Osmanlı medreselerinde dinler tarihi dersleri ve Mahmut Esad b. Emin Seydişehri - Erkul, Nilüfer (My University, 2005)
OSMANLI MEDRESELERİNDE DİNLER TARİHİ DERSLERİ ve MAHMUT ESAD b. EMİN SEYDİŞEHRİ İnsanlığın başlangıcıyla din olgusu da varolmuş ve tarih sahnesinde sarsılmaz konumuyla hep önemini hissettirmiştir. Tarihi süreç içerisinde yaşanan dinlerin tümü Dinler Tarihi denilen bir disiplin içerisinde benzer, farklı ve ortak yönleri karşılaştırmalı olarak ele alınıp incelenmiştir. Günümüzde önemini iyiden iyiye hissettiren bu disiplinin, Osmanlı medreselerindeki durumunun incelenmesi, yaşadığımız döneme ışık tutması açısından önem arz etmektedir. Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde, yani XIX. y.y.'ın son yarısında, Dinler Tarihi adı altında programda yer alan bu ders, değerli ilim adamlarını ve müderrislerini gün yüzüne çıkarmıştır. Bu isimlerin en önemlilerinden birisi de Mahmut Esad b. Emin Seydişehri'dir. Tanzimat ve Cumhuriyet arasında çok hassas bir dönemde yaşayan ve pek çok sahada yetkinliğini kanıtlayan Mahmut Esad, tarih, din ve dinler tarihi alanında pek çok eser vücuda getirmiştir. Bu çalışmamızda, tarihi perspektif açısından Osmanlı medreselerinde Dinler Tarihi derslerinin müfredatta yer alması ve bu dersin müderrisliğini yapan pek çok isimden birisi olan Mahmut Esad Seydişehri'nin hayatı, eserleri, ilmi kişiliği ve dinler tarihi alanında kaleme aldığı Tarih-i Edyân adlı eseri incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmamızın birinci bölümünde Osmanlı Medreselerinde Dinler Tarihi Dersleri; ikinci bölümünde, Mahmut Esad b. Emin Seydişehrinin hayatı, eserleri ve ilmi kişiliği; üçüncü bölümünde ise Mahmut Esad'ın kaleme aldığı Tarih-i Edyân adlı eserin muhtevası yer almıştır.

OSMANLI MEDRESELERİNDE DİNLER TARİHİ DERSLERİ ve MAHMUT ESAD b. EMİN SEYDİŞEHRİ İnsanlığın başlangıcıyla din olgusu da varolmuş ve tarih sahnesinde sarsılmaz konumuyla hep önemini hissettirmiştir. Tarihi süreç içerisinde yaşanan dinlerin tümü Dinler Tarihi denilen bir disiplin içerisinde benzer, farklı ve ortak yönleri karşılaştırmalı olarak ele alınıp incelenmiştir. Günümüzde önemini iyiden iyiye hissettiren bu disiplinin, Osmanlı medreselerindeki durumunun incelenmesi, yaşadığımız döneme ışık tutması açısından önem arz etmektedir. Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde, yani XIX. y.y.'ın son yarısında, Dinler Tarihi adı altında programda yer alan bu ders, değerli ilim adamlarını ve müderrislerini gün yüzüne çıkarmıştır. Bu isimlerin en önemlilerinden birisi de Mahmut Esad b. Emin Seydişehri'dir. Tanzimat ve Cumhuriyet arasında çok hassas bir dönemde yaşayan ve pek çok sahada yetkinliğini kanıtlayan Mahmut Esad, tarih, din ve dinler tarihi alanında pek çok eser vücuda getirmiştir. Bu çalışmamızda, tarihi perspektif açısından Osmanlı medreselerinde Dinler Tarihi derslerinin müfredatta yer alması ve bu dersin müderrisliğini yapan pek çok isimden birisi olan Mahmut Esad Seydişehri'nin hayatı, eserleri, ilmi kişiliği ve dinler tarihi alanında kaleme aldığı Tarih-i Edyân adlı eseri incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmamızın birinci bölümünde Osmanlı Medreselerinde Dinler Tarihi Dersleri; ikinci bölümünde, Mahmut Esad b. Emin Seydişehrinin hayatı, eserleri ve ilmi kişiliği; üçüncü bölümünde ise Mahmut Esad'ın kaleme aldığı Tarih-i Edyân adlı eserin muhtevası yer almıştır.
Keywords: Din; Dinler Tarihi; Felsefe ve Din; İslam Dini; İslam mezhepleri ve reform hareketleri