Türkiye’de bulunan Suriyeli ailelerin okul çağındaki çocuklarının eğitim durumları ve gelecek beklentileri - Yılmaz, Esra (My University, 2021)
ÖZToplumsal değişme farklı yönleri bulunan bir kavramdır ve herhangi bir toplumun hareketsiz olduğu iddia edilemez. Her toplumda sürekli bir dinamizm ve değişme görülür. Ancak bu değişme her alanda ve her zaman açık olmayabilir. Toplumsal değişme hız bakımından da her dönemde farklılıklar gösterir. Geride bıraktığımız 10 yıl içerisinde de bu toplumsal değişmeyi tetikleyecek hızlı bir göç hareketi Suriye’de ki savaş nedeniyle ülkemize doğru yaşanmıştır. Kültürel, ekonomik, siyasi ve sosyolojik olarak değişim ve dönüşümü içerisinde barındıran bu süreç esnasında gelen ailelerin okul çağındaki çocuklarının eğitimi de problemli bir alan olarak karşımızda durmaktadır. Çalışmanın odak noktasını da Türkiye’de bulunan ve okul çağına gelmiş Suriyeli çocukların eğitim ve öğretimi oluşturmaktadır. Bu çocukların sosyal uyumu ve entegrasyonu sağlamaları, ayrıca sağlıklı bir eğitim hayatı yaşamaları için yapılan ve daha sonra yapılması gerekenlerin neler olduğu tespit edilmek istenmektedir. Çalışmanın amacı ise çocukların nasıl okullaşacaklarını, aidiyetlerini hangi değerler üzerinden kuracaklarını ve gelecek beklentilerini nasıl şekillendirdiklerini belirlemektir. Türkiye’de bulunan sığınmacıların %47 sini 5-18 yaş arasındaki okul çağı çocukları oluşturmaktadır. Yaklaşık 1 milyon 5-18 yaş arasındaki okul çağı nüfus söz konusudur. Bu çocukların eğitime erişimleri hayati önem taşımaktadır. Ayrıca gelen ailelerin sosyal çevreye uyumu ve etkileşim süreçleri yapılacak alan çalışması ile irdelenmek istenmektedir. İşte bu çalışma bu tür kaygılarla ortaya çıkmıştır. Çalışma temel olarak 4 aşamaya ayrılmaktadır. Çalışma nitel araştırma yöntemine dayalı katılımcı-gözlemci araştırma metoduyla da desteklenecektir. Vatandaşlık mevzusu dahil olmak üzere temel ve güncel tartışmalara da değinilmektedir.İçindekilerGİRİŞ1BİRİNCİ BÖLÜM4ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ VE YAPILANDIRILMASI41.1.Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri41.1.2.Nitel Araştırma:41.1.3.Nicel Araştırma:41.2.Çalışmanın Yapılandırılması51.2.1.Çalışmanın Amacı61.2.2.Çalışmanın Kapsamı ve Sınırlılıkları61.2.3. Çalışmanın Yöntemi71.2.4.Saha Çalışmasının Planı ve Veri Kaynakları10İKİNCİ BÖLÜM12KAVRAMSAL AÇIDAN GÖÇ OLGUSUNA BAKIŞ122.1. Göç Kavramı122.2. Göç İle İlgili Temel Kuramlar162.2.1. Ravenstein Göç Kuramı162.2.2. Everett Lee Göç Kuramı172.2.3. Petersan Göç Kuramı172.2.4. Denge Kuramı192.2.5. Merkez-Çevre Kuramı192.2.6. Göçmen İlişkiler Ağı Kuramı(Network Kuramı)202.3. Göç İle İlgili Temel Kavramlar222.3.1. Göçmen222.3.2. Mülteci232.3.3.Şartlı Mülteci Statüsü242.3.4.Sığınmacı252.3.5. Düzenli Göç262.3.6. Düzensiz Göç262.3.7. Menşe(Kaynak) Ülkesi272.3.8. Transit(Geçiş) Ülkesi272.3.9. Hedef(Varış)Ülkesi282.3.10. Geçici Koruma292.3.11. Geri Kabul Anlaşmaları30ÜÇÜNCÜ BÖLÜM33SURİYELİ SIĞINMACILAR ve UYUM SÜRECİ333.1. Suriye’de Savaşın Başlangıcı ve Türkiye’ye Yansıması333.3. Birlikte Yaşama Sürecinde Entegrasyon Ve Toplumsal Uyum433.3.1. Entegrasyon433.3.2. Toplumsal Uyum463.3.3. Çalışmanın Perspektifinden Toplumsal Uyumun Sağlanması473.4. Suriyeli Çocuklar ve Eğitim Durumları533.4.1. Çocukluk Dönemi533.4.2. Çocukların Haklarının Korunması543.4.3. Sığınmacı Çocukların Eğitimi55DÖRDÜNCÜ BÖLÜM69ALAN ARAŞTIRMASININ BULGULARININ DEĞERLENDİRİLİMESİ694.1. Suriyeli Aileler: Dil ve İletişim, Eğitim, Uyum ve Vatandaşlık Meselesi704.1.1. Dil ve İletişim Meselesi734.1.1.2. İhtiyaç Duymama744.1.1.2. Kapalı Aile Yapısı774.1.1.3. Farklı Hissetme804.1.1.4. Çocukların Türkçe Konuşabiliyor Olması824.1.2. Çocukların Eğitimi884.1.3.Uyum Mevzusu974.1.4. Vatandaşlık Mevzusu ve Yapılan Yardımlar107SONUÇ113KAYNAKÇA117EKLER130FOTOĞRAFLAR132

ABSTRACTSocial change is a concept that has different aspects and it cannot be claimed that any society is inactive. There is a constant dynamism and change in every society. However, this change may not be evident in all areas and all the time. Social change also varies in terms of speed in each period. In the past 10 years, a rapid migration movement that will trigger this social change has been experienced towards our country due to the war in Syria. The education of the school-age children of the families who come during this process, which includes cultural, economic, political and sociological change and transformation, also stands before us as a problematic area. The focus of the study was found in Turkey and Syria have created school-age children's education and teaching. It is aimed to determine what is done and what needs to be done in order for these children to ensure social harmony and integration, as well as to have a healthy education life. The aim of the study is to determine how children will go to school, on which values they will establish their belonging and how they shape their future expectations. In addition, addressing refugee children together with the conditions in which they live is one of the focal points of this study. sini schoolchildren aged 5-18 years 47% of asylum-seekers in Turkey are children. Approximately 1 million of these are the school age population between the ages of 5 and 18. Access to education for these children is vital. In addition, the adaptation of the families to the social environment and the interaction processes are wanted to be examined with the field study. This study has emerged with such concerns. The study is basically divided into 4 stages. The study will also be supported by the participant-observer research method based on qualitative research method. Key and current debates are addressed, including the citizenship issue.
Keywords: Araştırma; Children; Çocuklar; Education; education problems; Eğitim; eğitim sorunu Migration; Göç; refugees; refugees chılds; Research; sığınmacı; sığınmacı çocuklar; social adaptation; social change; Sociology; sosyal uyum; Sosyoloji; Suriyeliler; Syrians; toplumsal değişme; Turkey; Türkiye