Farklı mesleklerde çalışanların ölüm kaygılarının karşılaştırılması - Eke, Senem (My University, 2003)
Araştırmanın temel amacı farklı mesleklerde çalışanların ölüm kaygılarının karşılaştırılmasıdır. Araştırma kapsamındaki meslekler yüksek ölüm riski olan ve düşük ölüm riski olan meslekler olmak üzere iki grupta ele alınmıştır. Yüksek ölüm riski olan grupta pilotlar, polisler, itfaiyeciler; düşük ölüm riski olan grupta ise psikologlar, muhasebeciler ve sınıf öğretmenleri yer almaktadır. Araştırmanın diğer bağımsız değişkenleri ise cinsiyet, yaş, meslekteki deneyim süresi, ölüm tehlikesi atlatmış olmak, birinin ölümüne tanıklık etmek, ciddi bir ameliyat veya hastalık geçirmek, sürekli ilaç kullanmak, ruhsal hastalık geçirmek, ailede ruhsal hastalık geçirenlerin olması, son bir yılda herhangi bir yakını kaybetmek ve ölümden sonra hayatın devam edeceğine inanmak olarak belirlenmiştir. Araştırmanın örnekleminde 40 pilot, 50 polis, 50 itfaiyeci, 50 muhasebeci, 50 psikolog ve 50 sınıf öğretmeni olmak üzere toplam 290 kişi bulunmaktadır. Katılımcılar kota örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Veri toplamak üzere iki araç kullanılmıştır. Bunlardan biri 1970 yılında Templer tarafından geliştirilen ve 2000 yılında Hakan Ertufan tarafından Türkçe'ye adaptasyon çalışması yapılan Ölüm Kaygısı Ölçeği (ÖKÖ)'dir. Diğeri ise araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan Kişisel Bilgi Formu'dur. Araştırmanın amaçları doğrultusunda kullanılmış olan istatistiksel teknikler ise ilişkisiz grup t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), çift yönlü varyans analizi (MANOVA), Tukey-Kremer testi ve kay kare testleridir. Elde edilen verilerin anlamlılığı 0,05 ve 0,01 düzeyinde çift yönlü olarak sınanmıştır. Araştırmada yüksek ölüm riski olan grupta çalışanların düşük ölüm riski olan grupta çalışanlara göre anlamlı derecede düşük ÖKÖ puanlarına sahip oldukları tespit edilmiştir. Pilotların en düşük, sınıf öğretmenlerinin ise en yüksek ÖKÖ puanlarına sahip oldukları saptanmıştır. Kadınların erkeklerden daha yüksek, daha önce ölüm tehlikesi atlatanların atlatmayanlara göre daha düşük, sürekli ilaç kullananların kullanmayanlara göre daha yüksek, ruhsal bir hastalık geçirenlerin geçirmeyenlere göre daha yüksek, ölümden sonraki yaşama inananların inanmayanlara göre daha düşük ÖKÖ puanlarına sahip oldukları gözlenmiştir. Diğer değişkenlerin ÖKÖ puanlarına anlamlı bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Bulgular literatüre göre tartışılmıştır.

The main purpose of this research is to compare death anxieties of the employers in different occupations. Occupations which in the research are seperated in two groups as high death risk and low death risk occupations. In the high death risk group pilots, policemen and firemen; in low death risk group accountants, psychologists and primary school teachers are found. Some other independent variables such as sex, age, years of experimentation in occupation, to live any death risk, to witness to someones death, to have a serious operation or illness, to take medicine constantly, to have a psychologic illness, to have family members with psychological illness, to lose someone(s) in the previous year and to believe the life after death. The sample of research was consisted of 40 pilots, 50 policemen, 50 firemen, 50 accountants, 50 psychologists and 50 primary school teachers, total 290 employers. Two instruments were used to collect data. These are;1) Death Anxiety Scale (DAS), adapted from Templer in 1970 by Ertufan in 2000, 2) Personal Information Form, developed by researcher. Independent sample of t Test, One Way Anova, Two Way Anova, Tukey-Kremer Test and Chi Square Tests are the statistical tecniques which used in the research according to the type of variables and the purpose of the research. Significance level was accepted as 0,05 and 0,01. Some major findings of the research are; There is a significant difference between high death risk employers' DAS scores and low death risk employers' DAS scores. Pilots have the lowest DAS scores and primary school teachers have the highest DAS scores. Women have significantly high DAS scores than the men. Employers who lived any death risk before, have lower DAS scores than the employers who didn't live any death risk. Employers who take medicine constantly, have higher DAS scores than the employers who don't take medicine constantly. Employers who have psychological illness have high DAS scores than the employers who don't have any psychoogical illness. Employers who believe the life after death, have low DAS scores than the employers who don't believe the life after death. It is ascertained that other variables don't have a significant effect on death anxiety scores. This result are discussed according to the literature.
Keywords: Eğitim; Okul organizasyonu ve yönetimi; Psikoloji; Rehberlik ve danışmanlık