İlkokullarda okullar arası başarı farkı ve nedenlerinin incelenmesi - Karbeyaz, Ali Samed (My University, 2019)
Bu araştırmada, ilkokullarda okullar arası başarı farkı ve bu farkın nedenleri incelenmiştir. Araştırma iki temel amaca sahiptir. Bunlardan ilki ilkokullarda okullar arasında başarı farkının ve ne ölçüde olduğunun ortaya konmasıdır. İkinci amaç ise ilkokullarda okullar arası başarı farkının nedenlerinin incelenmesidir. Araştırmada 2011 ve 2015 yıllarında gerçekleştirilen TIMSS uygulamasının 4. sınıflara ait verileri kullanılmıştır. Tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli ile desenlenen araştırmada nicel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın analizleri betimsel istatistikler, varyans analizi ve hiyerarşik lineer modelleme ile gerçekleştirilmiştir. Veri analizinde SPSS 24 ve HLM 7.03 programları kullanılmıştır.Araştırmadan elde edilen temel sonuçlar şunlardır: İlkokullarda okullar arasında yüksek oranda başarı farkı bulunmaktadır. Bu başarı farkı oranı düşme eğilimi içindedir. Öğrencilerin sosyoekonomik durumlarına göre okullarda kümelenmeler başarı farkına neden olan unsurlardan biridir. İlkokullarda var olan fark sonraki okul kademelerini etkilemektedir. Düşük başarı performansı gösteren okullarda başarı farkı, yüksek başarı performansı gösteren okullara kıyasla daha fazladır. Öğrenci devamsızlık durumu, öğrencinin ev ödevi yapma sıklığı, evdeki kitap sayısı, ebeveynlerin en üst eğitim seviyesi, öğrencinin matematikte kendine güvenmesi, öğrencinin ilkokula başladığında okuma yazma ve sayısal işlem yapabilmesi ve okulun bulunduğu konum değişkenleri hem yüksek hem de düşük başarı performansı gösteren okullar için pozitif yönde anlamlı etkiye sahiptir. Öğrenim için ev kaynakları, okulöncesinde ebeveynin okuma yazma ve sayısal işlem etkinlikleri yapması ve okulun akademik başarı üzerinde durması-öğretmen değişkenleri sadece yüksek başarı performansı gösteren okullarda pozitif yönde anlamlı etkiye sahiptir. Ebeveynlerin en üst iş seviyesi, öğrencinin okula aidiyeti, öğrencinin matematik öğrenmeyi sevmesi, akran zorbalığı, okulda ana dili ile test dili aynı olan öğrenci yüzdesi, okulun akademik başarı üzerinde durması-yönetici ve okul disiplin problemleri sadece düşük başarı performansı gösteren okullarda pozitif yönde anlamlı etkiye sahiptir. Ebeveynlerin okul performansına ilişkin algıları yüksek başarı performansı gösteren okullarda negatif yönde anlamlı etkiye sahip iken okul imkan ve kaynakları düşük başarı performansı gösteren okullarda negatif yönde anlamlı etkiye sahiptir. Öğrencilerin ekonomik durumlarına göre okul yapısı değişkeni yüksek başarı performansı gösteren okullarda pozitif yönde anlamlı etkiye sahipken düşük başarı performansı gösteren okullarda negatif yönde anlamlı etkiye sahiptir. Öğrenci değişkenleri okul değişkenlerine kıyasla öğrenci başarısındaki değişimde daha önemli bir rol oynamaktadır.

In this research, achievement gap between primary schools and the reasons for this achievement gap were examined. The research has two main goals. The first of these is to show the achievement gap between primary schools and the extent of the achievement gap. The second objective is to examine the reasons for the achievement gap between primary schools. In the research, the data of 4th grade of TIMSS application which was carried out in 2011 and 2015 were used. Quantitative analysis methods were used in the study, which was designed with relational scanning model. Descriptive statistics, variance analysis and hierarchical linear modeling were used for the analysis. SPSS 24 and HLM 7.03 programs were used for data analysis.The main results obtained from the research are as follows: There is a high achievement gap between primary schools. This achievement gap extent is in a downward trend. Students' clustering in schools according to their socioeconomic status is one of the factors that cause achievement gap. The achievement gap between primary schools affects following school levels. In schools with low performance, the achievement gap is higher than in schools with high performance. The variables of student absence status, frequency of student doing homework, number of books at home, parents' highest education level, students confident in mathematics, early literacy and numeracy tasks, the location of the school have a positive significant effect on both high and low performing schools. Home resources for learning, early literacy and numeracy activities, school emphasis on academic success-teacher variables have a positive significant effect only on schools with high performing. Parents' highest education level, students’ sense of school belonging, student bullying, percentage of students whose mother tongue and test language are the same at school, school emphasis on academic success-principal, school discipline problems variables have a positive significant effect only on schools with low performing. Parents' perceptions of school performance variable has a negative significant effect on schools with high performing, while school conditions and resources variable has a negative significant effect on schools with low performing. School composition by student background variable has a positive significant effect in high performing schools, while it has a negative significant effect in low performing schools. Student variables play a more important role in the variance in student achievement than school variables.
Keywords: Education; Eğitim; Elementary school teaching; Hierarchical Linear Modeling; High and Low Performing Schools; Hiyerarşik Lineer Modelleme; Intraclass Correlation Coefficient; İlkokul öğretimi; İlkokullarda Okullar Arası Başarı Farkı; Sınıf İçi Korelasyon Katsayısı; TIMSS; Turkey; Türkiye Achievement Gap Between Primary Schools; Yüksek ve Düşük Başarı Performanslı Okullar