve Türkiye ile karşılaştırılması - Hajiyev, Nurlan (My University, 2021)
Bu tez kapsamında sosyal ve kültürel bağları güçlü iki ülke olan Türkiye ve Azerbaycan’da iç denetim ile ilgili yasal düzenlemeler kıyaslama yöntemiyle karşılaştırılmıştır. Bu bağlamda iki ülkede geçerli olan yasal düzenlemelerle ilgili, uluslararası iç denetim standartları temelinde bir tespit ve değerlendirme ortaya konulmuştur. İç denetimle ilgili düzenlemeler açısından Azerbaycan’da 22 Mayıs 2007 yılında yürürlüğe girmiş olan “Azerbaycan Cumhuriyeti İç Denetim Kanunu” (‘‘Daxili Audit Haqqında’’) mülkiyet ve örgütsel-yasal şekle bakılmaksızın, Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarında faaliyet gösteren ve zorunlu denetime tabi olan ekonomik kuruluşlara uygulanan bir üst kanundur. Kanun, Türkiye’deki çoklu düzenlemeden farklı olarak iç denetimle ilgili genel bir çerçeve oluşturmaktadır. Bu kanun özellikle yaptığı tanımlarla kavram kargaşasını önleyecek mahiyettedir. İç denetimin tanımı, denetim komitesi, meslek odası, iç denetim standartları, iç denetim biriminin görevleri, iç denetim birimin bağımsızlığı bu kanun kapsamında düzenlenmiştir. Burada kritik nokta zorunlu denetime tabi şirketleri işaret etmiş olmasıdır. Zorunlu denetime tabi şirketlerle ilgili mevzuat Türkiye ile benzerlikler göstermektedir. Ancak Türkiye’de düzenlemeler bir çerçeve kanun olmaması sebebiyle bu anlamda birbiriyle tutarlı görünmemektedir.

Within the scope of this thesis, the legal regulations related to internal audit in Turkey and Azerbaijan, which are two countries with strong social and cultural ties, were compared with the method of comparison. In this context, a determination and evaluation wer put forward based on international internal audit standards regarding the legal regulations valid in both countries. In terms of regulations on internal auditing, the Law on Internal Audit of the Republic of Azerbaijan, which entered into force on May 22, 2007 in Azerbaijan, is a supreme law applied to economic entities operating in the territory of the Republic of Azerbaijan regardless of ownership and organizational-legal form, is an economic activity operating in the territory of the Republic of Azerbaijan and subject to mandatory audit. Unlike the multiple regulations in Turkey, the law establishes a general framework for internal auditing. This law has prevented conceptual confusion, especially with its definitions. The definition of internal audit, audit committee, professional chamber, internal audit standards, duties of the internal audit unit, independence of the internal audit unit are regulated within the scope of this law. The critical point here is that it has specified companies that are subject to mandatory audit. The legislation on companies subject to mandatory audit is similar to Turkey's. However, the regulations in Turkey do not seem to be consistent with each other in this sense since there is no framework law.
Keywords: Azerbaycan’da İç Denetim; Business; Denetim; Development of Internal Audit; Internal Audit; Internal Audit in Azerbaijan; Internal Audit in Turkey; İç Denetim; İç Denetimin Gelişimi Audit; İşletme; Türkiye’de İç Denetim