Celâlüddîn Abdurrâhman b. Bekr es-Süyûtî’nin şerh metodu -el-Behcetü’l-merdiyye adlı eseri özelinde- - Çakar, Habibe (My University, 2024)
Celâlüddîn Abdurrahman b. Bekr es-Süyûtî (ö. 911/ 1505) Abbâsiler döneminin Mısır’da yaşayan Arap dili ve edebiyatı, tefsir, hadis ve fıkıhta uzmanlaşmış meşhur alimlerindendir. Söz konusu alim hem Arap dili ve edebiyatına hem de tefsir, fıkıh ve hadis alanlarına katkı sağlamış ve eserleri ilgiyle takip edilmiştir. Arap dili ve edebiyatı alanına kazandırdığı eserleri günümüze kadar güncelliğini korumuştur. Bu alanda telif ettiği en meşhur eserlerinden biri; İbn Mâlik’in manzûm olarak yazıp bin beyitte topladığı Elfiyye’sine yazdığı şerh olan “el-Behcetü’l-merdiyye” adlı eseridir. Süyûtî’nin mevzubahis eseri İbn Mâlik’in Elfiyye’sinin anlaşılmasını kolaylaştırmış ve gerek üslûbuyla gerek zengin içeriğiyle yazıldığı günden itibaren Arapça eğitim veren kurum ve kuruluşların en gözde eserlerinden biri olmuştur. Süyûtî söz konusu eserde semâ, icmâ, kıyas vd. metotları kullanmıştır. Bu bağlamda hadis, ayet, şiir ve darb-ı mesellerden istişhâd yapmış, telmih, seci, istihdâm, mecâz ve ıtnâb gibi edebi sanatları kullanmış, nahiv alimleri arasındaki ihtilâflara, tercih ve tembihlere, ekol, kabile ve alimlerin görüşlerine ve ihtilâflara yer vermiştir.

Celaluddin Abdurrahman b. Bakr as-Suyuti (d. 911/ 1505) was a prominent scholar of the Abbasid period who lived in Egypt and made important contributions to Arabic language and literature, as well as tafsir, hadith, and fiqh. His works in these fields have been widely studied and remain relevant today. His most famous work in this field is “al-Bahcatu’l-mardiya” a commentary on Ibn Malik’s Alfiya, a thousand-verse poem. Suyuti’s work made Alfiya easier to understand and has been one of the most widely used resources by institutions and organizations providing Arabic education since its inception, appreciated for both its style and rich content. In this work, Suyuti employed methods such as sama, ijma, and qiyas. He also made references to hadiths, Quranic verses, poems, and proverbs, using literary devices such as allusion (talmiḥ), rhyme (sajʿ), metaphor (majaz), and elaboration (itnab). Additionally, he included the perspectives of various schools, tribes, and scholars.
Keywords: Alfiya; Arabic philology; Arap dili ve edebiyatı; Celaluddin Abdurrahman b. Bakr as-Suyuti (d. 911/ 1505); commentary; el-Bahcatu’l-mardiya; el-Behcetü’l-merdiyye Grammar; Elfiyye; method; metod; Nahiv; Suyuti; Süyûtî; şerh