Mısır, Endonezya ve Pakistan bağlamında islam ülkeleri’nde ordu - devlet, sivil - asker ilişkileri - Taygar, Süleyman (My University, 1999)
19. yüzyıl sonrasında sömürge imparatorluklarının etkisini yitirmesi ile birlikte tüm dünyada ulus devlet süreci hızlandı ve özellikle II. Dünya Savaşı sonrasında hemen hemen bağımsızlığını elde etmeyen ülke kalmadı. Ancak sömürge dönemi sonrasında kurulan bu yeni devletler, çoğu zaman devraldıkları ağır sosyo-ekonomik ve siyasi yükün de etkisiyle kaotik bir döneme girdiler ve ardı ardına askeri ihtilaller yaşamaya başladılar. Askeri müdahaleler Latin Amerika ülkelerinden Afrika Ülkelerine, Uzakdoğu'dan Orta Doğu Ülkelerine kadar bir çok ülkede yaşanmasına rağmen, özellikle İslam Ülkelerinde yaşanan müdahaleler daha çok dikkat çekti ve nerede ise İslam ülkelerinin adları askeri müdahalelerle birlikte anılır oldu. Bu anlamda çalışmamızda İslam dünyasının üç farklı ülkesini kendimize temel kabul ederek bu ülkeler bazında İslam Ülkeleri'nde ordu-devlet ilişkilerini incelemeye çalıştık. Onlarca İslam ülkesi arasından bu üç ülkeyi seçerken de mümkün olduğu kadar farklı özellikler taşımalarına ve dünyanın değişik coğrafi bölgelerinden olmalarına özen gösterdik. Çalışmamıza teorik bir temel sağlamak amacıyla ilk bölümde tüm dünyada yüzyıllar süren bir süreç sonucu oluşmuş ordu tiplemelerini inceledik. Bunlar profesyonel, praetoryan ve devrimci ordulardır. Bunun yanısıra asker-sivil ilişkilerinin bir sonucu olarak askerin profesyonellik düzeyini belirleyici bir faktör olarak Huntington'un subjektif sivil kontrolu ile objektif sivil kontrol üzerinde durduk. İkinci bölümde İslam Ülkeleri'nde ordu-devlet, sivil-asker ilişkilerini belirleyen faktörler üzerinde durduk. Bu noktada özellikle İslam kültürünün sivil-asker ilişkilerine etkisi ve İslam Ülkelerinin sahip oldukları yerel kültürlerin bu ilişkilerdeki rolünü inceledik. Üç, dört ve beşinci bölümlerde ise, ilk iki bölümde çizdiğimiz teorik çerçeve sınırları içerisinde Mısır, Endonezya ve Pakistan'da ordu-devlet ilişkilerini inceledik. Bu ülkelerin hepsi birinci bölümde belirtilen praetoryan devlet tiplemesine uymakla beraber, ayrı ayrı ele alındıklarında farklı praetoryan özellikler göstermektedirler. Sonuç bölümünde ise bu üç ülkeden yola çıkarak karşılaştırmalı bir analiz yapmaya çalıştık. Öyleki bu analizde her bir ülkede asker-sivil ilişkilerinin devlet yapılanmasına etkilerinin yanısıra, farklı sosyo-ekonomik şartların meydana getirdiği farklı praetoryan rejimlerin karşılaştırmaları üzerinde durduk.

After weakening of colonial empires in 19. Century, all over the world the process of nation-state were accelareted. Especially, after II. World War, there were no nation which had not independence. But these nations had independence in post-colonial era in a very chaotic conditions and had taken very bad social and economic conditions as a heritage from colonial states. Therefore, these new states experienced permanent many military intervention. Also the military interventions have been seen from Latin Americans states to African ones, from the Far East countries to Middle East ones, especially military interventions in Muslim countries had attracted attention and almost the names of the muslim countries were called to mind together with the military interventions. In this sense, we selected three countries, which were Egypt, Pakistan and Indonesia, as a base for civil-military relations in Muslim countries and investigated these countries in first cheapter. When we selected these three countries from in many muslim countries, to have different conditions and to be in different geographic area of the world were the criteria for us. In order to obtain theoretic base for the thesis, we focused on the types of armies in all over the world. These are professional, praetorian and revolutionary armies. Additionally, we mentioned about professional level as a result of civil-military relations in the theory of Huntington which is called objective and subjective civil control. In the second part, we focused on the factors which determine the civil-military and army-state relations in Muslim countries. In this point, the effects of Islamic culture to civil-military relations and the role of local cultures of muslim countries to these relations are the main topics. In the third, fourth and fifth sections, we investigated army-state relations in Egypt, Pakistan and Indonesia with respect to main theoric base, which was constructed in the first and second chapters. In final part, we tried to compare and analyse these three countries. In these comparisons and analyses, we focused on roles and effects of civil-military relations to the state organization in each countries and also the effects of the different social and economic conditions to the different preatorian regimes.
Keywords: İSLAM ÜLKELERİ_TARİH; Tarih