Michel foucaultd’da öteki kavramı - Korkmaz, Mesut (My University, 2004)
Rönesans'la beraber insana yönelen ilgi, ortaçağın sonsuz/ sınırsız gücünün yerine insanın yerleştirilmesi ve metafizik bir sübjektivizmin oluşmasıyla sonuçlanmıştır. 20. yüzyıla gelindiğinde artık insan ortaçağın Tanrısı gibi varlık içinde ayrıcalıklı bir yere sahiptir. Bu ayrıcalık bilgiye ve eyleme belli bir form tespit etme noktasında sosyal alana yansıyarak tüm bir yaşam belirli stratejik düzenlemelere konu olur. Bu çerçevede olmak üzere bizim düşünce form ve kalıplarımıza uymayan her şey ve herkes öteki, başka olarak nitelenerek bir dışlama ve yalıtıma tabi tutulur. Bu dışlama öngörülmüş kategorilerin dışında kalanlar için belirli bir normalleştirme diyalektiğini, söz konusu kategorileri içselleştirip kabullenenler içinse bir denetleme diyalektiğini beraberinde getirmiştir. İktidar, söylem ve epistemenin kavramsal alt yapısını oluşturduğu normalleştirme, hapishane, tımarhane ve hastane gibi bir takım modern kurumsal oluşumlarla sosyal alanın kuşatılması sonucunu doğurmuş, toplumun en ücra köşesine kadar yayılan iktidar neyi düşünebileceğimizin ne şekilde eylemde bulunabileceğimizin sınırlarını belirleme noktasında çok önemli bir paya sahip olmuştur. Bu çerçevede 'Ben', modern itiraf teknikleriyle görünürlük çizgisinin üzerine taşınarak denetim ve gözetime açık hale getirilmiş ve antik çağın 'kendine dikkat et' ilkesi, modern dönemde 'haddini bil' şeklinde biçim değiştirilerek, normalleştirmeyle elde edilen normallik standardının içselleştirilmesi sağlanmıştır. Foucault bu tabloyu; sakinleri deliler, hastalar, yaşlılar, sefiller, suçlular kısaca toplumun düzen ve işleyişinin önünde engel oluşturan herkes olan büyük kapatılmadan itibaren incelemesine konu edindiği Batının sosyo-politik yapısı üzerinde yoğunlaşan tarihsel refleksiyonuyla gözler önüne serer. Böylece Batıda uzun mücadeleler sonucu ulaşıldığı düşünülen hukuk toplumunun aslında bir norm, denetleme toplumu olduğu sonucuna ulaşarak bu norm ve denetimin dışında kalarak Öteki olarak nitelenen kesimlere yaşama alanı açmayı ve diyaloga dayalı bir toplum yapısına ulaşmak için gerekli olan direnişi yüreklendirmeyi amaçlar. The interest that had directed to the human together with the Renaissance resulted in positioning of the human instead of endless/ limitless power of Middle Ages and formation of a metaphysical subjectivism. In 20th century, human has a privileged position in entity as the God of Middle Ages. This privilege reflects to the social area at the point of determining a certain form to the knowledge and action, and the whole life becomes the points of certain strategic arrangements. Included in this frame everything and everyone that does not comply with our thought form is featured as other and they are subjected to exclusion and insulation. This exclusion has brought normalization dialectic for the ones that are excluded from prescribed categories and for the ones who accept the discussed categories by internalizing; this exclusion has brought auditing dialectic. Normalization, whose conceptual substructure is composed of power, expression and episteme; has caused the social area being surrounded with some modern institutional formations such as prison, lunatic asylum and hospital; and the power that has spread to the most retired place of the society has gained a significant share on the point of determination of the limits about what we can think and how we can act. In this frame, I has been made obvious for the audit and control by being carried over the visibility line with modern confession techniques, and the take care principle of the Middle Ages has changed as Know Your Limit, then normalcy standard that has obtained by normalization has provided to be internalized. Foucault brings out this table beginning from the great closure with the historical reflection that focuses on the socio-political structure of the West he observed, which everybody, such as calm, mad, patients, olds, miserable, charged people, shortly the ones that cause an obstacle for the welfare of the society. Therefore, law society that is supposed to have been achieved with struggles is in fact a norm, auditing society that intends to open a living space for the ones that are featured as other and to encourage the required resistance for achieving a society structure based on dialogue by standing outside of this norm and audit.
Keywords: Felsefe; Modern Batı felsefesi