A Comparative criteria analysis for the university selection between different grades of high school students via fuzzy ahp approach - Akkaş, Emine (My University, 2018)
Bu çalışmada, farklı lise düzeyindeki öğrenciler arasında üniversite seçim kriterleri göz önüne alındığında farklılaşmanın olup olmadığı incelenmiştir. Öğrenciler lise eğitiminden sonra, üniversite seçimi yaparken birçok farklı seçenekle karşı karşıya kalmaktadır. Öğrencinin kendi özelliklerine, yeteneklerine ve isteklerine uygun mesleğe yönelmesi çok önemlidir. Doğru üniversiteyi seçtiğinde kariyerini de bu doğrultuda oluşturacaktır. Bu sayede öğrenci hem kendisi için, hem de çevresi için en faydalı olacağı bir hayata sahip olacaktır. Aksi takdirde yaptığı işten memnun olmayan ve yeterli verime sahip olmayan bir birey olacaktır.Literatür taraması sonucu yüksek öğrenim seçimini etkileyen faktörler 3 ana başlık altında toplanmıştır. Bu ana başlıklar üniversite seçimi, meslek seçimi ve sosyo demografik özelliklerdir. Bu 3 ana kriter altında toplamda 33 alt kriter ele alınmıştır. Teorik altyapı sağlandıktan sonra farklı sınıf seviyelerindeki öğrencilere anket şeklinde uygulanmıştır. Sonrasında her bir ana kriter için en çok seçilen 5er tane alt kritere indirgenmiş ve bu alt kriterler üzerinden süreç devam etmiştir. Kriter ağırlıklarının belirlenmesinde Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (BAHP) kullanılmıştır. Bir belirsizlik ortamı karar vericiler için her zaman söz konusudur. Bulanık mantık ile söz konusu belirsizlik en alt seviyeye indirgenmiştir. Uygulama kısmında 2 farklı karşılaştırma analizi yapılmıştır. Öncelikle lise hazırlık sınıfı öğrencileri ile lise son sınıf öğrencilerinin tercih kriterlerine vermiş oldukları ağırlıklar kıyaslanmıştır. İkinci olarak, geçtiğimiz sene lise hazırlık olan öğrencilerin geçen sene ve bu seneki tercih kriter ağırlıkları karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda, öğrencilerin yüksek öğrenim hakkındaki bilinçlerinin her sene değiştiği gözlemlenmiştir. Ayrıca anketlere, ana kriterlere ve alt kriterlere ayrı ayrı tutarlılık analizi de uygulanmış ve süreçte sadece tutarlı anketler kullanılmıştır.

In this study, it is examined whether there are differences among the university selection criteria for students at different high school level. After high school, students face many different choices when choosing a university. Choosing a profession is important for the student therefore the profession should correspond with his / her abilities, desires and characteristics. When s/ he chooses the right university, his career will be formed in this direction. In this way, the student will have a life that will be most useful for both him / her and the environment. Otherwise s/ he will not satisfy with work and will be an inefficient individual.As a result of the literature review, the factors affecting the higher education selection are collected under 3 main criteria. These main criteria are university selection, profession choice and socio demographic features. Under these 3 main criteria, 33 sub-criteria are considered in total. After the theoretical background of criteria structure is provided, a questionnaire is applied to different class levels’ students. Subsequently, for each main criterion, 5 most chosen sub criteria are gathered for every main criterion and the process continued over these sub criteria. The Fuzzy Analytical Hierarchy Process (FAHP) is used when the criterion weights are determined. There is always a condition with uncertainty for decision makers. This uncertainty condition has been reduced to the minimum level with fuzzy logic. Firstly, the preference criteria weights of prep class and 12th class students of high school are compared. Secondly, the preference criteria weights of 9th class students who were prep students previous year are compared according to this year’s and last year’s results. Changes of students’ awareness about higher education are observed year to year as a result of this study. In addition, consistency analysis is applied to the main criteria and sub criteria separately, and consistent questionnaires are used in the process.
Keywords: BAHP; Career Choice; Career development; Consistency Analysis; Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri; Education, Higher; Eğitim, Yüksek; Endüstri mühendisliği; FAHP; High School; Industrial engineering; Kariyer gelişimi; Kariyer Seçimi; Lise Multiple Criteria Decision Making Methods; Meslek Seçimi; Özyapabilirlik (Psikoloji); Profession Choice; Self-actualization (Psychology); Turkey; Tutarlılık Analizi; Türkiye; University Selection; Üniversite Seçimi