Kumarin türevi yeni 14:4 taç eter bileşiklerinin sentezi ve yapılarının aydınlatılması - Boğa, Mehmet (My University, 2005)
2H-1-benzopiran-2-on (kumarin) ve türevleri bitki hücrelerinde serbest ve glikozitleri halinde bulunurlar. Kumarinler izoflavonoid sınıfı bileşiklerden olup; turunçgillerde, sebzelerde, birçok baklagil çeşidinde ve orkidede rastlanır. Bu bileşikler bruselloz, yanık, romatizmal hastalıklar ve bazı tür kanser tedavisinde de kullanılabilen farmakolojik aktiviteye sahip doğal ürünlerdir. Özellikle bu çalışmada kullanılan 7,8-dihidroksi-3-fenilkumarin türevlerinin antioksidan özellik gösterdikleri ve makrohalkalı polieter türevlerinin(18-taç-6 ve 15-taç-5) alkali metal katyonları tuttukları kanıtlanmıştır. Yapılan bu çalışmada kumarin türevi yeni 14:4 taç eterlerin sentezi gerçekleştirilmiş ve yapıları aydınlatılmıştır. 7,8-dihidroksi-3-fenil kumarin (1) bileşiği 2-(2,3,4-Trimetoksifenil)-1-fenilakrilonitril (15) üzerinden sentezlenmiştir. 7,8-Dihidroksi-3-(p-metilfenil)kumarin (2), 7,8-dihidroksi-3-(p-metoksifenil)kumarin (3), 7,8-Dihidroksi-3-(o-metoksifenil)kumarin (4), 7,8-dihidroksi-3-(3',4'-dimetoksifenil)kumarin (5), 7,8-dihidroksi-3-(3',4',5'-trimetoksifenil)kumarin (6) bileşikleri Perkin Reaksiyonu yöntemiyle sentezlenmiştir. Yeni 14:4 taç eterlerin sentezi için gerekli olan (1), (2), (3) (4), (5), (6) bileşiklerinden 7,8-[6,7-benzo-1,5,8,12-tetraoksadesilen]-3-fenil-2H-1-benzopiran-2-on (7), 7,8-[6,7-benzo-1,5,8,12-tetraoksadesilen]-3-(p-metilfenil)-2H-1-benzopiran-2-on (8), 7,8-[6,7-benzo-1,5,8,12-tetraoksadesilen]-3-(p-metoksifenil)-2H-1-benzopiran-2-on (9), 7,8-[6,7-benzo-1,5,8,12-tetraoksadesilen]-3-(o-metoksifenil)-2H-1-benzo piran-2-on (10), 7,8-[6,7-benzo-1,5,8,12-tetraoksadesilen]-3-(3',4'-dimetoksifenil)-2H-1-benzopiran-2-on (11), 7,8-[6,7-benzo-1,5,8,12- tetraoksadesilen]-3-(3',4',5'-trimetoksifenil)-2H-1-benzopiran-2-on (12) bileşikleri sentezlenmiştir. 14:4 taç eterler; 1,2-bis-(tosiloksipropoksi)benzen (14) 7,8-dihidroksi-3-fenilkumarin ve türevleri Na2CO3 ve CH3CN varlığında çözülüp azot atmosferinde magnetik karıştırıcı ile 80-85°C'de 5 gün süreyle karanlık ortamda geri soğutucu altında ısıtılıp karıştırılarak sentezlenmiştir. Saflaştırma işlemleri için silikajel kullanılarak kolon kromatografisi ve preparatif ince tabaka yöntemlerinden yararlanılmıştır. Sentezlenen yeni 14:4 taç eterlerin yapıları 1H-NMR spektroskopisi ile aydınlatılmıştır. 2H-1-benzopyran-2-one (coumarin) and its derivatives are in the free state and glucosides in plants. Coumarins belong to the isoflovonoid class and they are seen in citrus fruits, vegetables, leguminous and orchides. Coumarins are pharmacologically active and are used in the treatment of diverse range of diseases, such as brucellosis, burns, rheumatic disease and even some type of cancer. Particularly, showing anti-oxydant effect by the derivatives of 7,8-dihydroxy-3-phenylcoumarin and comlex with alkali metal cations by the derivatives of macrocyclic polyether (18-crown-6 and 15-crown-5) have been proved. In this study, the synthesis of coumarin derivatives of novel 14:4 crown ethers were performed and their structures were determined. The 7,8-dihydroxy-3-phenylcoumarin (1) was synthesized via 2-(2,3,4-trimethoxyphenyl)-1-phenylacrilonitrile (15) 7,8-dihydroxy-3-(p-methylphenyl)coumarin (2), 7,8-dihydroxy-3-(p-methoxyphenyl)coumarin (3), 7,8-dihydroxy-3-(o-methoxyphenyl)coumarin (4), 7,8- dihydroxy-3-(3',4'-dimethoxyphenyl)coumarin (5) and 7,8-dihydroxy-3-(3',4',5'-trimethoxphenyl)coumarin (6) were synhesized by Perkin Reaction. 7,8-[6,7-benzo-1,5,8,12-tetraoxadecylene]-3-phenyl-2H-1-benzopyran-2-one (7), 7,8-[6,7-benzo-1,5,8,12-tetraoxadecylene]-3-(p-methylphenyl)-2H-1-benzopyran-2-one (8), 7,8-[6,7-benzo-1,5,8,12-tetraoxadecylene]-3-(p-methoxyphenyl)-2H-1-benzopyran-2-one (9), 7,8-[6,7-benzo-1,5,8,12-tetraoxadecylene]-3-(o- methoxyphenyl)-2H-1-benzopyran-2-one (10), 7,8-[6,7-benzo-1,5,8,12- tetraoxadecylene]-3-(3',4'-dimethoxyphenyl)-2H-1-benzopyran-2-one (11), 7,8-[6,7-benzo-1,5,8,12-tetraoxadecylene]-3-(3',4',5'-trimethoxyphenyl)-2H-1-benzopyran-2-one (12) compounds were synhesized from (1), (2), (3) (4), (5) and (6) compounds. For the synthesis of 14:4 crown ethers 1,2-bis-(tosiloxypropoxy)benzene(14), 7,8-dihydroxy-3-phenylcoumarin derivatives are dissolved in Na2CO3 and CH3CN , the mixture is heated under nitrogen and stirred under reflux for 5 days at 80-85°C. The novel compounds were purified by using silica gel column chromatography or preperative methods. The structure of novel 14:4 crown ethers were determined with 1H-NMR spectroscopic methods.
Keywords: Kimya mühendisliği ve ilgili konular; Organik Kimya; Organik kimyasallar; Sanayi kimyasalları teknolojisi