Gül çiçeğinden elde edilen doğal boyaların renk ve haslık özelliklerinin incelenmesi - Demir, Bervan (My University, 2018)
Bu çalışmada yedi farklı gül bitkisinden elde edilen gül yaprakları doğal boya kaynağı olarak kullanılmıştır. Rosadamescena,Rosarugosa, Rosacentifolia,Rosanacogdoches, RosaGallica, ChinaYunnanRose ve HibiscusSyriacusçiçeklerinden ekstrakte edilen doğal boya çözeltileri ile ipek, yün, keten ve pamuk materyaller konvansiyonel yönteme göre renklendirilmiştir.Boyamadan önce materyallere, potasyum alüminyum sülfat, potasyum bitartarat ve askorbik asit olmak üzere üç farklı mordan kullanılarak ön mordanlama işlemi yapılmıştır. Farklı yapıdaki gül yapraklarından ekstrakte edilen doğal boya çözeltileri ile boyanmış ipek, yün, keten ve pamuk örneklerinin CIELab, K/ S değerleri karşılaştırılmıştır. Ham materyallerin ve işlem görmüş materyallerin mukavemet ve uzama değerleri incelenmiştir. Ayrıcaboyamaların yıkama ve sürtünme haslık özellikleri de incelenmiştir. Bu çalışmada doğal boya üzerine sıcak su eklenen gül bitkilerine gramajlarına göre limon tuzu ekletilip 24 saat bekletilerek elde edilmiştir. Bu süre içerisinde kapalı bir kapta bekletilen ekstrakt sürekli çalkalanarak tortu oluşması engellendi. Yapılan çalışmalarda pembe ve tonları, sarının tonları elde edilmiştir. Haslıkları genel olarak endüstrinin kabul ettiği değerler arasında olsa da koyu pembe renk elde edilen HibiscusSyriacus bitkisinde yıkama ve sürtme haslıkları zayıf çıkmıştır.

Inthisstudy, roseleave sobtained from seven different rose plants were used as natural paint source. Natural dye solutions extracted from flowers of Rosa Damescena, Rosa Rugosa, Rosa Centifolia, Rosa Nacogdoches, Rosa Gallica, ChinaYunnan Rose and Hibiscus Syriacus and silk, wool, linen and cotton materials were colored according to the conventional method. Prior to painting, pre-mordanting was performed on the materials using three differentmordants, potassium aluminumsulfate, potassium bitartrate and ascorbicacid. CIELab, K / S values of silk, wool, linen and cotton samples painted with natural dye solutions extracted from roseleaves of different structure were compared. The strengthand % elongation values of theraw materials and treated materials were investigated. Washing and rubbing fastness properties of the dye shaveal so been examined.In the Works done, pink and tones, yellow tones were obtained. Although the fastness esareamong the values accepted by the industry in general, washing and rubbing fastnesses of Hibiscus Syriacus plant obtained in dark pink colorare obtained lower.
Keywords: Boyalar ve boyama; doğal boya; Dyes and dyeing; fastness properties; Gül yaprağı; haslık özellikleri Rose leaf; mukavemet ve uzama; natural dye; spectroscopic measurements; spektroskopik ölçümler; strength and elongation; Tekstil endüstrisi; Textile industry; Turkey; Türkiye