Radyo programcısı-dinleyici ilişkisi: programcı dinleyici etkileşimi açısından radyoda üretim - Güney, Hamdi Serhat (My University, 2007)
RADYO PROGRAMCISI-DİNLEYİCİ İLİŞKİSİ: PROGRAMCI DİNLEYİCİ ETKİLEŞİMİ AÇISINDAN RADYODA ÜRETİM Yayıncılık alanının yeniden düzenlenmesi süreciyle birlikte birçok yeni aktörün faaliyet göstermeye başladığı radyo mecrasında, eskiden olduğu gibi kategorik bütünler olarak değil, ayırt edici bireyler olarak yeniden tanzim edilmiş olan dinleyici kitlesinin pasif tüketici konumundan, iletişimsel etkileşimin aktif, katılımcı özneleri olarak hareketli bir kitleye dönüşüp dönüşemediği meselesi medya çoğulculuğu açısından kilit önem arz eden bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu araştırmanın amacı, bu temel sorudan hareketle, programcı-dinleyici ilişkileri bağlamında bugünün radyo dinleyicisinin iletişimsel etkileşim içindeki konumunu ve etkisini sorgulamaktır. Daha açık bir ifadeyle üretim aktörlerinin bakış açısıyla dinleyicilerin konumunu tespit etmek ve radyoların ve programcıların dinleyicilerini tanımlama tarzlarıyla dinleyicilere yaklaşımları boyunca biçimlenen/ çeşitlenen program üretim kültürlerini ve yayın stratejilerini incelemek bu tezin çıkış noktasını oluşturmaktadır. Buradan hareketle, söz konusu üretim süreçlerinin, medya çoğulculuğu, demokrasi, iletişim ve haberleşme özgürlüğü ve çokseslilik gibi konu ve kavramlar etrafında eleştirel bir analizinin yapılmasına çalışılmıştır. Bu bağlamda, dinleyicileri tanımlama tarzlarına göre çeşitlenen ‘üretim kültürleri’nin organizasyonel ilke ve prosedürler tarafından ve medya endüstrisinin dayattığı rasyonel üretim mekanizmaları boyunca nasıl denetim altında tutulduğuna ilişkin çözümlemeler merkezi bir önem arz etmektedir. Bu çerçeve içinde, radyo programcılarının öznel yorumları, anlamlandırma mekanizmaları ve kimlikleri boyunca çeşitlenen üretim kültürleri ile verimlilik esasına dayanan teknik-akılcı medya sistemi arasındaki gerilime odaklanarak ülkemizde özel radyo yayıncılığı alanının gelişim süreci içinde şekillenen temel üretim ve programcılık stratejilerinin incelenmesi hedeflenmiştir.

RADIO PRODUCER-AUDIENCE RELATIONSHIP: PRODUCTION ON RADIO FROM THE POINT OF BROADCASTER AUDIENCE INTERACTION As long as the deregulation process in media, a lot of new actors began to active in radio sphere and a relative multiplicity pushed the borders of traditional broadcast services which dominates and controls communication activity ever since long time. In this case, transformation of the role of the audience from being taxonomic collectives to active participants of the communicative interaction is one of the most important issues of media pluralism. Concordantly, the purpose of this research is to examine the status and the effectiveness of the audience (as radio listeners) in communicative interaction from the point of producer-audience relationship. In other words, the goal of this research is to determine the status of the audience from the viewpoint of communicator wing and to analyse programming philosophies and broadcast strategies which varies across the definement of the audience by different radio producers and organisations. Certainly the critical examination of the production process from the point of media pluralism, democracy and the freedom of communication and information is one of the most important issues of media studies. In this sense the question of how the audience oriented programming philosophies are being controlled by organisational rules and procedures and technic- rational mechanisms of media industry becomes a central debate for this research. Briefly, by means of focusing the tension between the programming strategies of the producers their own which differs from others in terms of approaching to audience and the media production climate of today’s technical and efficiently oriented market system, this research aims to examine the essential production and programming strategies being evaluated in Turkish private radio sphere during deregulation process in media.
Keywords: İletişim; Program Üretim Kültürü; Radyo Dinleyicileri; Radyo Programları