İl özel idarelerinin tarihsel gelişim süreci açısından 3360 sayılı kanun ile 5302 sayılı kanun üzerine karşılaştırmalı bir inceleme - Kuluş, Alpaslan (My University, 2009)
Türk İdare sistemi merkezi ve yerel yönetim kuruluşları olarak iki ana kısımdan oluşmaktadır. Bu çalışmada yerel yönelim kuruluşlarından biri olan il özel idaresinin tarihi gelişimi temel kanuni düzenlemeler çerçevesinde incelenmiştir. Osmanlı Devleti’nin son döneminde (1913) kurulan il özel idaresinin temeli 1864 Vilayet Nizamnamesine kadar gitmektedir. Bu çalışmada İlkönce tarihsel arka plan incelenmiş, sonrasında ise 3360 sayılı kanunun vazettiği yapıya değinilmiştir. Daha sonra ise toplumsal değişim süreci ile Türk idare sisteminde yapılması artık zorunlu hale gelmiş olan Kamu Yönetimi Reformu perspektifi çerçevesinde yerel yönetimler mevzuatında yapılan değişikliklerde hangi parametrelerin etkili olduğu konusuna değinilmiştir. İl özel idaresinin demokratik bir yerel yönetim kuruluşu olmasını sağlayan başlıca unsur, karar organının seçimle oluşmasıdır. Muvakkat olarak çıkan fakat uzun dönem kalıcı olma özelliği kazanan 3360 sayılı kanundan sonra yürürlüğe giren 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ayrıntılı olarak incelenmeye çalışılmıştır. Bu çerçevede, 3360 ve 5302 sayılı kanunların karşılaştırılması yapılarak yeni kanununun il özel idaresinin yönetim ve teşkilat yapısına getirdiği yeniliklere değinilmiştir.

Turkish Administarative system is comprised of central and local government institutions. This study examines the evolution of special provincial administrations in the framework of basic legal regulations. The basis of the special provincial administration which was founded in the last period of Ottoman Empire in 1913 is the Provincial Regulation prepared in 1864. In this work, after mentioning the historical background and the structure which is provided by the regulation 3360, we deal with the parameters effective on the local government legislation amendments, considering that a public management reform became a necessity with social changes in time. Special provincial administrations are democratic local government institutions since their decision making body is elected, not appointed. We analyse in detail the special provincial administrations regulation no 5302 which was replaced with the regulation no 3360. Regulation no 3360 was in fact provisional but gained permanence. In this framework, we compared the regulations 3360 and 5302, and analysed the novelties brought by the new regulation to the administrative and organisational structure of special provincial administrations.
Keywords: Belediyeler; Yerel Yönetimler