Internet economy and business to business global electronic trading systems - Sungur, Fatma Feyza (My University, 2002)
İNTERNET EKONOMİSİ VE İŞTEN İŞE GLOBAL ELEKTRONİK TİCARET SİSTEMLERİ Günümüz pazarında global çözümler üretmek oldukça önemli. Bu tezin temel amacı, tek bir global işten işe (Business-to-business) elektronik ticaret modeli ile şirketlerin bulundukları yerden bağımsız olarak biribirleri ile iş yapabiliyor olmasını sağlayan bir model geliştirmektir. Önerilen yapı, Elektronik Veri Transferi masrafını karşılayamayan, küçük ve orta ölçekli şirketlerin, iş ortakları ile elektronik ortamda iş yapmasını sağlayacaktır. Açık mimari ve tüm yapı içinde sadece tek bir standardın kullanılması, şirketlerin sistem aktarım maliyetlerini azaltacaktır. Internet'in bu düzeyde yaygınlaşmadığı dönemlerde ticaret, geleneksel yöntemlerle veya Elektronik Veri Transferi (EDI) ile sağlanıyordu. Elektronik Veri Transferinin getirdiği birçok avantajlar oldu ama beraberinde belirli kısıtlamalar da getirmekteydi. O dönemde internetin ticari amaçlı kullanılamıyor olması, sistemin kapalı bir ağ dışına çıkamaması sonucunu da doğurmaktaydı. Şirketler bu sisteme girebilmek için aylık bir üyelik ücretinin dışında, bu bağlantılar üzerinden gönderdikleri her veri için de ayrıca ödeme yapmak durumundaydılar. Birden fazla standard vardı ve uygulaması zordu. Bu zorluk Elektronik Veri Transferi programcılarının eğitimini zorlaştırıyor, insan kaynağına yapılması gereken yatırım olarak da maliyetleri yükseltiyordu. Dolayısıyla Elektronik Veri Transferinin alımı ve bakımı pahalıydı. Bu tezde, Elektronik Veri Transferinin uygulanması sırasında yaşanan sıkıntılardan çıkarılan derslere dayanarak ve gelişen teknolojiler incelenerek, Internet'in altyapı olarak kullanıldığı alternatif bir model geliştirilmiştir. İş akışlarının standardize edilmesi amacına yönelik geliştirilen İş ve Segman Kütüphanesi (Business and Segment Library) mimarisi, uygulanabilme kolaylığını da beraberinde getirmiştir. İş Ortağı Profilleri (Trading Partner Profiles) herhangibir insan müdahalesine gerek kalmaksızın şirketler hakkındaki detaylı bilginin öğrenilmesini sağlamıştır. İş Ortakları Antlaşma (Trading Partner Agreements) süreçlerinin otomasyonunun sağlanması, antlaşma sürelerini kısaltmıştır. Modelde kullanılan Sicil Daireleri (Registries), şirketlerin iş süreçleri şablonlarını elde etmelerini ve birbirlerini bularak birbirlerinin profillerini öğrenmelerini sağlamaktadır. Ayrıca, herhangi bir insan müdahalesine gerek kalmaksızın daha önce tanımlanmış olan İş Ortağı Antlaşmalarına dayanarak Internet üzerinde iş yapmalarına olanak verir. Internet üzerinde güvenli iş ortamının sağlanması noktasında Genel Anahtar Yapısı (Public Key Infrastructure) teknolojisinin kullanımı açıklanmıştır. Model, güvenli elektronik iş ortamı sağlanmasının dört temel gereksinimin karşılanması ile mümkün olduğunun altını çizmektedir; doğruluğun kanıtlanması (authentication), inkarın engellenmesi (non-repudiation), bütünlüğün sağlanması (integrity ) ve gizlilik (confidentiality). Modelin önemli özellikleri, Appendix bölümünde ele alınan, farklı durumlarda modelin uygulanma şekli örnek çalışmalar ile detaylandırılmıştır. Kurulan yapı, şirketlere rekabet avantajı sağlayacaktır. Bu modeli kullanan şirketler mevcut ve olası iş ortakları ile internet üzerinden veri iletişimini kolaylıkla sağlayacaklardır. Aynı zamanda, eskisine oranla çok daha kolay bir şekilde ve daha az bir eforla iş ortaklarına yenilerini ekleyebileceklerdir. Önerilen yapı ile, mümkün olan en yüksek sayıda iş ortağı ve müşteriye ulaşma imkanı sunulmaktadır. Devletin kendisi ile iş yapan şirketleri önerilen yapıyı kullanmaları konusunda teşvik etmesi ve yönlendirmesi halinde, modelin yaygınlaşması kaçınılmazdır. Bu da devletin iş yapış şeklini elektronik ortama taşıyarak yukarıda anlatılan tüm avantaj ve kolaylıklardan faydalanması sonucunu doğuracaktır.

INTERNET ECONOMY AND BUSINESS TO BUSINESS GLOBAL ELECTRONIC TRADING SYSTEMS Global solutions are critical in today's market. The aim of this thesis was to develop a model, which would enable anyone, anywhere to do business with anyone else over the Internet creating a single global business-to-business electronic trading model. The proposed framework will enable small and medium enterprises, which may not have been able to justify the expense of Electronic Data Interchange to communicate with outside business partners, to do business electronically. Open architecture and one standard in the whole framework will enable companies to minimize their switching costs. Trading was made either using the traditional way or Electronic Data Interchange architecture before Internet Age. Electronic Data Interchange brought many advantages but it also had some limitations. Since Internet was not commercially available at those times, it was developed on a closed network. Companies made payments for membership, monthly fees and per-character charges for every data they sent. There were several different standards and it was hard to implement. The complexity of it made Electronic Data Interchange programmers hard to train and expensive to keep, which in turn made Electronic Data Interchange expensive to buy and maintain. Based on the lessons learned from Electronic Data Interchange and examining the developing technologies, an alternative framework was developed. The framework used Internet as the infrastructure. The Business and Segment Library architecture, developed for the definition of the business processes according to a unique standard brought the opportunity for easy implementation. Trading Partner Profiles define detailed information about the companies without any need of manual processes. The automation in the formation of the Trading Partner Agreements minimized the process of business agreements between the companies. Registries used in the model enabled the companies receive business process templates, find each other, learn each other's profiles and make business transactions according to the previously defined Trading Partner Agreements without any manual processes. The security of doing business on Internet was attained with the usage of Public Key Infrastructure. To establish an environment for secure electronic business, the framework provided the four basic requirements, which are authentication, non-repudiation, integrity and confidentiality. The different properties of the developed model are detailed in the Appendix Part with different case studies. The framework will bring a competitive advantage to the companies. Companies that implement this framework will find it easier to use Internet for exchanging data with current and potential trading partners. They will also be able to add new trading partners much more easily with less effort than before. The proposed framework offered the potential to reach the widest possible number of trading partners, customers. If the government requires the companies to perform the proposed framework based transactions with the Government offices, the framework will emerge. This will lead to the government to do e-business, which will bring all the benefits defined throughout the study.
Keywords: Internet; Ticaret